Dziesięć lat wolnych wersów. Gdańsk szuka kolejnych europejskich głosów

Stuletnie kamienice Długiej ulicy skrywają tajemnicę, która co dwa lata rozbrzmiewa wierszami z dziesięciu stron kontynentu. W gdańskim Domu Literatury zaczyna się właśnie polowanie na głosy, które przekraczają granice – nie tylko geograficzne, ale przede wszystkim te wytyczone w głowach.

Jubileuszowa, dziesiąta edycja Nagrody Literackiej Miasta Gdańska „Europejski Poeta Wolności" otwiera swoje podwoje. Tym razem organizatorzy – po raz pierwszy w roli gospodarza konkursu i wydawcy serii nominowanych tomów – zwracają się do twórców piszących w dziesięciu językach, od bośniackiego po szwedzki, od irlandzkiego po ladino. Nabór trwa do 30 września 2026 roku.

• Języki, które nie uznają granic politycznych
• Sto tysięcy złotych i statuetka dla odważnego
• Jak zgłosić poetę – praktyczny przewodnik

Języki, które nie uznają granic politycznych

Lista wybranych języków brzmi jak mapa Europy złożona z liter: bośniacki, hiszpański (kastylijski), baskijski, galicyjski, kataloński, ladino, irlandzki, luksemburski, słowacki oraz szwedzki. Organizatorzy przyjmują zgłoszenia we wszystkich istniejących formach, dialektach i gwarach – gest, który sam w sobie jest manifestem wolności. Bo jak czytamy w komunikacie, wolność w nazwie nagrody to przede wszystkim „odwaga przekraczania granic – kulturowych, językowych i politycznych".

To postawa, która pozwala sprzeciwić się zastałym formom i zaproponować świeże wizje. W czasach, gdy granice zaczynają znów przypominać mury, gdańska nagroda stawia na poezję jako most.

Sto tysięcy złotych i statuetka dla odważnego

Mechanizm konkursu jest prosty w założeniach, choć wymagający w wykonaniu. Zgłoszeń mogą dokonywać wyłącznie tłumacze i tłumaczki, którzy zobowiązują się do przekładu twórczości nominowanego autora. Każdy tłumacz może zgłosić tylko jednego poetę – decyzja musi więc być przemyślana, niemal intymna.

Jury wybierze maksymalnie sześcioro finalistów. Ich wiersze ujrzą światło dzienne w serii wydawniczej „Europejski Poeta Wolności – Nominacje", tłumaczone na język polski przez zgłaszających. Laureatów poznamy wiosną 2028 roku.

Nagroda nie należy do skromnych: zwycięzca otrzyma 100 tysięcy złotych i statuetkę, tłumacz lub zespół tłumaczy – 20 tysięcy. To jedna z najwyższych nagród poetyckich w Europie, fundowana przez Miasto Gdańsk.

Jak zgłosić poetę – praktyczny przewodnik

Zgłoszenie wymaga kompletu dokumentów: wyboru 5–8 przetłumaczonych wierszy, biogramu poety, rekomendacji uwzględniającej ideę nagrody, zobowiązania do przygotowania pełnego tomu w przypadku nominacji, danych kontaktowych oraz pisemnej zgody autora na udział w procedurze konkursowej. Niezbędny jest też biogram tłumacza.

Termin upływa 30 września 2026 roku o godzinie 23:59. Zgłoszenia przyjmowane są:

• e-mailowo: [email protected]
• pocztą tradycyjną: Dom Literatury w Gdańsku, ul. Długa 35, 80-827 Gdańsk (z dopiskiem „Nagroda Europejski Poeta Wolności")

Decyduje data wpływu. Regulamin, klauzula RODO i wszystkie wzory dokumentów dostępne są na stronie europejskipoetawolnosci.pl. Pytania kierować można na ten sam adres e-mail, który służy do zgłoszeń.

Instytut Kultury Miejskiej – dotychczasowy organizator – pozostaje odpowiedzialny za Festiwal Europejski Poeta Wolności. Dom Literatury przejmuje natomiast sam konkurs i wydawnictwo. To nowy rozdział w historii nagrody, która od 2010 roku przybliża polskiemu czytelnikowi głosy, o których bez odważnych tłumaczy być może nigdy by nie usłyszał.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.