Piętnaście lat walki o zdrowie dzieci. Gdański program wciąż rośnie

W sali konferencyjnej nie chodziło o oficjalne gesty, lecz o dzieci, które trafiły do specjalistów, zanim problem zdążył się pogłębić. Gdański program „6–10–14 dla Zdrowia” po piętnastu latach ma za sobą tysiące interwencji i niemal dziesięć tysięcy młodych uczestników, ale liczby są tu tylko początkiem opowieści. Najważniejsze dzieje się później – w rodzinach, szkołach i gabinetach, gdzie profilaktyka zamienia się w codzienną pracę nad nawykami.

• Tysiące interwencji i wciąż nowe dzieci trafiają do programu
• Szkoły, rodzice i specjaliści pracują tu razem
• Medale dla tych, którzy zbudowali gdański model od początku

Tysiące interwencji i wciąż nowe dzieci trafiają do programu

Jubileuszowe spotkanie pokazało program nie jako jednorazową akcję, ale jako długi, konsekwentny proces. Realizowany przez Uniwersyteckie Centrum Kliniczne we współpracy z Miastem Gdańsk, od lat odpowiada na rosnący problem nadwagi i otyłości u dzieci oraz młodzieży. To właśnie ten wątek najmocniej wybrzmiewał podczas konferencji, w której uczestniczyli przedstawiciele samorządu, medycyny i nauki, w tym minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, wicewojewoda pomorska Anna Olkowska-Jacyno oraz eksperci zajmujący się zdrowiem publicznym.

Najświeższe dane pokazują, że program nie zwalnia tempa.

• od początku działania do końca 2025 roku przeprowadzono ponad 17,7 tys. interwencji specjalistycznych
• wsparcie otrzymało blisko 10 tys. dzieci
• tylko od stycznia do kwietnia 2026 roku zrealizowano prawie 700 interwencji
• do programu dołączyło w tym czasie prawie 200 nowych uczestników

Ważny jest też efekt, którego nie widać od razu w statystykach wejścia. U ponad 75 proc. dzieci po roku udziału obserwuje się obniżenie centyla BMI, a więc poprawę stanu zdrowia i mniejsze ryzyko kolejnych chorób cywilizacyjnych. Dla rodzin oznacza to nie tylko wizyty i badania, ale też realną zmianę rytmu dnia, jedzenia i ruchu.

Szkoły, rodzice i specjaliści pracują tu razem

Program „6–10–14 dla Zdrowia” ruszył w 2011 roku jako odpowiedź na narastający problem zdrowotny wśród najmłodszych. Od początku był pomyślany szerzej niż zwykła diagnoza. Dzieci i młodzież trafiają do niego po badaniach przesiewowych prowadzonych w Gdańsku w ramach osobnych miejskich programów profilaktycznych – „Kierunek Zdrowie” dla sześciolatków oraz „Zdrowy Uczeń” dla uczniów klas III i VII szkół podstawowych.

Jeśli badania wykażą nieprawidłowości lub czynniki ryzyka chorób cywilizacyjnych, dziecko wraz z rodzicami kierowane jest dalej, do kompleksowej opieki. Właśnie tutaj kluczowe staje się zaangażowanie całej rodziny. Program nie działa na chwilę i nie opiera się wyłącznie na zaleceniach. Obejmuje pracę lekarzy, dietetyków, psychologów oraz edukację zdrowotną, która ma szansę zmienić codzienne przyzwyczajenia.

W szkołach odbywają się warsztaty i prelekcje dotyczące żywienia, aktywności fizycznej i psychologii zdrowia. Z tych działań korzystają nauczyciele, uczniowie i rodzice w około 100 gdańskich placówkach oświatowych. To istotne, bo w przypadku otyłości dziecięcej sama ambulatoryjna konsultacja zwykle nie wystarcza. Bez wsparcia w domu i w szkole trudno utrzymać zmianę.

„Skuteczna profilaktyka zaczyna się od uważności, współpracy i budowania dobrych nawyków już od najmłodszych lat” – mówiła Monika Chabior.

Miasto finansuje program i traktuje go jako część szerszej polityki zdrowotnej. Udział dzieci oraz rodziców jest bezpłatny, co ma znaczenie zwłaszcza tam, gdzie długofalowe wsparcie bywa zbyt kosztowne dla domowego budżetu.

Medale dla tych, którzy zbudowali gdański model od początku

Podczas konferencji wyróżniono osoby, które przez lata współtworzyły program i jego zaplecze medyczne oraz organizacyjne. Medale Prezydenta Miasta Gdańska trafiły do trzech osób.

• dr hab. Michał Brzeziński – pediatra gastroenterolog, profesor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, inicjator i pierwszy koordynator programu. To on stworzył fundamenty pierwszego w Polsce samorządowego programu profilaktyki i leczenia otyłości dziecięcej.
• mgr Justyna Drabik – pielęgniarka oddziałowa Kliniki Pediatrii, Diabetologii i Endokrynologii UCK, od 2011 roku związana z programem, kierująca zespołem dietetyków i prowadząca działania edukacyjne dla dzieci oraz rodziców.
• mgr Małgorzata Kaźmierczak – psycholożka z Gdańskiego Ośrodka Promocji Zdrowia i Profilaktyki Uzależnień, wieloletnia koordynatorka zespołu psychologów i współtwórczyni modelu poradnictwa psychologicznego.

Program zyskał też uznanie poza krajem. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne i „6–10–14 dla Zdrowia” otrzymały certyfikat Europejskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością EASO, potwierdzający wysoką jakość prowadzonych działań. To ważny sygnał również dla miasta: gdański model profilaktyki nie jest lokalnym eksperymentem, ale rozwiązaniem, które spełnia europejskie standardy i od lat przynosi konkretne efekty.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.