Jazz, książki i wielkie sceny. Gdańsk wskazał nominowanych do Splendor Gedanensis

W gdańskiej kulturze znów zrobiło się ciasno od nazwisk, instytucji i ambitnych projektów. Do 53. edycji Splendor Gedanensis trafiło sześcioro twórców, trzy instytucje i organizacje oraz trzy firmy walczące o miano mecenasów. To nie jest zwykła lista nominacji, lecz przegląd najciekawszych zjawisk, które w ostatnim czasie wybrzmiały najmocniej w mieście. Zwycięzców poznamy podczas gali w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim, a chętni mogą jeszcze zdobyć zaproszenia na wydarzenie.

• Twórcy, którzy wciągnęli Gdańsk do ogólnopolskiej rozmowy
• Instytucje, które nie tylko pokazują kulturę, ale ją tworzą
• Mecenasi, gala i szansa na wejściówki do Szekspirowskiego

Twórcy, którzy wciągnęli Gdańsk do ogólnopolskiej rozmowy

Wśród nominowanych znalazło się sześcioro artystów i osób związanych z kulturą, których działania wykraczają daleko poza jedno środowisko czy jedną scenę. To zestaw bardzo różnorodny. Od jazzu, przez sztukę dźwięku i książkę, po filmową muzykę i kuratorskie projekty obecne na międzynarodowych wydarzeniach.

• Tomasz Chyła – doceniony za budowanie pozycji gdańskiego jazzu w kraju i poza nim. W tle są zarówno sukcesy projektu Art’n’Voices, jak i trasa po Chinach oraz Korei Południowej.

• Alicja Jabłonowska – nominowana za stworzenie Grid ArtHub, miejsca, które daje twórcom przestrzeń do współpracy, eksperymentów i rezydencji. Ważnym elementem tej inicjatywy jest też społecznościowe Radio Ingrid.

• Jacek Kołtan – wyróżniony za książkę o solidarności, napisaną szeroko i ambicjonalnie, z odniesieniem do wielkiej historii europejskiej nowoczesności. W tej opowieści Gdańsk pozostaje jednym z centralnych punktów odniesienia.

• Piotr Pawlak – nominację przyniosły mu koncerty i sukces w XIX Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina. Uwagę zwraca także połączenie muzycznej wrażliwości z matematycznym zapleczem.

• Mikołaj Trzaska – doceniony za muzykę do filmu Dom dobry, nagrodzoną Orłem, ale też za konsekwentny, rozpoznawalny język twórczy. To nazwisko od lat mocno zapisane w muzyce improwizowanej i filmowej.

• Jolanta Woszczenko – nominowana za pracę kuratorską, która wyprowadza gdańską sztukę na międzynarodowe tory. Najmocniej wybrzmiał projekt Języki z wody przygotowany do Pawilonu Polskiego w Wenecji.

Instytucje, które nie tylko pokazują kulturę, ale ją tworzą

W drugiej kategorii znalazły się trzy podmioty działające w Gdańsku, których rola dawno wyszła poza zwykłe programowanie wydarzeń. Tu liczy się skala, pomysł i umiejętność przyciągania odbiorców do tematów, które nie zawsze są łatwe, ale często zostają w pamięci na długo.

Europejskie Centrum Solidarności otrzymało nominację za nowoczesne formy opowiadania o dziedzictwie Solidarności i za szukanie języka, który trafia zarówno do dzieci, jak i dorosłych. Wśród przykładów pojawiły się publikacja Michała Rusinka oraz teatralna Bibuła w tapczanie, przygotowana z Miejskim Teatrem Miniatura.

Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku zostało zauważone za LeŚnię – instalację, która przez kilka dni przyciągnęła do Centrum św. Jana tłumy odwiedzających. Ponad 42 tysiące osób to liczba, która mówi sama za siebie. W gotyckim wnętrzu pojawiła się zupełnie nowa, wielozmysłowa opowieść o kontakcie ze sztuką i naturą.

Stowarzyszenie Kulturalne Hamulec Bezpieczeństwa znalazło się w gronie nominowanych za konsekwentne promowanie kina ambitnego i budowanie przestrzeni rozmowy wokół filmu. W 2025 roku organizacja zrealizowała cztery przeglądy i festiwale, które zgromadziły około 20 tysięcy widzów. Dla miasta to ważny sygnał, że filmowa publiczność wciąż chce uczestniczyć w wydarzeniach wykraczających poza standardowy repertuar.

Mecenasi, gala i szansa na wejściówki do Szekspirowskiego

Wyróżnienia przyznawane są nie tylko artystom i instytucjom. W osobnej kategorii o tytuł Mecenasa Kultury Gdańska walczą też firmy, które realnie wspierają lokalne życie artystyczne.

W gronie nominowanych są:

• ORLEN S.A. – za wieloletnie wsparcie Baltic Opera Festival i produkcji realizowanych z rozmachem, który wykracza poza standardowy format festiwalowy.

• Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – za finansowe wsparcie zakupu archiwum fotograficznego Tadeusza Linka dla Muzeum Narodowego w Gdańsku. To ogromny zbiór dokumentujący życie teatralne miasta.

• Zakład Utylizacyjny sp. z o.o. w Gdańsku – za pomoc dla Teatru Wybrzeże i Gdańskiego Archipelagu Kultury, dzięki której możliwe były ważne projekty i festiwale.

Sama gala odbędzie się 21 maja 2026 roku w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim. Wystąpi podczas niej kolektyw Siedem mórz z udziałem m.in. Magdaleny Kuraś, Macieja Świniarskiego, Emila Miszka, Mikołaja Trzaski, Krzysztofa Hadrycha, Olo Walickiego, Kuby Staruszkiewicza i Marty Prabuckiej.

Organizator przygotował też konkurs na 10 dwuosobowych zaproszeń. Aby wziąć w nim udział, trzeba odpowiedzieć na pytanie, którego gdańskiego twórcę ceni się najbardziej, i uzasadnić wybór w dwóch lub trzech zdaniach. Odpowiedzi można przesyłać do 15 maja, do godz. 10.00.

na podstawie: Referat Prasowy UM Gdańsk.