Pomorska metropolia dostała zielone światło. Teraz zaczyna się trudniejsza część

W auli Uniwersytetu Gdańskiego padła decyzja, na którą pomorskie samorządy czekały od lat. Przedstawiciele 52 z 61 samorządów poparli przekształcenie OMGGS w związek metropolitalny, a mieszkańcy podczas pierwszych konsultacji pytali przede wszystkim o transport. Zgoda na papierze to jednak dopiero początek – teraz każda gmina i każdy powiat musi przejść własną procedurę.

• Jednogłośna decyzja i presja czasu
• Samorządy mają niewiele tygodni na uchwały
• Jeden bilet ma połączyć Trójmiasto, Wejherowo i koleje
• Mniejsze gminy chcą mieć taki sam głos

Jednogłośna decyzja i presja czasu

Walne zebranie członków Obszaru Metropolitalnego Gdańsk–Gdynia–Sopot jednogłośnie przyjęło uchwałę o przekształceniu stowarzyszenia w związek metropolitalny. W głosowaniu uczestniczyli przedstawiciele 52 samorządów spośród 61 jednostek, które mają współtworzyć przyszłą metropolię.

Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu i przewodnicząca Rady OMGGS, podkreślała, że najtrudniejsza część prac dopiero się rozpoczyna. Zgodnie z założonym harmonogramem związek metropolitalny ma zacząć działać 1 stycznia 2027 r.

„To, co już wywalczyliśmy na papierze musimy przełożyć na konkretne działania”.

W tym procesie mają uczestniczyć także mieszkańcy. Podczas spotkania konsultacyjnego w Gdańsku pytali między innymi o transport, inwestycje, rozwój gospodarczy, kulturę fizyczną oraz ewentualne zmiany granic gmin. Do 13 września mogą również wziąć udział w internetowej ankiecie dotyczącej oczekiwań wobec metropolii.

Aby związek mógł zostać utworzony, zgodę musi wyrazić co najmniej 70 procent rad gmin i powiatów. Oznacza to poparcie minimum 43 z 61 samorządów.

Samorządy mają niewiele tygodni na uchwały

W najbliższych tygodniach radni wszystkich 61 gmin i powiatów będą musieli przyjąć uchwały wyrażające opinię w sprawie utworzenia związku metropolitalnego. Dokumenty powinny trafić do Rady Miasta Gdańska najpóźniej 21 września.

Rada Miasta Gdańska ma zająć się własną uchwałą o przystąpieniu do związku podczas sesji zaplanowanej na 28 września. Następnie Gdańsk, jako miasto centralne przyszłej metropolii, skieruje formalny wniosek do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Resort przekaże go później Radzie Ministrów, która będzie musiała ostatecznie zaakceptować utworzenie związku i wydać odpowiednie rozporządzenie.

Terminy mają również wymiar finansowy. Zgodnie z zapowiedziami związek otrzyma z budżetu państwa:

• 150 mln zł w 2027 r.,
• 250 mln zł w 2028 r.,
• 500 mln zł od 2029 r.

Docelowa kwota ma odpowiadać 0,49 proc. udziału w podatku PIT od mieszkańców związku metropolitalnego. Magdalena Czarzyńska-Jachim oceniła, że każdy miesiąc opóźnienia w uruchomieniu związku od początku 2027 r. oznaczałby stratę około 12,5 mln zł.

Przychody mają pochodzić także ze składek samorządów oraz funduszy europejskich. Ustawa określa przy tym, na co można przeznaczyć pieniądze. Co najmniej 40 proc. budżetu na zadania własne metropolii ma trafić do mniejszych gmin, które nie są miastami na prawach powiatu. Wydatki na administrację, doradztwo i promocję nie mogą przekroczyć 5 proc. budżetu. Kolejne minimum 5 proc. ma zasilić metropolitalny fundusz rozwoju dla trójmiejskich uczelni i środowisk naukowych.

Beata Bona, zastępczyni dyrektora ds. finansowych i administracyjnych OMGGS, zaznaczyła podczas konsultacji, że powstanie związku nie będzie oznaczać nowych podatków dla samorządów ani zmniejszenia ich obecnych budżetów.

Jeden bilet ma połączyć Trójmiasto, Wejherowo i koleje

Najwięcej pytań podczas spotkania „Metropolia bez tajemnic” dotyczyło integracji transportu. W auli Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego pojawili się mieszkańcy nie tylko Gdańska, Gdyni i Sopotu, lecz także między innymi Linii, Pszczółek i Pucka. Osoby, które nie mogły przyjechać, mogły śledzić transmisję internetową.

Łukasz Kłos, dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego w Gdańsku i szef zespołu roboczego OMGGS ds. integracji transportu, przedstawił plan tworzenia wspólnego systemu. Około marca 2027 r. jeden organizator transportu ma objąć Gdańsk, Gdynię i Wejherowo.

Plan zakłada wprowadzenie wspólnego biletu i taryfy obejmującej:

• autobusy,
• tramwaje,
• trolejbusy,
• pociągi SKM,
• pociągi PKM,
• połączenia Polregio.

„Będziemy robić wszystko, aby w przyszłe wakacje można było już kupić jeden bilet i skorzystać obszarowo ze wspólnej taryfy”.

Uruchomienie dodatkowych linii komunikacyjnych w całym obszarze metropolitalnym będzie możliwe od 2029 r., gdy związek osiągnie pełny poziom finansowania. Dla mieszkańców mniejszych miejscowości oznacza to, że pierwszym sprawdzianem metropolii będzie nie sama zmiana ustrojowa, lecz możliwość łatwiejszego dojazdu do szkoły, pracy czy pociągu bez kilku odrębnych systemów biletowych.

O problemach z połączeniami mówił Marcin Kaczmarek, starosta wejherowski. Wskazywał, że w powiecie obejmującym 10 gmin i około 230 tys. mieszkańców rozwój gospodarczy nie idzie w parze z dostępnością komunikacyjną. Jako przykład podał Gniewino, którego mieszkańcy nie mają dogodnego połączenia z Puckiem, choć w pobliskim Kłaninie znajduje się szkoła, do której dojeżdżają uczniowie.

Mniejsze gminy chcą mieć taki sam głos

Jednym z pytań z sali była pozycja mniejszych samorządów w przyszłej strukturze. Michał Glaser, prezes OMGGS, wyjaśnił, że w zgromadzeniu pełniącym funkcję metropolitalnego parlamentu każdą gminę i powiat będzie reprezentował jeden delegat – wójt, burmistrz, prezydent miasta albo starosta.

„Wójt 10-tysięcznej gminy będzie miał taki sam jeden głos jak samorządowiec reprezentujący wielkie miasto”.

Maciej Urbanek, wójt gminy Pszczółki, podkreślał, że przyszły związek nie ma być strukturą ograniczoną do Trójmiasta. W jego ocenie udział samorządów wiejskich, organizacji pozarządowych i kół gospodyń wiejskich w konsultacjach potwierdza, że metropolia ma odpowiadać również na potrzeby mniejszych miejscowości.

Aleksandra Kosiorek, prezydentka Gdyni, zwracała uwagę, że ustawa wyznaczyła już podstawowe ramy związku, ale o jego codziennym działaniu zdecydują dopiero zadania i priorytety. Poza transportem mieszkańcy mają wskazać, jakie dodatkowe obszary powinny zostać objęte współpracą metropolitalną.

Pytania o gospodarkę przyniosły deklarację, że do 2035 r. Pomorze ma znaleźć się w gronie stu najbardziej innowacyjnych regionów Europy. W przyszłości mieszkańcy będą mogli zgłaszać swoje uwagi także podczas spotkań organizowanych w poszczególnych powiatach.

Terminy spotkań informacyjnych

• 26 sierpnia – powiat wejherowski, aula Powiatowego Zespołu Szkół nr 1 w Wejherowie, ul. Bukowa 2C, godz. 18.00.
• 2 września – powiat kartuski, sala widowiskowa Kartuskiego Centrum Kultury, ul. Klasztorna 1.
• 9 września – powiat pucki, Powiatowe Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Pucku, ul. Kolejowa 7.
• 16 września – powiat gdański, ZSO 1 lub Zespół Szkół Ogrodniczych i Ogólnokształcących.
• 22 września – powiat nowodworski, Liceum Ogólnokształcące w Nowym Dworze Gdańskim, ul. 3 Maja 3.
• 30 września – powiat tczewski, Zespół Placówek Specjalnych w Tczewie, ul. Grunwaldzka 1.
• 6 października – powiat malborski, sala 22 Starostwa Powiatowego w Malborku, plac Słowiański 17.
• 13 października – powiat sztumski, Sztumskie Centrum Kultury, ul. Mikołaja Reja 13.
• 20 października – powiat lęborski, sala nr 13 Starostwa Powiatowego w Lęborku, ul. Czołgistów 5.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.