17 procent uczniów z Ukrainy. W Sopocie pokazano, jak wykorzystać potencjał mieszkańców

Przy jednym stole spotkali się samorządowcy, senator, przedstawiciel biznesu i socjolożka. Rozmowa na Europejskim Forum Nowych Idei szybko zeszła z ogólnych haseł na ludzi, którzy już dziś współtworzą miasta. W Sopocie uczniowie z Ukrainy stanowią 17 procent uczniów szkół podstawowych, a seniorzy są wskazywani jako grupa z niewykorzystanym potencjałem. Piotr Grzelak mówił z kolei o potrzebie silniejszych i bardziej stabilnych organizacji pozarządowych.

• Organizacje społeczne potrzebują stabilności, nie tylko projektów
• W Sopocie wskazano dwa zasoby dla szkół i wolontariatu
• Polski samorząd jako doświadczenie przydatne także poza krajem

Organizacje społeczne potrzebują stabilności, nie tylko projektów

Piotr Grzelak, zastępca prezydenta Gdańska ds. zrównoważonego rozwoju i gospodarki, mówił o znaczeniu organizacji pozarządowych. Jego zdaniem to właśnie one są blisko mieszkańców i mogą szybko reagować, gdy pojawia się potrzeba wsparcia. Samorząd ma kontakty z ludźmi działającymi w różnych branżach i stowarzyszeniach, ale sama sieć znajomości nie wystarcza.

„Uważam bowiem, że tą najniższą formą samorządów są właśnie organizacje pozarządowe”.

Tak Piotr Grzelak opisał rolę trzeciego sektora. Wskazał przy tym, że organizacje wymagają większego profesjonalizowania i wzmacniania zaplecza, a nie wyłącznie finansowania pojedynczych przedsięwzięć.

Problem wiąże się między innymi z konstrukcją systemów dotacyjnych. Pieniądze są często dostępne na konkretny projekt, natomiast trudniej sfinansować stałe funkcjonowanie organizacji, jej pracowników i rozwój. Dla mieszkańców oznacza to, że nawet sprawnie działająca grupa może mieć ograniczoną możliwość utrzymania ciągłości pomocy, gdy kończy się jeden program, a kolejny nie został jeszcze uruchomiony.

„Budować go jest jednak bardzo trudno, bo nasze systemy dotacyjne często powodują, że organizacje pozarządowe są sprofilowane na określone projekty, na które mogą pozyskać dofinansowanie, a nie na strukturalne funkcjonowanie”.

W ten sposób Grzelak opisał barierę w budowaniu kapitału społecznego. W jego ocenie silne relacje między mieszkańcami, organizacjami i samorządem są jednym z fundamentów rozwoju miasta.

W Sopocie wskazano dwa zasoby dla szkół i wolontariatu

Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydentka Sopotu, zwróciła uwagę na zmianę demograficzną. Wraz ze spadkiem liczby mieszkańców utrzymanie obecnej jakości życia może stać się trudniejsze niż jej dalsza poprawa. Dlatego samorząd powinien lepiej korzystać z umiejętności osób, które już mieszkają w mieście.

Jako pierwszy przykład podała osoby przybyłe z Ukrainy. W Sopocie działa Centrum Wsparcia Ukrainy, uruchomione po wybuchu wojny. Przez 30-tysięczne miasto przewinęło się około 3 tysięcy osób. Rozpoznanie ich wcześniejszego doświadczenia zawodowego i oczekiwań pomogło przy rozwijaniu sieci asystentek w szkołach i przedszkolach.

W sopockich szkołach podstawowych 17 procent uczniów pochodzi z Ukrainy. To pokazuje, że polityka integracyjna dotyczy nie tylko pomocy doraźnej, lecz także codziennego działania placówek oświatowych. Wykorzystanie kompetencji dorosłych może ułatwiać organizację wsparcia tam, gdzie dzieci i rodziny potrzebują go najczęściej.

Drugą grupą wskazaną podczas debaty byli seniorzy. Czarzyńska-Jachim podkreślała, że w Sopocie wiele starszych osób ma wyższe wykształcenie i długo pozostawało aktywnych zawodowo. Zachęcenie ich do wolontariatu może zwiększyć liczbę osób zaangażowanych w działania społeczne, zamiast ograniczać rozmowę o seniorach wyłącznie do usług opiekuńczych.

Polski samorząd jako doświadczenie przydatne także poza krajem

Senator Zygmunt Frankiewicz, który przez 26 lat był prezydentem Gliwic, ocenił, że polski model samorządowy wyróżnia się na tle wielu państw Europy. Jego zdaniem nie wszędzie samorząd działa równie sprawnie, a polskie doświadczenia stały się punktem odniesienia dla Ukrainy podczas przygotowań do reformy administracji publicznej.

„Jak Ukraina próbowała przed laty wprowadzić reformę administracji publicznej tworząc silny samorząd, to nie wzorowała się na Niemczech czy Francji, tylko na Polsce”.

Frankiewicz wskazywał, że reforma wprowadzona przed 2022 rokiem ma znaczenie także w warunkach kryzysu. Silniejsze struktury samorządowe mogą ułatwiać organizowanie pomocy i podejmowanie decyzji bliżej mieszkańców.

W panelu „Miasta i regiony Europy: od bezpieczeństwa do zrównoważonego rozwoju i poprawy jakości życia” uczestniczyli także Zbigniew Canowiecki, prezydent Pracodawców Pomorza, oraz prof. Katarzyna Zajda z Uniwersytetu Łódzkiego. Dyskusję prowadziła Joanna Sawicka, starsza analityczka ds. politycznych w Polityka Insight.

Europejskie Forum Nowych Idei organizuje Konfederacja Lewiatan przy współudziale BusinessEurope i Sopotu. Trzydniowe wydarzenie gromadzi przedstawicieli biznesu, nauki, kultury i administracji. Program obejmuje kilkadziesiąt paneli, spotkań otwartych i rozmów poświęconych przyszłości Unii Europejskiej, zmianom społecznym oraz wyzwaniom stojącym przed gospodarką.

na podstawie: Urząd Miejski w Gdańsku.