W Gdańsku wsparcie nie kończy się na święcie osób z niepełnosprawnościami

5 maja przypomina o godności, równości i prawie do normalnego udziału w życiu miasta. W Gdańsku ten temat nie zamyka się jednak w jednym dniu ani w jednym geście. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie prowadzi sieć pomocy, która sięga od pracy socjalnej w dzielnicach po dofinansowania z funduszy państwowych. Za tymi procedurami stoją konkretne osoby, codzienne obowiązki i próba zdjęcia z rodzin choć części ciężaru, który często trwa bez przerwy.

• Dzień, który przypomina o godności i prawie do udziału
• Pracownicy socjalni prowadzą przez codzienne potrzeby
• Środki z PFRON mają usuwać bariery, nie mnożyć formalności

Dzień, który przypomina o godności i prawie do udziału

Tego dnia w Europie przypada Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych, a równolegle obchodzony jest Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną. Oba święta mają wspólny sens: przypominają, że wsparcie nie jest dodatkiem, lecz warunkiem pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym.

W gdańskim przekazie mocno wybrzmiewa też praktyczny wymiar tych obchodów. Nie chodzi wyłącznie o deklaracje, ale o to, czy osoba z niepełnosprawnością znajdzie pomoc dopasowaną do swojej sytuacji, a jej bliscy nie zostaną sami z opieką. To właśnie na takim styku – między godnością a codziennością – zaczyna się większość spraw, z którymi mieszkańcy trafiają do MOPR.

Pracownicy socjalni prowadzą przez codzienne potrzeby

Najbliżej tych spraw są pracownicy Centrów Pracy Socjalnej działających w dzielnicach. To tam zaczyna się rozmowa o usługach opiekuńczych w miejscu zamieszkania, także o wsparciu sąsiedzkim, a w bardziej wymagających sytuacjach – o specjalistycznych usługach o charakterze rehabilitacyjnym. Gdy potrzebna jest pomoc dla osób z zaburzeniami psychicznymi, sprawa trafia do odpowiednich specjalistów CPS.

W gdańskim systemie ważną rolę odgrywa też asystent osobisty. Taka osoba pomaga w codziennych czynnościach i w poruszaniu się po sprawach życia społecznego, które dla wielu są zwykłe, a dla innych wymagają dodatkowego wysiłku. Z kolei rodzinom i opiekunom MOPR proponuje oddech od nieustannej opieki dzięki programom:

• „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”
• „Opieka wytchnieniowa”

Oba zadania są dofinansowane z Funduszu Solidarnościowego i realizują je organizacje pozarządowe wyłonione w otwartym konkursie ofert. To ważne zwłaszcza tam, gdzie opieka trwa bez przerwy i wciąga całą domową codzienność.

Jeśli nie ma potrzeby kierowania do całodobowej opieki, pracownicy socjalni mogą wskazać także inne rozwiązania. W grę wchodzą środowiskowe domy samopomocy, kluby samopomocy i kluby integracji społecznej, prowadzone jako placówki dzienne przez organizacje pozarządowe. Dają one uczestnikom trening samodzielności, zajęcia rozwijające pasje, wsparcie psychologiczne i pomoc w budowaniu aktywności społecznej oraz zawodowej.

W systemie wsparcia są też mieszkania wspomagane, w których osoby z niepełnosprawnościami lub z zaburzeniami psychicznymi uczą się samodzielnego życia przy wsparciu specjalistów. A w sytuacjach najtrudniejszych, gdy potrzebna jest opieka całodobowa i nie da się jej zapewnić w domu, pracownicy socjalni kierują także do domów pomocy społecznej. Do tego dochodzą dożywianie, pomoc rzeczowa i poradnictwo specjalistyczne.

W 2025 roku z różnych form wsparcia oferowanych przez gdański ośrodek skorzystało ponad 2400 rodzin z powodu niepełnosprawności. To liczba, która dobrze pokazuje skalę potrzeb, ale jeszcze lepiej pokazuje, jak szeroki musi być wachlarz pomocy.

Środki z PFRON mają usuwać bariery, nie mnożyć formalności

Drugim filarem są pieniądze z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. MOPR rozdysponowuje je na zadania z zakresu rehabilitacji społecznej, a więc na obszary, które dla wielu rodzin decydują o tym, czy można swobodnie wyjść z domu, dojechać do celu albo korzystać ze sprzętu potrzebnego do codziennego funkcjonowania.

Dofinansowania obejmują między innymi:

• sprzęt do rehabilitacji,
• likwidację barier architektonicznych,
• likwidację barier w komunikowaniu się,
• likwidację barier technicznych,
• przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.

Osobną ścieżką jest program „Aktywny samorząd”. W edycji na 2026 rok przewidziano wsparcie w likwidowaniu barier utrudniających aktywizację społeczną i zawodową, w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym oraz w dostosowaniu mieszkania do indywidualnych potrzeb użytkowych. To rozwiązania, które mają pomóc nie tylko przetrwać dzień, ale realnie zwiększyć samodzielność.

Informacji w tych sprawach udzielają specjaliści Wydziału Rehabilitacji Społecznej MOPR przy ul. K. Leczkowa 1A. Kontakt możliwy jest pod numerami 58 320 53 42 i 58 320 53 48, a w sprawach związanych z „Aktywnym samorządem” także pod numerami końcowymi 45 i 62.

na podstawie: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Gdańsku.