Nagroda Pawła Adamowicza znów szuka odważnych ludzi z całego świata

W Brukseli ruszył nabór, który wyciąga na pierwszy plan ludzi działających bez rozgłosu, ale z wyraźnym skutkiem. Nagroda im. Pawła Adamowicza ma wskazać tych, którzy w samorządach i organizacjach bronią wolności, równości i solidarności, często w trudnym otoczeniu. W Gdańsku ta wiadomość brzmi szczególnie mocno, bo wraca do nazwiska prezydenta, które dla wielu stało się symbolem odpowiedzialności za drugiego człowieka. Zgłoszenia przyjmowane są do końca października.

• W Gdańsku i Brukseli znów szukają ludzi, którzy idą pod prąd
• Zgłoszenia płyną z samorządów, organizacji i sieci miast schronienia
• Poprzedni laureaci tworzą mapę odwagi od Kolonii po Stambuł

W Gdańsku i Brukseli znów szukają ludzi, którzy idą pod prąd

Europejski Komitet Regionów ogłosił rozpoczęcie naboru do VI edycji Nagrody im. Pawła Adamowicza. Wyróżnienie trafia do osób i organizacji z różnych stron świata, jeśli ich działalność ma lokalny albo regionalny wymiar i służy obronie wartości, które w życiu publicznym bywają dziś szczególnie wystawiane na próbę.

Chodzi o pracę na rzecz wolności, równości i solidarności, ale też o codzienny opór wobec dyskryminacji, nietolerancji, mowy nienawiści i ksenofobii. To nie jest nagroda za deklaracje. Liczy się realne działanie, widoczne w społecznościach, w samorządach, w organizacjach i sieciach współpracy, które potrafią zmieniać otoczenie krok po kroku.

Aleksandra Dulkiewicz przypomniała, że samorząd w myśleniu Pawła Adamowicza miał oznaczać przede wszystkim odpowiedzialność za drugiego człowieka.

„Dla prezydenta Pawła Adamowicza samorząd był przestrzenią odpowiedzialności za drugiego człowieka, niezależnie od jego pochodzenia, poglądów czy tożsamości” – powiedziała prezydent Gdańska.

W tym samym duchu dodała, że nagroda ma wskazywać tych, którzy „realnie zmieniają swoje otoczenie” i pokazują, że idee bliskie Adamowiczowi pozostają aktualne.

Zgłoszenia płyną z samorządów, organizacji i sieci miast schronienia

Prawo do zgłaszania kandydatów nie jest szerokie bez ograniczeń, ale obejmuje kilka ważnych środowisk, dzięki czemu nagroda ma charakter międzynarodowy i samorządowy zarazem. Kandydatów mogą proponować:

• miasta należące do sieci ICORN,
• samorządy lokalne i regionalne,
• organizacje międzynarodowe,
• dziesięcioosobowe grupy członków Europejskiego Komitetu Regionów i Parlamentu Europejskiego,
• przedstawiciele krajowych stowarzyszeń władz lokalnych i regionalnych.

Termin składania zgłoszeń upływa 31 października 2026 roku. Później ruszy kolejny etap procedury, a nazwisko laureata ma zostać ogłoszone 13 stycznia 2027 roku, dzień przed rocznicą tragicznej śmierci Pawła Adamowicza. Uroczyste wręczenie zaplanowano podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów w Brukseli na początku 2027 roku.

Nagroda została ustanowiona w 2021 roku przez Europejski Komitet Regionów wspólnie z Międzynarodową Siecią Miast Schronienia i Gdańskiem. Jej sens wykracza poza sam ceremoniał. To forma uznania dla ludzi, którzy stają po stronie praw podstawowych, integracji społecznej i równości szans, nawet wtedy, gdy taki wybór wiąże się z naciskiem, ryzykiem albo polityczną presją.

Poprzedni laureaci tworzą mapę odwagi od Kolonii po Stambuł

Historia poprzednich edycji pokazuje, że kapituła patrzy szeroko. W pierwszej odsłonie nagrody wyróżniono Henriette Reker, burmistrz Kolonii, za długotrwałe promowanie różnorodności i integracji. Później nagrodzono gminę Michałowo za pomoc na granicy polsko-białoruskiej w czasie kryzysu uchodźczego, a także przyznano specjalne wyróżnienie Oleksandrowi Babyczowi z Hołej Prystani.

W trzeciej edycji laureatem zostało stowarzyszenie z Brescii prowadzące działalność w Zavidovići. Organizacja od lat pracuje na rzecz integracji migrantów, wsparcia ludności cywilnej w czasie wojny i rozwoju demokracji lokalnej. W czwartym rozdaniu nagroda trafiła do Witalija Kliczki, burmistrza Kijowa, za obronę praw człowieka i samorządowej niezależności w czasie wojny.

Ostatnia, piąta edycja przyniosła wyróżnienie dla Ekrema İmamoğlu, burmistrza Stambułu, docenionego za obronę demokracji i niezależności samorządu mimo silnej presji politycznej. Specjalne wyróżnienie otrzymała też Mary Crilly z Cork, od lat zaangażowana w pomoc osobom doświadczającym przemocy seksualnej.

To właśnie ten wachlarz przykładów pokazuje, że nagroda nie zamyka się w jednej dziedzinie. Łączy ludzi, którzy w różnych miejscach świata stają po stronie tych samych wartości. I dlatego każda kolejna edycja wywołuje uwagę także w Gdańsku, gdzie pamięć o Pawle Adamowiczu nadal przekłada się na konkretne, międzynarodowe działania.

na podstawie: Referat Prasowy UM Gdańsk.