Barokowa trąbka znów w centrum uwagi - album przywraca dźwięk XVIII-wiecznego Gdańska

W Wielkiej Sali Wety znów rozbrzmiewa brzmienie, które kiedyś służyło reprezentacji miasta. Wystarczy zamknąć oczy, by poczuć surową jasność clarino i wyobrazić sobie orszak królewski nad Motławą. Na płycie i w gablocie Ratusza historia spotyka się z rekonstrukcją instrumentu, którą zainicjowało Muzeum Gdańska.

• Gdańsk - trąbka z muzeum i dźwięk wystawiony w Ratuszu
• Album Art of Clarino - klarowny głos trąbki i zespół w sali Wety

Gdańsk - trąbka z muzeum i dźwięk wystawiony w Ratuszu

W zbiorach Muzeum Gdańska od 2024 roku znajduje się replika historycznej trąbki według projektu Johanna Stritzke. Rekonstrukcję wykonał brytyjski rekonstruktor i trębacz Graham Nicholson, na zamówienie muzeum i z inspiracji Paweła Hulisza z zespołu Tubicinatores Gedanenses. Przy ekspozycji w Ratuszu Głównego Miasta umieszczono też zrekonstruowaną flarę z herbem Gdańska, a obok gabloty – przycisk, który pozwala usłyszeć próbkę brzmienia instrumentu.

Pod koniec 2025 roku ukazała się płyta Art of Clarino - Sztuka Clarino w XVIII-wiecznym Gdańsku, na której trąbka zagrała w centrum wydarzeń muzycznych. Album jest dostępny m.in. na Spotify i pozwala poznać repertuar wykonywany w Gdańsku w wiekach minionych.

“Gdańska muzyka barokowa, która zachowała się do dziś w archiwach PAN Biblioteki Gdańskiej, to kompozycje najwyższej światowej klasy, jeśli chodzi o skalę trudności, porównywalne absolutnie z muzyką Jana Sebastiana Bacha czy Jerzego Fryderyka Haendla.” - Paweł Hulisz

Album Art of Clarino - klarowny głos trąbki i zespół w sali Wety

Nagranie powstało w reprezentacyjnej przestrzeni historycznego miasta - Wielkiej Sali Wety w Ratuszu Głównego Miasta. W projekcie uczestniczyło 10 instrumentalistów i dwójka śpiewaków operowych; osią nagrania jest zrekonstruowana trąbka, a rolę kierownika artystycznego pełni Paweł Hulisz.

“Sztuka gry w wysokim rejestrze była niezwykle pożądana.” - Paweł Hulisz

W skład repertuaru weszły utwory kompozytorów związanych z Gdańskiem lub znanych w mieście nad Motławą, takich jak Johann Valentin Meder, Johann Balthazar Frieslich, Johann Theodor Roemhildt czy Georg Philipp Telemann. Nagranie nie odtwarzało sygnałów strażniczych czy hejnałów, lecz „art music” — utwory wykonywane podczas uroczystych koncertów i ważnych ceremonii.

“Tu nie ma przypadkowych osób, tylko w tym składzie chciałem zrealizować ten materiał.” - Paweł Hulisz

Wykonawcy na płycie:

• Paweł Hulisz - trąbka barokowa
• Ingrida Gápová - sopran
• Marek Opaska - bas
• Radosław Kamieniarz - skrzypce I - koncertmistrz
• Victoria Melik - skrzypce II
• Magdalena Król - altówka
• Bartosz Kokosza - wiolonczela
• Michał Bąk - kontrabas
• Agnieszka Wesołowska - klawesyn
• Andrzej Szadejko - pozytyw
• Filip Pysz - trąbka barokowa
• Paweł Szewczyk - kotły

Nauka trębacza w epoce baroku była długotrwała i wymagająca - gdańskie zapisy mówią o kilkunastoletnim kształceniu prowadzącym do tytułu mistrza cechu trębaczy. Wysoka premia za mistrzostwo wynikała z faktu, że bez współczesnych wentyli i tłoków całe brzmienie trzeba było formować tylko za pomocą ust i oddechu.

Gdzie można posłuchać i jak to wykorzystać - krótkie wskazówki praktyczne

• Ekspozycja repliki w Ratuszu Głównego Miasta pozwala usłyszeć próbkę dźwięku przy gablocie - warto najpierw odsłuchać nagrania, by lepiej zrozumieć, co chce odtworzyć sala i instrument.
• Album na Spotify umożliwia domowe zapoznanie się z clarino przed wizytą w Ratuszu lub przed koncertem barokowym.
• Miłośnicy muzyki dawnej powinni zwrócić uwagę na repertuar i nazwiska kompozytorów z płyty — to materiał, który pokazuje wysoki poziom artystyczny i techniczny gdańskich kapel miejskich.

Nagranie łączy rekonstrukcyjne rzemiosło, historyczną wiedzę i współczesną interpretację. Dla tych, którzy chcą poczuć brzmienie dawnego Gdańska, płyta i ekspozycja w Ratuszu tworzą komplementarną drogę do poznania barokowej estetyki i artystycznej roli trębacza.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.