Tablica pamięci profesora Zbierskiego przypomina odkrycia, które zmieniły historię miasta

Podczas uroczystości 20 stycznia w Gdańsku odsłonięto tablicę poświęconą prof. Andrzejowi Zbierskiemu - archeologowi, który przez dekady wpisywał się w kształt badań nad początkiem miasta. Sala Arsenał w Narodowym Muzeum Morskim zapełniła się wspomnieniami, anegdotami i odniesieniami do jego najważniejszych odkryć. Goście mówili o pasji badawczej i o roli, jaką Zbierski odegrał w życiu muzeów i uczelni. Uroczystość była także okazją do podkreślenia związku między muzealną praktyką a społecznym wymiarem opieki nad przeszłością.

• W sali Arsenał Narodowego Muzeum Morskiego odsłonięto tablicę poświęconą profesorowi
• Jak Zbierski zmienił obraz Gdańska i co zostawił młodszym badaczom
• Wieczór wspomnień pokazał człowieka z pasją i wpływ na instytucje

W sali Arsenał Narodowego Muzeum Morskiego odsłonięto tablicę poświęconą profesorowi

Podczas ceremonii wstęgę zdjęli wspólnie prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, przewodnicząca Rady Miasta Agnieszka Owczarczak oraz dyrektor Narodowego Muzeum Morskiego Szymon Kulas. Wystąpienia łączyły wspomnienia z podkreśleniem znaczenia pracy Zbierskiego dla instytucji miejskich i badań nad przeszłością.

“Gdańsk ma wielkie szczęście do osób, które można nazwać przychodźcami”
Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz

W dalszej części swojej wypowiedzi prezydent podkreśliła, że Zbierski - choć nie rodowity gdańszczanin - oddał miastu swoje doświadczenie i pasję badawczą w trudnych czasach odbudowy. Podobnie Agnieszka Owczarczak zaznaczyła, że bez jego pracy Gdańsk wyglądałby inaczej i przypomniała o nadanych mu wyróżnieniach - Medalu Mściwoja i tytule Honorowego Obywatela Gdańska.

“Z pewnością Gdańsk nie byłby dzisiaj takim miastem jakim jest, gdyby nie praca profesora Andrzeja Zbierskiego”
Agnieszka Owczarczak

Zaraz po odsłonięciu tablicy padły także barwne anegdoty od współpracowników. Dr Marcin Westphal, zastępca dyrektora Muzeum, przypomniał sposób, w jaki Zbierski budował relacje w zespole - zwracając się do podwładnych zdrobnieniami i zachęcając do inicjatyw pracowniczych.

“Rozmowa o pracę była bardzo przyjemna”
Dr Marcin Westphal przytaczając relację jednej z pracownic

Jak Zbierski zmienił obraz Gdańska i co zostawił młodszym badaczom

Zawodowe życie prof. Andrzeja Zbierskiego było ściśle związane z Gdańskiem - przez lata pracował w Muzeum Archeologicznym (1955 - 1991), kierując wieloma wykopaliskami miejskimi, które przeformułowały wiedzę o przeszłości portu i zabudowy. W pracy badawczej zwracał uwagę na materialne ślady codziennego życia dawnych mieszkańców - to one stały się fundamentem nowoczesnej archeologii miejskiej w regionie.

Wśród odkryć przypominanych podczas wieczoru było odnalezienie pozostałości wału z około 930 roku pod Ratuszem Głównego Miasta - znalezisko, które przesunęło granice poznania najstarszych faz osadnictwa. W latach 1985 - 1986 uczestniczył w poszukiwaniach grobu Jana Heweliusza w kościele św. Katarzyny - to właśnie to odkrycie przyniosło mu szerokie uznanie i późniejsze wyróżnienia.

Odkazy na działalność profesora pojawiały się także w innych miejscach spotkania - mówiono o jego roli w odbudowie kamienicy przy ul. Grodzkiej 12 dla Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, o aktywności w harcerstwie po wojnie oraz o jego zaangażowaniu w tworzenie kierunku archeologia na Uniwersytecie Gdańskim (inauguracja w 2004 roku). Wspomniano też młodego uczestnika wykopalisk - studenta prawa Pawła Adamowicza - z którym Zbierski współpracował przy poszukiwaniach Heweliusza.

Prof. Waldemar Ossowski i inni mówcy podkreślali, że Zbierski napisał jak dotąd jedyną syntetyczną pracę dotyczącą początków miasta opartą na materiale archeologicznym - dokument, do którego każdy kolejny badacz musi się odnosić. Jednocześnie padł apel o aktualizację tej syntezy przez nowe pokolenie – bo zmieniły się metody i datowania.

Wieczór wspomnień pokazał człowieka z pasją i wpływ na instytucje

Spotkanie w Muzeum Gdańska - Ratuszu Głównego Miasta miało formę wieczoru wspomnień: byli współpracownicy, przyjaciele i przedstawiciele instytucji mówili nie tylko o dokonaniach naukowych, lecz także o codziennych zwyczajach profesora - o jego „niespożytej energii” i sposobie bycia, który zostawał w pamięci młodszych kolegów. Wskazywano na wkład żony, dr Eleonory Zbierskiej, historyczki związanej z Muzeum Zamkowym w Malborku, jako ważny element jego życia prywatnego i zawodowego.

Anektując wspomnienia do praktycznego wymiaru - prace Zbierskiego to nie tylko katalog zabytków, lecz także fundament dla wystaw, publikacji i programów nauczania, które kształtują sposób, w jaki dziś mieszkańcy i odwiedzający rozumieją genezę Gdańska. Jego badania pod ratuszem i odnalezienie miejsc pamięci - jak grób Heweliusza - wciąż wpływają na narrację muzeów i pokazują, jak praca archeologa łączy się z tożsamością miejską.

na podstawie: UM Gdańsk.