Gdańskie szkoły przygotowane na „Kompas Jutra”. Więcej nauki przez działanie

W szkolnych pracowniach uczniowie gotują, szyją, programują i lepią z gliny. Od nowego roku edukacja w całej Polsce ma mocniej opierać się na samodzielności, współpracy i rozwiązywaniu problemów, a nie wyłącznie na zapamiętywaniu treści. Gdańskie placówki wchodzą w tę zmianę z doświadczeniem projektowym i rozbudowaną bazą zajęć praktycznych. Za reformą pójdą także miejskie programy obywatelskie, ekologiczne, kulturalne i związane z wyborem przyszłego zawodu.

• „Kompas Jutra” zmieni sposób pracy w szkołach
• Gdańskie programy uczą działania poza podręcznikiem
• Inwestycje i współpraca z pracodawcami mają przygotować uczniów do przyszłości
• Dyrektorki i dyrektorzy poznali plan zmian na nowy rok

„Kompas Jutra” zmieni sposób pracy w szkołach

Od 1 września rozpocznie się stopniowe wdrażanie nowych podstaw programowych w ramach reformy „Kompas Jutra”. W pierwszym etapie zmiany obejmą wszystkie przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych. W kolejnych latach nowe rozwiązania będą dotyczyć następnych roczników.

Reforma zakłada większy nacisk na wykorzystywanie wiedzy w codziennych sytuacjach. Uczniowie mają częściej pracować zespołowo, planować własne działania, sprawdzać ich efekty i poprawiać popełnione błędy. W programie większą rolę zyskają także:

• samodzielność i sprawczość,
• współpraca,
• rozwiązywanie problemów,
• krytyczne i kreatywne myślenie,
• uczenie się poprzez działanie.

W Gdańsku część tych metod jest już stosowana. Szkoła Podstawowa nr 27 przeprowadziła próbny tydzień pracy metodą projektu. W Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 8 działają pracownie kulinarna, krawiecka i sztucznej inteligencji, a także nowa pracownia ceramiczna. Takie miejsca umożliwiają łączenie wiedzy z różnych przedmiotów podczas jednego zadania – od przygotowania pomysłu, przez wykonanie i testowanie, po jego udoskonalenie.

– Kompas Jutra to duże wyzwanie, ale gdańskie szkoły są do niego dobrze przygotowane – mówi Ryszard Muszytowski, dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w Gdańsku.

Jak dodaje, miasto wcześniej inwestowało w pracownie i zajęcia praktyczno-techniczne. Teraz dyrektorki, dyrektorzy i nauczyciele będą musieli dostosować organizację pracy do nowych wymagań, między innymi przez rozwój zajęć projektowych oraz praktycznych.

Wsparcie dla placówek ma obejmować szkolenia, wymianę doświadczeń i pracę zespołów konsultacyjnych. Ich tematyka będzie dotyczyć między innymi:

• sportu,
• transformacji cyfrowej,
• edukacji włączającej i specjalnej,
• bezpieczeństwa,
• współpracy szkół z uczelniami i pracodawcami,
• pracy zespołu dyrektorów mentorów.

Hevelianum poprowadzi szkolenia z metody projektu. Poradnie psychologiczno-pedagogiczne pomogą w ocenie funkcjonalnej i przygotowywaniu dokumentacji. Europejskie Centrum Solidarności będzie rozwijać działania związane z edukacją obywatelską, medialną i patriotyczną.

Gdańskie programy uczą działania poza podręcznikiem

Nowe założenia są zbieżne z miejskimi programami rozwijanymi w Gdańsku od kilku lat. Gdańskie Programy Nauczania łączą szkoły z instytucjami kultury, organizacjami społecznymi i ekspertami. Uczniowie zdobywają wiedzę także poza lekcjami, realizują własne pomysły i uczą się odpowiedzialności za wspólne zadania.

Programy obejmują między innymi edukację:

• obywatelską i demokratyczną,
• międzykulturową,
• kulturalną,
• ekologiczną,
• przedsiębiorczą,
• patriotyczną,
• wolontariacką.

W roku szkolnym 2026/2027 powstanie grupa liderska nauczycielek i nauczycieli wiedzy o społeczeństwie oraz historii. Jej zadaniem będzie wymiana doświadczeń, wspólne przygotowywanie materiałów i rozwijanie inicjatyw wzmacniających zaangażowanie młodzieży.

W kalendarzu znalazły się także wydarzenia poświęcone prawom, demokracji i aktywności obywatelskiej:

• 2 października w AMBEREXPO odbędzie się Kongres Edukacji Prawnej i Obywatelskiej „Edukacja jutra: prawo, technologia i podmiotowość obywatelska”,
• w nowym roku szkolnym odbędą się Gdańskie Dni Demokracji i Forum Młodych,
• działania obywatelskie będą prowadzone także w ramach All About Freedom Festival.

Uczniowskie pomysły mogą otrzymać również wsparcie finansowe. W Gdańskim Funduszu Młodzieżowym czteroosobowe grupy uczniów i uczennic od 13. roku życia, pracujące z nauczycielem lub nauczycielką, mogą zdobyć 1000 zł na miniprojekt dla szkoły albo lokalnej społeczności. Przedsiębiorczości uczą spółdzielnie uczniowskie. W mieście działa już 32 takich inicjatyw, a cztery następne szkoły dostaną pomoc przy ich zakładaniu.

– Zależy nam, aby młodzi Gdańszczanie i Gdańszczanki nie tylko zdobywali wiedzę w szkole, ale także uczyli się współpracy, odpowiedzialności i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym – mówi Andrzej Kowalczys, przewodniczący Komisji Edukacji Rady Miasta Gdańska.

W nowym roku szkolnym kontynuowane będą również działania ekologiczne, kulturalne i związane z przedsiębiorczością. Program Zielonej Edukacji wchodzi w czwartą edycję. Nabór projektów jest ciągły, a ich zakończenie zaplanowano na maj 2027 roku. We wrześniu ruszą zapisy do programu Edukacja do Kultury i Akademii Gdańskich Lwiątek dla klas I–III. Od października do czerwca będzie spotykać się grupa nauczycielska, natomiast w marcu 2027 roku odbędzie się piąta edycja Przeglądu Twórczości Uczniowskiej „Szkolne Sceny”.

We wrześniu rozpocznie się także rekrutacja do Młodzieżowego Inkubatora Przedsiębiorczości i programu „Biznes jutra”. Uczniowie klas VII i VIII poznają kompetencje przyszłości oraz zmiany na rynku pracy. Szkoły ponadpodstawowe otrzymają ofertę warsztatów dotyczących planowania kariery, budowania marki osobistej, wystąpień publicznych i odpowiedzialnego biznesu. 24 listopada w Europejskim Centrum Solidarności odbędzie się 12. konferencja BeZee poświęcona trendom w edukacji.

Szkoły będą mogły korzystać ze wsparcia Regionalnego Centrum Wolontariatu w Gdańsku przy tworzeniu kół wolontariatu, organizacji warsztatów oraz spotkań z wolontariuszami i wolontariuszkami z zagranicy. W planach radnych jest także rozwijanie zajęć dotyczących dezinformacji i fałszywych informacji.

Inwestycje i współpraca z pracodawcami mają przygotować uczniów do przyszłości

W 2026 roku Gdańsk przeznacza ponad 81 mln zł na inwestycje i remonty w szkołach, przedszkolach i żłobkach. Oprócz modernizacji budynków, obiektów sportowych i zaplecza edukacyjnego wybudowano dwa żłobki oraz rozbudowano dwie istniejące placówki. Powstało w ten sposób łącznie 550 nowych miejsc.

Dużą część zmian finansują Fundusze Europejskie dla Pomorza. Wartość realizowanych projektów edukacyjnych wynosi 60,8 mln zł, w tym 53,9 mln zł dofinansowania. Największy z nich, „Gdańsk Miastem Zawodowców – etap II”, jest wart 27,5 mln zł, z czego 24,8 mln zł stanowi dofinansowanie.

Osobny projekt infrastrukturalny o wartości 8,9 mln zł pozwala dostosować bazę dydaktyczną pięciu zespołów szkół zawodowych do zmian zachodzących w gospodarce i na rynku pracy. W Zespole Szkół Morskich rozbudowano między innymi symulator siłowni okrętowej i zaktualizowano jego oprogramowanie.

Działania związane z edukacją włączającą obejmują 106 placówek:

• 65 szkół podstawowych,
• 18 liceów,
• 13 techników,
• 10 szkół branżowych I stopnia.

Projekt „WłączaMY GDAŃSKie szkoły – Gdańska szkoła otwarta dla wszystkich” ma wartość 18,9 mln zł, w tym 17,9 mln zł dofinansowania. Pomoc jest kierowana do uczniów z niepełnosprawnościami, trudnościami w nauce, zaburzeniami zachowania i emocji, zagrożonych niedostosowaniem społecznym oraz mających doświadczenie migracji. Uzupełnieniem są projekty „Edukacja włączająca dla uczniów Batorego” o wartości 4,4 mln zł oraz „Zdolni z Pomorza – Gdańsk”, wart 1,1 mln zł.

Od początku nowego roku szkolnego szkoły będą opracowywać programy doradztwa zawodowego razem z pracodawcami, izbami gospodarczymi albo przedstawicielami poszczególnych branż. Współpraca może obejmować spotkania w szkołach i firmach, poznawanie środowiska pracy oraz zajęcia pomagające wybrać dalszą edukację i zawód.

Ważne terminy dla doradców i szkół to:

• 22 września – spotkanie dotyczące kształcenia w zawodach rzemieślniczych,
• 23 listopada – Pomorskie Forum Edukacji i Pracodawców w AMBEREXPO.

W nowym roku szkolnym gdańskie placówki będą kontynuować 29 projektów Erasmus+ o łącznej wartości 5,4 mln zł. Rozpocznie się też 15 kolejnych projektów, na które przeznaczono 3,5 mln zł. Tematy obejmują między innymi kompetencje językowe i cyfrowe, edukację ekologiczną i klimatyczną, dobrostan, zdrowie psychiczne, edukację włączającą oraz współpracę międzynarodową. Jedenaście gdańskich szkół ma akredytację Erasmus+, która umożliwia długofalowe partnerstwa z placówkami z wielu krajów Europy. Zaplanowano także cztery projekty Polsko-Niemieckiej Wymiany Młodzieży o łącznej wartości 24,4 tys. zł.

W szkołach pozostaną konsultacje i dyżury Gdańskiej Rzeczniczki Praw Uczniowskich. Planowane są również spotkania, szkolenia dla samorządów uczniowskich oraz konferencja „O jeden żart za daleko – o przemocy rówieśniczej na serio”. Wsparcie dla rodzin i uczniów będzie uzupełniał Gdański Kod Rodzicielski, a szkoły nadal skorzystają z programów Gdańskiego Ośrodka Promocji Zdrowia i Profilaktyki Uzależnień:

• „Kierunek zdrowie”,
• „Zdrowy uczeń”,
• „Gdańsk jeMY zdrowo”,
• „Fit Klasa”.

Dyrektorki i dyrektorzy poznali plan zmian na nowy rok

Podczas konferencji na Uniwersytecie Gdańskim dyrektorki i dyrektorzy gdańskich jednostek oświatowych omawiali organizację roku szkolnego 2026/2027, wdrażanie nowych podstaw programowych oraz system wsparcia dla placówek i kadry. Przedstawiono także miejskie programy, projekty finansowane z funduszy europejskich i kalendarz wydarzeń edukacyjnych.

– Rozpoczynamy kolejny rok szkolny, który jak zawsze przynosi nowe wyzwania, ale chcę bardzo mocno podkreślić, że nie zostajecie z nimi sami – mówiła Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Prezydentka wskazała, że przez lata w mieście rozwijano narzędzia wspierające szkoły w obszarze edukacji obywatelskiej, kulturalnej i ekologicznej, a także współpracy międzynarodowej. Podziękowała dyrektorkom, dyrektorom, nauczycielom i wszystkim pracownikom oświaty za codzienną pracę oraz gotowość do wdrażania kolejnych zmian.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.