Trzy godziny o Jacku Kuroniu – prapremiera dokumentu w ECS

W sali Europejskiego Centrum Solidarności rozbrzmiewają nagrania i wspomnienia – Kuroniówka, sejmowe przemówienia i opowieści przy herbacie splatają się w wielogodzinny portret. W Gdańsku pokazano fragmenty filmu dokumentalnego, który twórcy postanowili opowiedzieć bez skrótów. Publiczność usłyszała też o równoległym projekcie fabularnym, w którym Kuronia zagrał Arkadiusz Jakubik.

• W Gdańsku w ECS pokazano fragmenty i rozmowy o filmie
• Pomiędzy ekranem a osobistą pamięcią – fabuła, postaci i anegdoty

W Gdańsku w ECS pokazano fragmenty i rozmowy o filmie

Podczas spotkania „Urodziny Kuronia” w Europejskim Centrum Solidarności producent Robert Kijak z Next Film zaprezentował widzom fragmenty dokumentu i opisał decyzję twórców o jego formie. Pokazywane materiały sięgały do przemówienia Jacka Kuronia z mównicy sejmowej z 1991 roku, w którym odnosił się m.in. do doświadczeń więziennych.

W prezentowanym fragmencie Kuroń wspominał pobyt w więzieniu w Sztumie i doznane tam krzywdy. Z sejmowej trybuny padły mocne słowa:

“W Sztumie w 1965 roku kazano mi stawać nago z ogoloną głową i płacono papierosami więźniom, żeby mnie gwałcili.”

Autorzy filmu pokazali, że dokument ma pełną, rozciągniętą narrację – od pochodzenia po ostatnie lata życia – i zdecydowali się go nie skracać. Jak powiedział producent:

“Zdecydowaliśmy się go nie skracać, żeby nie uronić niczego z tej historii.”

Dokument zatytułowany Nie palcie komitetów wyszedł spod reżyserii Marii Zmarz‑Koczanowicz i Jacka Petryckiego. Prapremiera będzie miała miejsce 5 czerwca w ECS – finałową kinową premierę zaplanowano na 22 września. Oba projekty – dokumentalny i fabularny – są w postprodukcji, a producentem obu jest Robert Kijak z Next Film (spółka Agory).

Pomiędzy ekranem a osobistą pamięcią – fabuła, postaci i anegdoty

Obok dokumentu widzowie zobaczyli także fragmenty fabuły „Nasza rewolucja. Historia miłości Grażyny i Jacka Kuroniów” w reżyserii Piotra Domalewskiego. W rolach tytułowych występują Arkadiusz Jakubik i Magdalena Popławska. Film otrzymał wsparcie 200 tysięcy zł z Gdańskiego Funduszu Filmowego; część zdjęć realizowano w Gdańsku. Oficjalna premiera w Warszawie została zaplanowana na 9 listopada, a do kin film trafi 11 listopada.

Na spotkaniu obecni byli współpracownicy i przyjaciele Kuronia, którzy przywoływali codzienne obrazy z jego życia. Jedną z takich wspomnień podzielił się Seweryn Blumsztajn:

“Do Kuronia do domu chodziliśmy ja, Adam Michnik i Jan Lityński. Mieszkał na parterze, więc wchodziliśmy przez okno.”

Z kolei Anna Blumsztajn przypomniała, że dla Kuronia edukacja była równie ważna jak polityka. Wspomniała znane hasła i mniej oczywiste priorytety, które ukształtowały jego działalność – od KOR‑u po późniejsze stanowiska w rządzie.

W materiale dokumentalnym i rozmowach przewija się suma faktów znanych z biografii Kuronia – od współtworzenia Komitetu Obrony Robotników w 1976 roku, przez aresztowania w 1977 i 1981 roku, aż po lata sprawowania urzędu ministra pracy i polityki socjalnej w rządach Tadeusza Mazowieckiego i Hanny Suchockiej. Kuroń spędził w więzieniach PRL łącznie około dziewięciu lat. Jego nazwisko przetrwało w potocznej mowie – „kuroniówka” jako określenie zasiłku dla bezrobotnych przypomina o jego wkładzie w system opieki społecznej. Jacek Kuroń zmarł 17 czerwca 2004 roku w Warszawie.

Lista najważniejszych terminów związanych z filmami:

• Prapremiera dokumentu Nie palcie komitetów – 5 czerwca (ECS, Gdańsk)
• Oficjalna premiera dokumentu – 22 września
• Premiera fabuły w Warszawie – 9 listopada
• Wejście do kin filmu fabularnego – 11 listopada

Publicznie pokazywane materiały przypomniały nie tylko polityczną biografię Kuronia, lecz także drobne, ludzkie obrazy – kuchenną herbatę, okna, papierosy i długie rozmowy, które rysują pełniejszy portret człowieka za hasłem. Dla tych, którzy wybiorą się na pokaz w ECS, warto zaplanować czas – dokument trwa trzy godziny i obfituje w archiwalia oraz rozmowy, które łączą opowieść polityczną z osobistym wymiarem życia opozycjonisty.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.