75 młodych osób, 15 miast i cztery kontynenty. Gdańsk w literackiej sieci UNESCO

Tegoroczny program Domu Literatury nie ograniczał się do spotkań autorskich. Obejmował warsztaty, działania w kawiarniach, międzynarodową korespondencję młodzieży i współpracę z miastami należącymi do sieci UNESCO. W jednym z projektów uczestniczą młodzi ludzie z czterech kontynentów. Obok kontaktów z zagranicą pojawiły się też publikacje i nowe sposoby opowiadania o Gdańsku.

W korespondencyjnej akcji „Talking Cities” uczestniczy 75 młodych osób z 15 Miast Literatury UNESCO, położonych w 12 krajach i na czterech kontynentach. Gdańska młodzież wymienia listy z rówieśnikami z zagranicy. Projekt zainicjowała Rada Młodzieżowa Nottingham Miasta Literatury UNESCO.

Dom Literatury przez cały rok organizował wydarzenia przy Długiej 35 i warsztaty dla najmłodszych. Czytelnicy mogli sięgać także po internetowy magazyn poświęcony Gdańsku Miastu Literatury oraz dwie edycje Literackiej Mapy Gdańska. Najnowsza prowadzi śladami Marii Janion. Powstała też antologia „Całkowicie różne”, zawierająca teksty absolwentów sztuki kreatywnego pisania na Uniwersytecie Gdańskim.

Spotkania stacjonarne to tylko jedna z form udziału w programie. Magazyn internetowy i mapa pozwalają poznawać gdańską literaturę również poza wydarzeniami przy Długiej.

• Wiersze w małych językach trafiły do międzynarodowego projektu
• Lwów, rezydencje i warsztaty otworzyły program na świat

Wiersze w małych językach trafiły do międzynarodowego projektu

Z okazji Światowego Dnia Poezji Dom Literatury włączył się w projekt Waterwords. Można w nim poznać utwory pisane w językach mniejszości lub tych, którymi posługuje się niewielka liczba osób. Gdańsk reprezentuje wiersz po kaszubsku autorstwa Hanny Makurat-Snuzik. W projekcie znalazły się też tekst ukraiński Anny Streminskiej i wiersz walijski Hywela Griffithsa. Muzyczne interpretacje wszystkich utworów przygotował Michał Jacaszek.

W maju gdańskie kawiarnie wzięły udział w akcji „Page Against the Machine”, zainicjowanej przez Norwich Miasto Literatury UNESCO. Uczestnicy mogli odłożyć telefony i poczytać własne książki albo sięgnąć po pozycje z podręcznych biblioteczek. Przygotowano je we współpracy z Gdańskim Funduszem Zakupu Wydawnictw.

Najświeższe wiadomości z Gdańska czekają na stronie głównej glosgdanska.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Lwów, rezydencje i warsztaty otworzyły program na świat

Podczas Gdańskich Targów Książki po raz pierwszy wystąpił gość honorowy: Lwów Miasto Literatury UNESCO. W ramach pasma poświęconego miastu publiczność spotkała się między innymi z Oleną Styazhkiną i poznała inicjatywy realizowane w partnerskim Lwowie.

Międzynarodowe kontakty rozwijały się również dzięki rezydencjom literackim. W Gdańsku gościły Gianna Lange z Bremy i Emma Musol z Barcelony. Książka Lange ukazała się w polskim przekładzie Ewy Mikulskiej-Frindo nakładem wydawnictwa Marpress. Z kolei Magda Danaj spędziła twórczy miesiąc w Barcelonie, korzystając z partnerstwa z katalońską stolicą.

Wiosną 2026 roku dziesięcioro uczestników Gdańskiej Szkoły Reportażu Graficznego wzięło udział w trzech weekendowych warsztatach. Zajęcia prowadzili Jeff Hemmer, Dominika Wróblewska oraz duet Anya Ivanenko i Jena Polosina, związani z Gdańskiem, Bremą i Kijowem. Uczestnicy ćwiczyli opowiadanie o rzeczywistości obrazem i słowem, a efektem ich pracy były reporterskie portrety miasta. Projekt zakończyła wystawa.

Gdańscy autorzy pojawiali się także na zagranicznych wydarzeniach. 25 października podczas festiwalu globale w Bremie publiczność spotkała się z Dorotą Karaś, Markiem Sterlingowem i Michałem Ślubowskim. Aleksandra Majdzińska odwiedziła wiosną Hiszpanię, gdzie ukazał się przekład jej książki.

Do Gdańska przyjechali przedstawiciele sześciu Miast Literatury UNESCO: Wilna, Manchesteru, Bremy, Odessy, Jassów i Mediolanu. Wizyta towarzyszyła festiwalowi Europejski Poeta Wolności i była okazją do spotkania z miejscowym środowiskiem literackim. Gdańsk zaprezentował również Literacką Mapę Gdańska podczas międzynarodowego spotkania Miast Literatury UNESCO w Tartu.

Przed uczestnikami jeszcze konkurs poezji performatywnej Slamovision. Reprezentanci Miast Literatury UNESCO przedstawiają swoje utwory w nagraniach wideo, łącząc słowo i sceniczną interpretację. Gdańsk reprezentuje Piotr Niedźwiedź, który wygrał lokalne eliminacje. Zwycięzca konkursu ma być znany 1 listopada.

Na początku listopada w mediach społecznościowych Gdańska Miasta Literatury UNESCO rozpocznie się jubileuszowy konkurs z nagrodami. Dom Literatury przygotował także specjalną edycję puzzli i notesów z urodzinową grafiką. Będzie je można kupić w księgarni „Tajne Komplety” przy Długiej 35.

na podstawie: Referat Prasowy UM Gdańsk.