Gdański spektakl zgarnął Grand Prix. Jury doceniło teatr grany w klasach

Na szkolnej sali „Bibuła w tapczanie” zabrzmiała jak przedstawienie z dużej sceny. Spektakl Miejskiego Teatru Miniatura zdobył Grand Prix 32. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, a wraz z nim najważniejsze wyróżnienie warte 50 tys. zł. To decyzja, która zwraca uwagę nie tylko na samą inscenizację, lecz także na sposób, w jaki teatr opowiada dzieciom o Solidarności i historii PRL. Po raz pierwszy w dziejach konkursu najwyższą nagrodę otrzymał spektakl edukacyjny grany w klasach szkół podstawowych.

• Jury wskazało gdański spektakl bez długiej dyskusji
• Solidarność opowiedziana dzieciom weszła do historii konkursu
• Gdańskie szkoły zobaczyły spektakl jeszcze przed werdyktem

Jury wskazało gdański spektakl bez długiej dyskusji

W tegorocznej edycji konkursu do oceny trafiły 124 spektakle oparte na polskich tekstach dramatycznych napisanych w ostatnich 20 latach. Komisja Artystyczna wybrała z tego grona 16 finałowych realizacji z teatrów z różnych miast kraju, a jury przyznało łącznie 10 nagród i jedno wyróżnienie o łącznej wartości 146 tys. zł. Najwyższe miejsce zajęła właśnie „Bibuła w tapczanie” w reżyserii Michała Derlatki.

Laureatów Grand Prix wskazano jako zespół: Michała Derlatkę, Michała Dracza, Tymona Tymańskiego, Dariusza Czarnieckiego i Jakuba Ehrlicha. Werdykt uznał przewodniczący jury Wojciech Majcherek za jedno z tych rozstrzygnięć, które przyszły bez większego sporu.

„Werdykt powstał bez sporów czy kontrowersji.”

Majcherek podkreślił też, że finałowy zestaw przedstawień sam ustawił preferencje jurorów. Z jego wypowiedzi wybrzmiewa jeszcze jedna ważna rzecz – tegoroczna edycja konkursu może otworzyć szerszą rozmowę o tym, czym dziś ma być teatr współczesny i kto powinien być jego odbiorcą.

Solidarność opowiedziana dzieciom weszła do historii konkursu

„Bibuła w tapczanie” powstała na podstawie książki Michała Rusinka „Bibuła w tapczanie. O solidarności dla dzieci”. Spektakl przygotowano we współpracy z Europejskim Centrum Solidarności, a jego produkcję wsparł finansowo Teatr Ludowy ze środków pozyskanych od Gminy Miejskiej Kraków w ramach 3. edycji Festiwalu Otwarcia.

Historyczny wymiar tej nagrody jest wyraźny. Po raz pierwszy w całej historii konkursu najwyższe wyróżnienie otrzymało przedstawienie tworzone z myślą o najmłodszych widzach, prezentowane w szkolnych klasach. To ważny sygnał także dla rodziców i nauczycieli – teatr edukacyjny nie został potraktowany jak poboczna forma, lecz jak pełnoprawna propozycja artystyczna.

Sam spektakl prowadzi dzieci przez realia Polski lat 80. W lekkiej, lalkowej formie pokazuje kolejki, cenzurę, puste półki i wybory, które nie miały nic wspólnego z uczciwą rywalizacją. Przy okazji tłumaczy też, kim byli Lech Wałęsa i Wojciech Jaruzelski, czym była bibuła oraz dlaczego solidarność stała się jednym z najważniejszych słów tamtego czasu. Z perspektywy widza szkolnego to nie tylko lekcja historii, ale też opowieść o odpowiedzialności za wspólnotę.

Gdańskie szkoły zobaczyły spektakl jeszcze przed werdyktem

Komisja konkursowa oglądała przedstawienie w Szkole Podstawowej nr 1 im. Mariusza Zaruskiego w Gdańsku. W czerwcu spektakl pokazano także w innych gdańskich szkołach podstawowych:

• Szkole Podstawowej nr 75 im. Marii Konopnickiej
• Szkole Podstawowej nr 42 im. Ignacego Jana Paderewskiego
• Szkole Podstawowej nr 49 im. Księdza Bronisława Komorowskiego
• Szkole Podstawowej nr 33 im. Stefana Banacha
• Szkole Podstawowej Towarzystwa Edukacyjnego Vizja Gdańsk

Zespół ma już na koncie kilka innych nagród. „Bibuła w tapczanie” otrzymała wcześniej Wyróżnienie Festiwalu Otwarcia 2025 w Teatralnym Instytucie Młodych. Michał Derlatka został uhonorowany Nagrodą Teatralną Miasta Gdańska za reżyserię, Michał Dracz dostał Wyróżnienie Honorowe Lalkarskiego Atestu Jakości LAJK POLUNIMA 2025 za scenografię i lalki, a Dariusz Czarniecki i Jakub Ehrlich zdobyli aktorską nagrodę zespołową podczas 39. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego WALIZKA.

Twórcy pokazali też już drogę premiery i prapremiery – najpierw 31 sierpnia 2025 r. w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, a potem 20 listopada 2025 r. w Teatrze Ludowym w Krakowie.

Najbliższe pokazy spektaklu zaplanowano na:

• 4 lipca o godz. 11.00 w Domu Literatury w Łodzi
• 8 sierpnia o godz. 12.00 na 34. piętrze Olivii Star w Gdańsku
• 15 sierpnia o godz. 12.00 na 34. piętrze Olivii Star w Gdańsku
• 22 sierpnia o godz. 12.00 na 34. piętrze Olivii Star w Gdańsku
• 29 sierpnia o godz. 12.00 na 34. piętrze Olivii Star w Gdańsku

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.