PUW Gdańsk: Obchody rocznicy wybuchu II wojny światowej

Wojewoda Pomorski Dariusz Drelich, w imieniu Marszałek Sejmu i Premiera RP, złożył kwiaty i pokłonił się ofiarom niemieckiej agresji - w miejscu kaźni gdańskiej Polonii Victoriaschule i na Cmentarzu Ofiar Terroru Hitlerowskiego na Zaspie.

**
**

Oddany do użytku w 1883 roku neorenesansowy budynek żeńskiego liceum Victoriaschule przy ulicy Holzgasse (dziś Kładki) wybudowany został w miejscu dwóch dawnych zajazdów, a nazwa nawiązywała do imienia matki cesarza niemieckiego Wilhelma II. W dniach 115 września 1939 roku został zamieniony przez gdańskich Niemców w przejściowe więzienie dla Polaków zamieszkałych i przebywających z chwilą wybuchu II Wojny Światowej w Gdańsku. Ocenia się, że przez Victoriaschule przewinęło się około 3000 osób związanych z Polonią w Wolnym Mieście Gdańsku. Po 15 września więźniów przeniesiono do innych miejsc, w tym Zivilegefangenlager Neufahrwasser w Nowym Porcie, obozu koncentracyjnego Stutthof i następnie do dalszych obozów koncentracyjnych w Rzeszy. Victoriaschule zapisała się w pamięci Polaków jako okropne miejsce. Zatrzymanych w budynku selekcjonowano, maltretowano i przesłuchiwano. Budynek służył za przejściowe więzienie także dla niemieckich opozycjonistów i Żydów. Tych ostatnich oprócz maltretowania, naznaczano czerwoną farbą na ubraniach i czołach (źródło IPN)

**Cmentarz Ofiar Terroru Hitlerowskiego na Zaspie

**

To tu spoczywają m.in. pomordowani kolejarze z Szymankowa. 1 września 1939 roku, w Szymankowie na Żuławach, Niemcy zamordowali 21 polskich celników i kolejarzy, a także członków ich rodzin. W 1939 roku granica państwowa przebiegała przez most w Tczewie, którego strategiczne znaczenie dla planowanej operacji napadu na Polskę przewidzieli sztabowcy Wehrmachtu. Dzięki poświęceniu kolejarzy 1 września 1939 r., udało się ostrzec (inspektor celny wystrzelił racę) polskie oddziały broniące mostów tczewskich oraz zatrzymać niemiecki pociąg pancerny, którego załoga zmierzała do ich opanowania. Szczątki pomordowanych kolejarzy zostały po wojnie przeniesione na Cmentarz na Zaspie.

Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, gdansk.uw.gov.pl/5483-obchody-wybuchu-ii-wojny-swiatowej