Uwięziony burmistrz Stambułu uhonorowany Nagrodą im. Pawła Adamowicza

W Gdańsku uhonorowano nagrodą działacza, który od dziesięciu miesięcy przebywa w areszcie. Wyróżnienie ma charakter symboliczny i polityczny - to gest solidarności władz miasta i partnerów europejskich wobec osoby, którą wielu postrzega jako przeciwnika centralnej władzy w Turcji. Ceremonię przyjęto jako przypomnienie o znaczeniu samorządów i praw obywatelskich.

• Nagroda im. Pawła Adamowicza jako międzynarodowe wyróżnienie
• Gdańsk w roli inicjatora gestu pamięci
• Tło polityczne i reperkusje poza granicami Turcji

Nagroda im. Pawła Adamowicza jako międzynarodowe wyróżnienie

Kapituła przyznała Nagrodę im. Pawła Adamowicza Ekremowi İmamoğlu – były burmistrz Stambułu, który od czasu zatrzymania domaga się wypuszczenia i podań się do dalszych rozstrzygnięć wyborczych. W uzasadnieniu jury wskazano, że nagroda trafia do osób „broniących demokracji, solidarności i niezależności samorządu lokalnego” wobec kampanii hejtu i prób dyskredytacji. Wyróżnienie przyznano wspólnie przez Miasto Gdańsk, Międzynarodową Sieć Miast Schronienia ICORN oraz Europejski Komitet Regionów.

W imieniu uwięzionego laureata przemawiał wideo Nuri Aslan, pełniący obowiązki burmistrza Stambułu. Wybrana część jego słów oddaje istotę przesłania:

“Wartości, których bronił kosztem życia, nadal są dla nas wszystkich drogowskazem”
— Nuri Aslan, pełniący obowiązki burmistrza Stambułu

Organizatorzy podkreślili też, że nagroda ma być hołdem dla odwagi i obrony praw podstawowych, a statuetkę zaprojektował rzeźbiarz Krzysztof Bednarski.

Gdańsk w roli inicjatora gestu pamięci

Miasto Gdańsk, które przez 20 lat związane było z postacią Pawła Adamowicza, występuje tu nie tylko jako organizator ceremonii, lecz jako nadający ton międzynarodowej deklaracji wartości. W skład jury weszli przedstawiciele m.in. Parlamentu Europejskiego, Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy, a także eurodeputowana Magdalena Adamowicz i prezydent Aleksandra Dulkiewicz. Taki zestaw uczestników wzmacnia wymiar polityczno-symboliczny nagrody.

Wyróżnienie specjalne trafiło do Mary Crilly, założycielki i dyrektorki Cork Rape Crisis Centre, docenionej za ponad cztery dekady pracy na rzecz ofiar przemocy seksualnej. Wśród nominowanych znalazły się też osoby i organizacje z Rosji, Turcji i Libanu, m.in. Aleksiej Gorinow, Pinar Selek oraz Tiro Association for Arts.

Tło polityczne i reperkusje poza granicami Turcji

Aresztowanie Ekrem İmamoğlu wywołało falę protestów i zostało odebrane przez opozycję jako ruch o podłożu politycznym. Turecka prokuratura postawiła mu zarzuty korupcyjne i domaga się kary przekraczającej 2 tysiące lat pozbawienia wolności. W ślad za jego zatrzymaniem do aresztów trafiły też setki urzędników i samorządowców związanych z Republikańską Partią Ludową (CHP). İmamoğlu jest równocześnie postrzegany jako główny rywal obecnego prezydenta Recepa Tayyipa Erdogana, co stawia sprawę w szerszym kontekście politycznego napięcia przed kolejnymi wyborami.

Nagroda z Gdańska nie zmienia sytuacji prawnej laureata, ale podnosi rangę międzynarodowej uwagi i daje głos sojusznikom oraz organizacjom działającym na rzecz praw człowieka i samorządności.

Mieszkańcy widzą tu więcej niż symbolikę - to sygnał, że miasta europejskie potrafią wystąpić wspólnie w obronie standardów zarządzania i uczestnictwa obywatelskiego. Dla samorządów oznacza to możliwość wzmacniania wymiany doświadczeń w obszarach takich jak przejrzyste budżetowanie, narzędzia cyfrowe współdecydowania czy polityki klimatyczne - elementy, które w opisie administracji İmamoğlu stały się przykładem praktycznej reinwencji demokracji lokalnej.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.