1100 alarmów i 7 godzin ostrzału. Odesa nadal działa mimo wojny

W sali Rady Miasta Gdańska padły przykłady funkcjonowania miasta, które każdego dnia musi liczyć się z rosyjskimi dronami i pociskami. Odesa zapewnia mieszkańcom wodę, energię, transport i pomoc po atakach, choć wojna dotyka także szkół, domów i portu. Podczas seminarium w Gdańsku przedstawiciele sześciu europejskich miast szukali rozwiązań, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo cywilów.

• Odesa utrzymuje usługi mimo rosyjskich ataków
• Schrony, punkty niezłomności i autobusy przy miejscach uderzeń
• Sześć miast porównało sposoby ochrony mieszkańców

Odesa utrzymuje usługi mimo rosyjskich ataków

Dwudniowe seminarium „City Self Protection 2026” poświęcono odporności miast i ochronie ludności cywilnej. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele administracji samorządowej, służb ratowniczych, miejskich centrów zarządzania kryzysowego oraz eksperci ds. bezpieczeństwa z Gdańska, Odesy, Bremy, Wilna, Kłajpedy i Tallina.

Rozmowy dotyczyły zagrożeń, które nie kończą się na działaniach wojennych. Wśród tematów znalazły się także presja hybrydowa, cyberataki, dezinformacja i ochrona infrastruktury krytycznej.

W Odesie rosyjskie ataki obejmują budynki mieszkalne, apartamentowce przy wybrzeżu, szkoły oraz port nad Morzem Czarnym. Zginęło blisko 200 osób, a ponad 900 zostało rannych. Mimo tego w mieście nadal działają szkoły, fabryki i firmy, a mieszkańcy mają dostęp do podstawowych usług komunalnych.

„Każdego dnia będąc pod ostrzałem musimy szukać nowych, wcześniej niestosowanych rozwiązań” – powiedział Oleksandr Ilin z Rady Miejskiej Odesy.

W prezentowanych danych znalazło się 1100 alarmów przeciwlotniczych w ciągu roku. Najdłuższy trwał 7 godzin i 45 minut. Takie doświadczenie wymusza organizację pomocy nie tylko na poziomie centralnych służb, lecz także w poszczególnych dzielnicach.

Nadia Zadorożna z Odeskiej Miejskiej Administracji Wojskowej wyjaśniała, że po ataku pomoc dociera do mieszkańców w pierwszych minutach, niezależnie od pory dnia. Za konkretne zadania odpowiadają wyznaczone osoby, a działania koordynują między innymi wojsko, straż pożarna, policja, służby miejskie, jednostki poszukiwawcze i ochotnicy.

„Miasto funkcjonuje” – powiedziała Nadia Zadorożna z Odeskiej Miejskiej Administracji Wojskowej.

Taki podział odpowiedzialności ma znaczenie także dla mieszkańca. W sytuacji kryzysowej liczy się nie tylko sama obecność służb, lecz także wiedza, kto dostarczy wodę, zapewni pomoc psychologiczną albo zajmie się osobami poszkodowanymi.

Schrony, punkty niezłomności i autobusy przy miejscach uderzeń

W Odesie poza stałymi schronami podziemnymi ustawiane są mobilne konstrukcje ochronne. Pojawiają się między innymi w parkach i w pobliżu dworców autobusowych, czyli w miejscach, z których korzysta wiele osób.

Mieszkańcom służą także setki punktów niezłomności. Można tam ogrzać się, napić herbaty lub kawy oraz naładować telefon czy powerbank. W czasie przerw w dostawach energii takie miejsca zapewniają podstawowe wsparcie bez konieczności przemieszczania się na drugi koniec miasta.

Do działań po atakach wykorzystywane są również autobusy miejskie przystosowane do roli mobilnych punktów niezłomności. Pojazdy kieruje się w pobliże miejsca uderzenia, gdzie dostępna jest pomoc medyczna.

System ostrzegania obejmuje 370 punktów alarmowych wyposażonych w głośniki, syreny i ekrany. Równolegle prowadzone jest rozminowanie akwenów, szczególnie w rejonie portu. Oleksandr Połochacz z departamentu bezpieczeństwa miejskiego Rady Miejskiej Odesy podkreślał, że szybkie przekazanie informacji i sprawne skierowanie pomocy są częścią codziennego zarządzania zagrożeniem.

Sześć miast porównało sposoby ochrony mieszkańców

Program seminarium podzielono na sześć paneli. Każde z miast przedstawiło inny obszar przygotowań:

1. Odesa – funkcjonowanie miasta podczas wojny, planowanie ewakuacji, schronienie i przygotowanie mieszkańców.
2. Wilno – przywództwo w kryzysie oraz współpraca służb publicznych.
3. Kłajpeda – ochrona infrastruktury krytycznej i ciągłość usług komunalnych.
4. Tallin – cyberbezpieczeństwo, przeciwdziałanie dezinformacji i komunikacja z mieszkańcami podczas stanów nadzwyczajnych.
5. Brema – niemieckie programy rozwoju odporności miejskiej i ochrony cywilnej.
6. Gdańsk – koordynacja służb podczas dużego napływu uchodźców, zabezpieczenie imprez masowych oraz zadania wynikające z nowych przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Seminarium obejmowało również wizyty w miejscach związanych z systemem bezpieczeństwa Gdańska. Uczestnicy mieli poznać:

• Miejskie Centrum Zarządzania Kryzysowego, które przez całą dobę koordynuje działania służb i alarmowanie mieszkańców,
• spółkę Gdańskie Wody oraz rozwiązania dotyczące ochrony przeciwpowodziowej i retencji,
• Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą nr 6 Państwowej Straży Pożarnej z zapleczem specjalistycznych działań poszukiwawczo-ratowniczych,
• MTG AMBEREXPO jako obiekt mogący pełnić funkcję centrum logistycznego i miejsca organizacji pomocy humanitarnej.

W przypadku AMBEREXPO zaplanowano także prezentację zabezpieczenia dużych wydarzeń międzynarodowych, z wykorzystaniem doświadczeń z Konferencji Odbudowy Ukrainy. Spotkanie w Gdańsku połączyło więc obserwacje z miasta działającego pod ostrzałem z rozwiązaniami dotyczącymi ochrony ludności, infrastruktury i imprez masowych.

na podstawie: Portal gdansk.pl.