Robotyczne pobranie nerki od żywego dawcy. Nowy etap w UCK w Gdańsku

Za precyzyjną operacją nadal stał chirurg – robot wspierał jego pracę, ale nie podejmował decyzji. W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku po raz pierwszy pobrano nerkę od żywego dawcy z użyciem tej technologii. Zabieg wpisuje się w rozwój małoinwazyjnego programu transplantacyjnego. Dla dawcy ważne są nie tylko bezpieczeństwo, lecz także obciążenie związane z operacją i późniejszym powrotem do codziennych zajęć.

• Chirurg widzi więcej, ale sam kontroluje narzędzia
• Bezpieczeństwo dawcy i jakość narządu w centrum uwagi
• Polska daleko za Niderlandami w dawstwie żywym

Chirurg widzi więcej, ale sam kontroluje narzędzia

Pobrania nerek od żywych dawców w UCK wykonywane są laparoskopowo. U pacjentów, którzy kwalifikują się do zabiegu małoinwazyjnego, lekarze mogą dodatkowo skorzystać z asysty robota. To kolejny etap programu rozwijanego w szpitalu.

„System robotyczny nie zastępuje chirurga. Wszystkie ruchy narzędzi są wykonywane i kontrolowane przez operatora” – podkreśla dr hab. n. med. Andrzej Hellmann z Kliniki Chirurgii Onkologicznej, Transplantacyjnej i Ogólnej UCK.

System zapewnia powiększony, trójwymiarowy obraz pola operacyjnego, a narzędzia pozwalają na precyzyjne ruchy. Może to ułatwiać pracę przy naczyniach krwionośnych i moczowodzie, czyli delikatnych strukturach, które trzeba chronić podczas pobierania nerki.

Więcej lokalnych informacji z Gdańska jest na glosgdanska.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na glosgdanska.pl/wydarzenie.

Bezpieczeństwo dawcy i jakość narządu w centrum uwagi

W przypadku żywego dawcy operacja ma jak najmniej obciążać jego organizm, a jednocześnie pozwolić właściwie przygotować nerkę do przeszczepienia. Dr n. med. Maciej Śledziński z tej samej kliniki zaznacza, że zabieg z asystą robota trwa nieco dłużej. Jak dodaje, wybrane analizy wskazują na mniejsze dolegliwości bólowe i krótszy pobyt w szpitalu po operacji.

„Dawstwo żywe nerki, czyli podarowanie jej przez osobę bliską, jest jednym z najpiękniejszych darów” – mówi dr n. med. Maciej Śledziński z Kliniki Chirurgii Onkologicznej, Transplantacyjnej i Ogólnej UCK.

Potencjalni dawcy mogą obawiać się bólu, rekonwalescencji i powrotu do pracy. Dlatego sama technologia nie zastępuje rozmowy z zespołem transplantacyjnym ani spokojnego rozważenia decyzji. Badania porównujące pobranie robotyczne z laparoskopią wspomaganą ręcznie wskazują też na mniejsze zapotrzebowanie na opioidowe leki przeciwbólowe. Wpływ robotyki na liczbę osób decydujących się oddać nerkę pozostaje jednak do oceny.

Lekarze przygotowywali się do pierwszych robotycznych pobrań przez rok. W planach UCK są również robotyczne wszczepienia nerek, ale ten etap jest trudniejszy, między innymi ze względu na technikę szycia.

Polska daleko za Niderlandami w dawstwie żywym

W 2025 roku w Niderlandach wykonano 499 przeszczepień nerek od żywych dawców – stanowiły 48 proc. wszystkich transplantacji nerek. W Polsce przeprowadzono 69 takich zabiegów, czyli 5 proc. transplantacji. Dane przytacza prof. dr hab. n. med. Alicja Dębska-Ślizień, ordynator Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych UCK.

Jednym z możliwych wyjaśnień różnicy jest stosunkowo krótki czas oczekiwania na nerkę od zmarłego dawcy. Według danych Poltransplantu w 2025 roku wynosił on średnio około roku. Możliwość zaplanowania transplantacji i bardzo dobra jakość narządu od odpowiednio zakwalifikowanego dawcy to ważne argumenty za rozwijaniem dawstwa żywego. UCK ma doświadczenie w przeszczepianiu nerek od 1980 roku, a robotyczne pobrania poszerzają stosowane tam możliwości małoinwazyjnego leczenia.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.