Trzy gdańskie książki wśród nominowanych do Nagrody im. Marcina Króla

W tegorocznej, piątej edycji Nagrody im. Marcina Króla na liście znalazły się aż trzy tytuły wydane w Gdańsku – od prac naukowych po eseje o sztuce. Wśród nominowanych spotkały się znane nazwiska i małe wydawnictwa, co daje obraz miasta aktywnego w debacie o historii, polityce i kulturze. Dla czytelników to zaproszenie do lektury i rozmowy o wartościach, które kształtują współczesność.

• Eksperckie grono i terminy wyboru finalistów
• Trzy gdańskie tytuły – reprezentacja miasta na liście
• Co to oznacza dla gdańskiej sceny książkowej i czytelników

Eksperckie grono i terminy wyboru finalistów

Nagroda im. Marcina Króla funkcjonuje jako pole dyskusji o ideach i jakości publicznej refleksji. Organizatorem jest Fundacja im. Stefana Batorego, a nad nominacjami pracowało Grono Nominujące z takimi osobami jak Edwin Bendyk, Małgorzata Łukasiewicz, Wojciech Przybylski, Michał Sutowski i Karolina Wigura. Wybór dokona Kapituła Nagrody w dwóch etapach – w kwietniu zostanie ogłoszona piątka finalistów, a zwycięzca zostanie wyłoniony i zaprezentowany publicznie 28 maja.

Trzy gdańskie tytuły – reprezentacja miasta na liście

To rzadkość, by jedno miasto miało kilka publikacji wśród nominowanych – w tym roku to ponad 10 procent wszystkich zgłoszeń i dowód, że Gdańsk jest miejscem wydawniczych inicjatyw. Wyróżnione pozycje to:

• Jacek Kołtan – Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku, Wydawnictwo Europejskiego Centrum Solidarności, Gdańsk 2025. Autor, związany z Europejskim Centrum Solidarności, rekonstruuje dzieje idei solidarności w polityce i społeczeństwie.

“Miejsce hasła „każdy za siebie” zajmować zaczęła dewiza „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”.”

• Jan Tokarski – Tocqueville. Biografia myśli, Stowarzyszenie Kulturalno-Edukacyjne „Kolegium Gdańskie”/Biblioteka „Przeglądu Politycznego”, Gdańsk 2025. To kolejna książka jednego z gdańskich autorów nominowanych już w poprzednich latach.

“Inaczej niż Platon czy Arystoteles, Tocqueville ujmował politykę przede wszystkim jako to, co rozgrywa się pomiędzy ludźmi.”

• Maria Poprzęcka – Śmierć przed obrazem. O sztuce, starości i znikaniu, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2025. Zbiór esejów o relacji sztuki i przemijania, napisany przez autorkę o ugruntowanej pozycji w historii sztuki.

“Starość jest zjawiskiem powszechnym, a jednocześnie zawsze jest starością poszczególnego człowieka.”

Każdy z tych tytułów reprezentuje inny nurt badań i refleksji – od historii idei, przez filozofię polityczną, po historię sztuki – co przekłada się na różnorodność tematów podejmowanych dziś w gdańskich wydawnictwach.

Co to oznacza dla gdańskiej sceny książkowej i czytelników

Obecność trzech gdańskich publikacji w zestawieniu nominowanych to potwierdzenie roli miasta jako ośrodka myśli i wydawnictw akademickich oraz kulturalnych. W praktyce oznacza to kilka rzeczy dla mieszkańców i środowisk czytelniczych:

• łatwiejszy dostęp do ważnych polskich debiutów i esejów dzięki ofercie wydawców z Gdańska oraz bibliotece ECS;
• większa szansa na spotkania autorskie i dyskusje organizowane lokalnie – już w przeszłości Jan Tokarski zdobył nagrodę w 2024 roku, co pokazuje, że gdańskie środowisko jest aktywne na krajowej mapie nagród;
• impuls dla mniejszych wydawnictw i instytucji kultury, by kontynuować publikowanie prac o wymiarze ogólnopolskim.

Dla tych, którzy chcą śledzić dalszy przebieg konkursu: w kwietniu poznamy finalistów, a finałowe rozstrzygnięcie nastąpi 28 maja. Warto obserwować program lokalnych instytucji kulturalnych – Europejskie Centrum Solidarności oraz redakcje współpracujące z nominowanymi autorami często organizują publiczne prezentacje i spotkania, gdzie można porozmawiać z twórcami i lepiej zrozumieć tło ich książek.

na podstawie: Urząd Miejski w Gdańsku.