Rocznica wybuchu wojny – Gdańsk szykuje dni pamięci, debat i zbiórek dla Ukrainy

Gdańsk zamieni się w przestrzeń pamięci i dyskusji o odbudowie Ukrainy – od wystaw i debat po marsz i zbiórki darów. Organizatorzy zapraszają mieszkańców na spotkania w muzeach, węzły solidarności i wspólne działania praktyczne. W centrum uwagi będą zarówno historie z Mariupola, jak i plany międzynarodowej pomocy.

• Forum, wystawa i debata o Mariupolu w Muzeum II Wojny Światowej
• Marsz, modlitwa i wieczorne zgromadzenie w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku
• Zbiórki darów i program kulturalny przed i po rocznicy

Forum, wystawa i debata o Mariupolu w Muzeum II Wojny Światowej

W głównym programie obchodów znajdzie się Międzynarodowe Forum „Odbudowa i sprawiedliwość dla Ukrainy – odpowiedzialność Europy za kształt międzynarodowego bezpieczeństwa”, które odbędzie się w Muzeum II Wojny Światowej. Dzień rozpocznie się wernisażem wystawy „Mariupol – droga pamięci i marzeń”, kuratorowanej przez Vlad Troitsky’ego, pokazującej dokumenty i materiały multimedialne związane z oblężeniem miasta.

W planie forum przewidziano wystąpienia przedstawicieli miejskich i ukraińskich władz – wśród nich będzie Aleksandra Dulkiewicz, dyrektor muzeum prof. Rafał Wnuk, a także goście z Mariupola, m.in. Wadym Bojczenko. Po części performatywnej zaplanowano uruchomienie instalacji multimedialnej i podpisanie Deklaracji Mariupolskiej przez reprezentantów Obszaru Metropolitalnego Gdańsk– Gdynia –Sopot.

Nastąpi seria paneli eksperckich obejmujących analizę bezpieczeństwa, rolę Europy w budowaniu autonomii strategicznej, narzędzia prawne rozliczania zbrodni wojennych oraz przygotowania do konferencji Ukraine Recovery Conference 2026. Wśród panelistów znajdą się badacze i praktycy z Ośrodka Studiów Wschodnich, Uniwersytetu Gdańskiego, organizacji ukraińskich oraz samorządów.

Szczegóły najważniejszych bloków (wybrane elementy):

• 11.00 – wernisaż wystawy „Mariupol – droga pamięci i marzeń”;
• 12.15–12.30 – podpisanie Deklaracji Mariupolskiej;
• Panele eksperckie od 12.30 do 17.00 — m.in. temat odpowiedzialności karnej, architektury bezpieczeństwa i roli samorządów w odbudowie.

Wstęp na forum jest wolny; wydarzenie łączy wymiar pamięci z debatą prawną i strategiczną, stając się jednym z centralnych punktów rocznicowych.

Marsz, modlitwa i wieczorne zgromadzenie w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku

Obchody publiczne obejmują także wydarzenia modlitewne i pochód ulicami miasta. Rankiem przewidziano zapalenie zniczy na Skwerze Bohaterskiego Mariupola przy zbiegu ul. Partyzantów i ul. Matki Polki. W ciągu dnia odbędzie się pontyfikalna liturgia w Konkatedrze Greckokatolickiej św. Bartłomieja.

Marsz Solidarności wystartuje sprzed Muzeum II Wojny Światowej przy Placu Władysława Bartoszewskiego 1 i przejdzie trasą prowadzącą przez Stare Miasto aż do Europejskiego Centrum Solidarności. Planowany start pochodu to 17.00. Po marszu w Ogrodzie Zimowym ECS zaplanowano zgromadzenie wspólnotowe „Solidarni z Ukrainą” z programem muzycznym, wystąpieniami i symbolicznym zapaleniem zniczy przy Pomniku Poległych Stoczniowców – wydarzenie rozpocznie się o 18.00.

Dla osób biorących udział w obchodach ważne informacje:

• Plan wydarzeń zakłada kilkugodzinne bloki debat i przemarszów; warto zaplanować przybycie z zapasem czasu.
• Wstęp na forum i większość wydarzeń kulturalnych jest wolny.

Zbiórki darów i program kulturalny przed i po rocznicy

Równolegle do oficjalnych obchodów organizowane są akcje wsparcia dla walczących żołnierzy oraz bogaty program kulturalny. Komitet Obrony Demokracji Region Pomorze wraz z Fundacją Zupa na Monciaku organizują zbiórkę darów – rzeczy można oddawać w biurze organizatorów przy ul. Jana z Kolna 8:

• 21 lutego – godz. 14.00–16.00,
• 22 lutego – godz. 12.00–16.00.

Organizatorzy proszą o przekazywanie m.in.:

• opatrunków i bandaży elastycznych,
• leków przeciwbólowych i na przeziębienie oraz witamin,
• kawy, herbaty, słodyczy i przekąsek,
• konserw, dań instant, kosmetyków,
• nowej męskiej odzieży (skarpetki, T‑shirty, bielizna),
• powerbanków i baterii,
• pieluchomajtek dla dorosłych i podkładów chłonnych.

Zbiórka obejmuje też puszkę Fundacji Zupa na Monciaku oraz możliwość wsparcia finansowego. Zebrane rzeczy trafią bezpośrednio do ukraińskich żołnierzy.

Równocześnie odbywać się będą wydarzenia kulturalne i edukacyjne – m.in. dyskusje o fotoreportażu w Muzeum Narodowym, rodzinne warsztaty w Bibliotece Ukraińskiej przy ul. Wita Stwosza 23, wspólne wyplatanie siatek maskujących w ECS oraz projekcje filmowe i czytania performatywne związane z ukraińską literaturą. Działania te łączą praktyczne wsparcie z pamięcią i kulturą.

Mieszkańcy powinni wiedzieć, że program rocznic obejmuje zarówno formalne debaty, jak i wydarzenia o charakterze wspólnotowym – można wybrać sposób udziału zgodny z własnymi zainteresowaniami i możliwościami. Organizatorzy i instytucje miejskie zachęcają do włączenia się w zbiórki oraz uczestnictwa w wydarzeniach edukacyjnych, które łączą lokalne działania z międzynarodowym wymiarem odbudowy i sprawiedliwości wobec Ukrainy.

na podstawie: Urząd Miejski w Gdańsku.