Od 32 absolwentów do 248 przewodników. Gdańskie koło PTTK ma 75 lat

Na początku turystów odbierano z pociągów o świcie, a wiedzę o mieście zdobywano z ocalałych niemieckojęzycznych książek. Dziś Koło Przewodników PTTK w Gdańsku świętuje 75-lecie działalności. Jego jubileuszowe spotkanie zaplanowano w ośrodku Pomeranka w Brzeźnie, a obchody mają zakończyć się w niedzielę, 8 listopada.

• Od powojennych kursów do własnych zasad
• Największy kurs zebrał ponad 250 kandydatów
• Patron, odznaczenia i 248 przewodników

Od powojennych kursów do własnych zasad

Koło powstało 9 listopada 1951 roku przy Oddziale Gdańskim PTTK. W zebraniu organizacyjnym uczestniczyło 32 absolwentów trzech powojennych kursów przewodnickich. W kolejnym roku szkolenie ukończyło 81 osób.

Gdańscy przewodnicy szybko zaczęli porządkować zasady swojej pracy. Witold Kledzik, Stanisław Podgórczyk i Jan Wojnarski opracowali pierwszy w Polsce regulamin oraz instrukcję dla przewodników. Dokumenty przyjęto w 1952 roku, a później stały się wzorem dla ogólnopolskich władz PTTK.

Skala turystyki rosła. Monografia „Dzieje przewodników gdańskich”, napisana przez Edwarda Pawła Klamanna i Grzegorza Stanisława Litwińczuka, podaje, że w 1952 roku przyjęto w Gdańsku około 400 wycieczek z 25 tysiącami uczestników. Dwa lata później było to już 1197 grup i 50 tysięcy turystów. Przewodnicy łączyli oprowadzanie z pracą w innych zawodach, poświęcając wycieczkom wolne dni i nadgodziny.

W 1958 roku członkowie koła wyruszyli na pierwszą zagraniczną wycieczkę – do Kopenhagi. Podróżowali też na Węgry, do Budapesztu i Egeru. W następnych dekadach ważnym punktem na trasach stał się Pomnik Poległych Stoczniowców, odsłonięty w grudniu 1980 roku.

Codziennie nowe informacje z Gdańska publikujemy na glosgdanska.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na glosgdanska.pl/wydarzenie.

Największy kurs zebrał ponad 250 kandydatów

W latach 70. do Trójmiasta przyjeżdżało około 8 tysięcy wycieczek z kraju i zagranicy. W 1981 roku ruch turystyczny wyraźnie się ożywił, ale po wprowadzeniu stanu wojennego na dwa lata zamarł. W 1985 roku koło zorganizowało największy kurs w swojej historii: zgłosiło się na niego ponad 250 osób, a egzaminy końcowe zdało 81.

Od 1946 do 2024 roku przeprowadzono łącznie 40 kursów przewodnickich. Szkolenie i uzupełnianie wiedzy od początku należały do ważnych zadań koła. Przewodnicy uczestniczyli w wykładach, prelekcjach i wspólnych wyjazdach. Do dziś ich praca opiera się na rzetelnym przekazywaniu historii, a nie na efektownych, lecz niepotwierdzonych opowieściach.

„Dobry przewodnik wie, co mówi, a nie mówi, co wie” – podkreśla Stanisław Sikora, były prezes koła.

Koło ma również dorobek wykraczający poza oprowadzanie turystów. Jego członkowie angażowali się w zachowanie Wartowni nr 1 na Westerplatte, uratowanie kartusza znad wejścia do koszar oraz upamiętnienie stanowiska polskiego działa z 1939 roku. Wspierali też inicjatywy w Pucku, Wiskitnie i Rewie.

Patron, odznaczenia i 248 przewodników

Od 2001 roku patronem koła jest Franciszek Mamuszka – krajoznawca i badacz dziejów Pomorza, autor przewodników oraz książek o Gdańsku. Organizacja otrzymała między innymi odznakę „Za zasługi dla Gdańska” w 1981 roku, Medal Świętego Wojciecha w 2008 roku oraz honorowe odznaczenie „Za zasługi dla Turystyki” w 2022 roku.

Dziś Koło Przewodników PTTK im. Franciszka Mamuszki skupia 248 osób. Są wśród nich także przewodnicy z zagranicznymi korzeniami, między innymi z Hiszpanii, Irlandii, Włoch i Białorusi. W grudniu 2025 roku prezesem na czteroletnią kadencję została wybrana Weronika Uziak.

„Udało nam się stworzyć przez lata zgrane środowisko i społeczność” – mówi Weronika Uziak.

Wspólna praca przewodników obejmuje więc nie tylko oprowadzanie po zabytkach. To także gromadzenie wiedzy i dbanie o miejsca pamięci, dzięki którym opowieść o Gdańsku pozostaje związana z konkretnymi ludźmi i wydarzeniami.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.