Dwa klony polne w Parku Oliwskim otrzymały status pomnika przyrody

Podczas lutowej sesji Rady Miasta Gdańska zatwierdzono nowy grupowy pomnik przyrody – para klonów polnych w zabytkowym Parku Oliwskim. Drzewa wyróżniają się nie tylko obwodami pni, lecz także rolą w kompozycji ogrodu francuskiego między Pałacem Opatów a Łabędzim Stawem. Decyzja ma znaczenie przyrodnicze, edukacyjne i historyczne dla miasta.

• W Parku Oliwskim – duet drzewa, który stał się punktem orientacyjnym
• Gdańsk ma teraz 197 pomników przyrody – jak to się wpisuje w inwentaryzację
• Klony Hugo Conwentza – nazwa oparta na historii ochrony przyrody

W Parku Oliwskim – duet drzewa, który stał się punktem orientacyjnym

W sercu Parku Oliwskiego im. Adama Mickiewicza, na terenie salonu ogrodowego między Pałacem Opatów a Łabędzim Stawem, objęto ochroną dwa klony polne. Wniosek o ustanowienie grupowego pomnika przyrody złożył Jakub Chorodeński – dendrolog związany z Gdańskim Zarządem Zieleni, który prywatnie jest pasjonatem drzew. Ekspertyza dendrologiczna wykonana przez firmę Green Nord oceniła oba okazy jako drzewa o wysokich walorach fitosanitarnych i krajobrazowych, z silnie rozwiniętymi koronami i dobrym stanem zdrowotnym.

Wskazanie lokalizacji ma znaczenie praktyczne – oba drzewa, rosnące obok siebie, tworzą rzadki w mieście duet gatunku i stanowią wyraźny element kompozycyjny zabytkowego założenia parkowego. To także argument za ochroną wynikający z wartości estetycznej i edukacyjnej.

Gdańsk ma teraz 197 pomników przyrody – jak to się wpisuje w inwentaryzację

Po tej decyzji lista miejskich obiektów chronionych liczy 197 pozycji. W rozbiciu na kategorie znajdują się:

• 144 drzewa pojedyncze
• 2 aleje
• 32 grupy drzew
• 11 głazów narzutowych
• 1 pomnik powierzchniowy – stanowisko grzyba borowikowca tęgoskórego

To pierwszy przypadek, gdy w Gdańsku pomnikowym obiektem zostały klony polne – dotychczas w całym województwie pomorskim zarejestrowane były tylko 3 takie drzewa. W ocenie miejskich służb przyrodniczych – w tym Referatu Przyrody i Rolnictwa działającego w Wydziale Ekologii i Energetyki – gatunek ten rzadziej osiąga wymiar pomnikowy, bo przyrasta wolniej niż np. dąb czy buk, i jest rzadziej sadzony w przestrzeni miejskiej.

Dla porządku – w dokumentacji podkreślono parametry obu okazów: ich obwody mierzone na wysokości 1,3 m wynoszą 240 cm i 175 cm, podczas gdy kryterium obwodu dla klonu polnego określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 4 grudnia 2017 r. wynosi 150 cm.

Klony Hugo Conwentza – nazwa oparta na historii ochrony przyrody

Wnioskodawca zaproponował, by para otrzymała nazwę „Klony Hugo Conwentza”. W uzasadnieniu Chorodeński wskazywał zarówno na wymiar formalny, jak i symboliczny tej propozycji:

„Drzewa te, o obwodzie mierzonym na wysokości 1,3 m wynoszącym 240 cm i 175 cm, spełniają określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 4 grudnia 2017 r. kryterium obwodu (dla klonu polnego określone na 150 cm)…”

Dalej autor wniosku przypomniał, że Hugo Conwentz – urodzony w 1855 roku w Świętym Wojciechu – był pionierem ochrony przyrody, współtworzył instytucję konserwatora przyrody i popularyzował idee ochrony przyrodniczego dziedzictwa w Europie i poza nią. W Gdańsku jego imię już funkcjonuje w przestrzeni miejskiej – nosi je m.in. tramwaj i skwer – a nadanie nazwy parze klonów ma podkreślić historyczną i edukacyjną rolę obiektów chronionych.

Słowa z wniosku oraz ekspertyza dendrologiczna były podstawą rekomendacji dla komisji miejskiej, która opiniowała propozycję przed podjęciem uchwały.

W praktyce oznacza to, że parkowe alejki zyskują kolejny punkt o wymiarze przyrodniczym i edukacyjnym – łatwy do odnalezienia, dobrze wpisany w historyczną kompozycję ogrodu. Dla osób spacerujących po Parku Oliwskim decyzja to okazja do bliższego poznania rodzimych gatunków, a dla szkół i organizatorów zajęć przyrodniczych – gotowy przykład do wycieczek i warsztatów. Wskazana ochrona będzie też podstawą działań pielęgnacyjnych prowadzonych przez miejskie służby zieleni w kolejnych latach.

na podstawie: UM Gdańsk.