Trzy cykle w jednym modelu. Studentka PG stworzyła pomoc dydaktyczną

Na stole pojawia się trójwymiarowy obraz procesów, których zwykle szuka się na płaskiej ilustracji w podręczniku. W Gdańsku powstał model pokazujący kolejne etapy cyklu menstruacyjnego, a kilka przycisków pozwala przełączać jego różne warianty. Projekt Justyny Matulewicz ma pomóc uczniom lepiej zrozumieć fizjologię, o której wciąż często mówi się zbyt mało. Teraz rozwiązanie ma trafić do testów w szkołach.

• Studentka Politechniki Gdańskiej połączyła technologię z edukacją zdrowotną
• Trójwymiarowy model pokazuje to, czego nie widać na schemacie
• „Cykl na żywo” może trafić także do gabinetów i na warsztaty

Studentka Politechniki Gdańskiej połączyła technologię z edukacją zdrowotną

Justyna Matulewicz, studentka Politechniki Gdańskiej, przygotowała model jako narzędzie dydaktyczne. Wykorzystała przy tym umiejętności zdobyte podczas nauki projektowania w programach CAD oraz zainteresowania feminizmem i zdrowiem kobiet.

„Chciałam połączyć umiejętności, które zdobyłam na studiach, przede wszystkim projektowanie w programach CAD, z zainteresowaniami związanymi z feminizmem i zdrowiem kobiet” – mówi Justyna Matulewicz.

Autorka zwraca uwagę, że na rynku brakuje pomocy poświęconych żeńskiej fizjologii. Zdrowie ginekologiczne nadal bywa też tematem tabu, dlatego przystępne materiały mogą ułatwić rozmowę o funkcjonowaniu organizmu.

Model pozwala prezentować trzy warianty cyklu:

• prawidłowy,
• bezowulacyjny, występujący między innymi przy zespole policystycznych jajników,
• przedmenopauzalny.

Po uruchomieniu odpowiedniego trybu można obserwować dojrzewanie komórek jajowych, owulację, powstawanie ciałka żółtego i miesiączkę. Ruchoma ściana macicy pokazuje natomiast, jak w kolejnych fazach zmienia się grubość błony śluzowej.

Trójwymiarowy model pokazuje to, czego nie widać na schemacie

Przestrzenna forma ułatwia rozpoznawanie narządów i zapamiętywanie ich budowy. Zamiast śledzić wyłącznie płaskie rysunki, uczniowie mogą zobaczyć zmiany zachodzące w różnych momentach cyklu i porównać jego odmienne warianty.

Pomysł powstał także w odpowiedzi na wyniki ankiet przeprowadzonych wśród uczennic szkół ponadpodstawowych. Pytania dotyczyły między innymi średniej długości cyklu oraz owulacji. Odpowiedzi pokazały, że wiele młodych kobiet ma trudności nawet z podstawowymi informacjami o własnym organizmie.

Jednocześnie rośnie świadomość chorób takich jak endometrioza i zespół policystycznych jajników. Wpływają na to media społecznościowe oraz kampanie edukacyjne, ale – jak wynika z projektu – nadal potrzebne są rzetelne materiały, które można wykorzystać podczas lekcji.

Model został skonsultowany z lekarzem. W trakcie pracy nad nim Justyna Matulewicz korzystała także ze wsparcia mentora naukowego i uczestniczyła w zajęciach akademickich dotyczących zdrowia ginekologicznego. W przyszłości chce zaprosić do współpracy specjalistów z zakresu ginekologii.

Kolejnym krokiem będą testy w szkołach. Pozwolą sprawdzić, czy model odpowiada na potrzeby uczniów i nauczycieli, a także wskazać, które elementy wymagają dopracowania przed szerszym wykorzystaniem.

„Cykl na żywo” może trafić także do gabinetów i na warsztaty

Zainteresowanie projektem zgłaszają nauczyciele. Wskazują na niedobór pomocy do nauczania o układzie rozrodczym oraz trudności w przedstawianiu tych zagadnień podczas zajęć. Trójwymiarowy model może być dla nich dodatkowym sposobem wyjaśniania procesów, które trudno uchwycić na pojedynczym rysunku.

Autorka widzi dla niego zastosowanie nie tylko w szkołach. Model mógłby służyć również:

• w gabinetach ginekologicznych,
• podczas warsztatów edukacyjnych,
• w kampaniach profilaktycznych.

W gabinecie takie narzędzie mogłoby pomóc w rozmowie o procesach zachodzących w organizmie oraz o konkretnych problemach zdrowotnych. Justyna Matulewicz skontaktowała się już z organizacjami zainteresowanymi organizacją warsztatów dotyczących zdrowia ginekologicznego.

Projekt nosi nazwę „Cykl na żywo” i jest realizowany w ramach programu „Uczelnie Przyszłości”. Działania na Politechnice Gdańskiej koordynuje Biuro Młodych Naukowców, a kierownikiem projektu na uczelni jest dr hab. inż. Mariusz Kaczmarek, prof. uczelni, prorektor ds. kształcenia. Koordynację programu prowadzi Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

na podstawie: Urząd Miejski w Gdańsku.