Pięć nowych Odznak Solidarności i Praw Człowieka ECS

Muzyka, fotografia, teatr, dziennikarstwo i codzienna praca z osobami w kryzysie bezdomności spotkały się podczas jednej uroczystości. W Gdańsku uhonorowano pięć osób, które na różne sposoby bronią godności człowieka i rozwijają idee Solidarności. Wśród laureatów znaleźli się Zbigniew Hołdys, Chris Niedenthal, Jerzy Kiszkis, Agnieszka Lichnerowicz i Piotr Olech. Każde z tych wyróżnień ma inną historię, ale wszystkie prowadzą do podobnego pytania – jak przekładać wartości na konkretne działania.

Odznaki wręczyły Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska, oraz Magdalena Mistat, pełniąca obowiązki dyrektorki Europejskiego Centrum Solidarności. Uroczystość poprowadzili zastępcy dyrektora ECS Patrycja Medowska i Przemysław Ruchlewski, a laudacje przedstawił Erwin Nowak. Oprawę muzyczną przygotowała Weronika Kalupa, studentka gdańskiej Akademii Muzycznej, która zagrała na saksofonie.

Wyróżnienie przyznawane jest osobom dającym świadectwo wartościom ważnym dla ECS. Trafia między innymi do działaczy antykomunistycznych, obrońców praw człowieka, artystów podejmujących w swojej twórczości tematy wolności i godności, a także osób wspierających działalność Europejskiego Centrum Solidarności.

• Hołdys przyjął odznakę ze względu na Solidarność i Niedenthala
• Kiszkis i Niedenthal dokumentowali przełomowe momenty
• Piotr Olech łączy pomoc społeczną z polityką mieszkaniową

Hołdys przyjął odznakę ze względu na Solidarność i Niedenthala

Zbigniew Hołdys, muzyk, kompozytor, instrumentalista i poeta, przez lata był liderem, głównym kompozytorem oraz autorem tekstów zespołu Perfect. Wcześniej współpracował między innymi z Marylą Rodowicz, Anną Jantar oraz grupami Dwa Plus Jeden i Andrzeja i Elizy. Do jego najbardziej znanych utworów należą „Chcemy być sobą”, „Ale wkoło jest wesoło”, „Nie płacz Ewka” i „Autobiografia”.

W 1989 roku Hołdys kierował promocją kampanii wyborczej warszawskiego Komitetu Obywatelskiego. Podczas odbierania odznaki mówił, że zazwyczaj nie przyjmuje wyróżnień. Tym razem zrobił wyjątek, gdy dowiedział się, że wśród laureatów będzie także Chris Niedenthal.

„Moje serce dla Solidarności i ECS bije bezustannie”.

Agnieszka Lichnerowicz, reporterka, podcasterka i autorka książek, została wyróżniona za wieloletnią pracę dziennikarską poświęconą sprawom międzynarodowym. Relacjonowała między innymi wojnę w Gruzji, Arabską Wiosnę, protesty w Rosji, kolejne ukraińskie Majdany, aneksję Krymu i rosyjską agresję na Ukrainę. Zajmowała się także białoruskimi represjami oraz pierwszym procesem Andrzeja Poczobuta.

Jest współautorką podcastów „Świat na zakręcie” i „Rozumieć Ukrainę”. W książce „Idzie wojna? Spodziewaj się najlepszego, przygotuj na najgorsze” zebrała wskazówki ekspertów dotyczące funkcjonowania w czasach kryzysu.

Dziennikarka zwracała uwagę, że urodziła się już po wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej i znała Solidarność przede wszystkim z opowieści. Jej zdaniem doświadczenie tego ruchu wciąż nie jest dostatecznie wykorzystywane, a ECS może pomagać w szukaniu współczesnego znaczenia solidarności.

Kiszkis i Niedenthal dokumentowali przełomowe momenty

Jerzy Kiszkis przez 37 lat występował w Teatrze Wybrzeże. Aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy pracował także w teatrach w Grudziądzu, Zielonej Górze, Katowicach i Poznaniu. Prowadził zajęcia z fonetyki i kultury żywego słowa dla studentów.

W sierpniu 1980 roku wraz z innymi aktorami z Trójmiasta wspierał strajkujących w Stoczni Gdańskiej. Do Sali BHP przynosił patriotyczną poezję. Później przewodniczył obradom Krajowego Zjazdu „Solidarności” Pracowników Teatru.

Po wprowadzeniu stanu wojennego Jerzy Kiszkis i jego żona Halina Winiarska zostali zatrzymani i przewiezieni do Ośrodka Odosobnienia w Strzebielinku. Po zwolnieniu aktor współorganizował liturgie za ojczyznę, Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej, wydarzenia artystyczne w gdańskich kościołach oraz spektakle niezależnego obiegu. W 1988 roku ponownie wspierał protestujących w Stoczni Gdańskiej i Porcie Gdańskim.

Chris Niedenthal, brytyjski fotograf wychowany w polskiej rodzinie, dokumentował najważniejsze wydarzenia w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Jako pierwszy zagraniczny fotoreporter, razem z dziennikarzem Michaelem Dobbsem, został wpuszczony do Stoczni Gdańskiej podczas strajku w sierpniu 1980 roku.

Jego najbardziej znane zdjęcie, „Czas Apokalipsy”, przedstawia transporter opancerzony stojący przed kinem Moskwa w Warszawie po wprowadzeniu stanu wojennego. Niedenthal fotografował także protesty na placu Tiananmen w Pekinie przed masakrą. Otrzymał nagrodę World Press Photo za portret Jánosa Kádára, sekretarza generalnego Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej. Jego zdjęcia publikowały między innymi „Time”, „Newsweek”, „Der Spiegel”, „Geo” i „Forbes”.

Piotr Olech łączy pomoc społeczną z polityką mieszkaniową

Piątym laureatem został Piotr Olech, socjolog i pracownik socjalny, który od ponad dwóch dekad zajmuje się problemami społecznymi. Pracował między innymi w Urzędzie Miejskim w Gdańsku, Towarzystwie Pomocy im. św. Brata Alberta oraz Pomorskim Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności.

Jako zastępca dyrektora Wydziału Rozwoju Społecznego współtworzył i wdrażał rozwiązania dotyczące migracji i integracji, równego traktowania, ograniczania ubóstwa, mieszkalnictwa społecznego, bezpieczeństwa ekonomicznego, wsparcia osób zadłużonych oraz zdrowia psychicznego. Doradzał Komisji Europejskiej, ministerstwom i samorządom. Jest też współzałożycielem Ogólnopolskiej Federacji na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności.

Obecnie koordynuje wdrażanie w Gdańsku metody „Najpierw Mieszkanie”. Jej założeniem jest zapewnienie stałego lokum osobom doświadczającym długotrwałej bezdomności i wymagającym szerokiego wsparcia. Dzięki temu odznaka przyznana Olechowi odnosi się nie tylko do deklarowanych wartości, lecz także do rozwiązań, które można przełożyć na codzienną pomoc konkretnym osobom.

na podstawie: Portal gdansk.pl.