Nowe przedmioty i mniej prac domowych. Szkoły czeka duża reforma

W szkolnych planach pojawią się nowe akcenty, a część znanych lekcji zmieni formułę. Uczniowie w Gdańsku i całej Polsce mają częściej uczyć się przez doświadczenie, pracę zespołową i zadania związane z codziennym życiem. Ograniczone zostaną także pisemne prace domowe, a nauczyciele będą musieli przekazywać uczniom informację zwrotną. Zmiany wynikają z rozporządzeń podpisanych przez ministrę edukacji Barbarę Nowacką.

• Nowa podstawa stawia na doświadczenie zamiast wkuwania
• Sześć obszarów połączy szkolną wiedzę z codziennością
• Ocenianie i prace domowe dostaną nowe zasady

Nowa podstawa stawia na doświadczenie zamiast wkuwania

Reforma obejmie przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych. W centrum nauczania znajdą się praktyczne umiejętności i kompetencje przydatne poza szkołą. Część zajęć ma odbywać się poza budynkiem szkoły, podczas obserwacji, badań i pracy w terenie.

Na historii uczniowie poznają więcej wydarzeń z najnowszych dziejów. Nauczyciele mają również zachęcać ich do dyskusji, formułowania własnych ocen i łączenia omawianych tematów ze współczesnością oraz regionem.

Zmieni się sposób prowadzenia języka polskiego. Mniej czasu ma zajmować zapamiętywanie terminów, a więcej rozwijanie podstawowych umiejętności:

• mówienia;
• pisania;
• słuchania;
• czytania.

Edukacja medialna będzie obejmowała rozpoznawanie fałszu i manipulacji. Uczniowie mają uczyć się także krytycznej oceny informacji tworzonych z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji, zasad higieny cyfrowej oraz bezpieczeństwa w sieci.

Na matematyce ważną rolę odegra tak zwana spiralność nauczania. Oznacza to powracanie do tych samych zagadnień na kolejnych etapach, ale z szerszym zakresem wiedzy i nowymi powiązaniami. Więcej miejsca ma zająć rozumowanie oraz uzasadnianie własnych odpowiedzi.

Sześć obszarów połączy szkolną wiedzę z codziennością

Nowa podstawa programowa wprowadza sześć modułów tematycznych. Mają porządkować wiedzę związaną z sytuacjami, z którymi uczniowie mogą spotkać się poza szkołą:

• bezpieczeństwo i obrona – reagowanie podczas zagrożeń w czasie pokoju i wojny;
• media – krytyczne i etyczne korzystanie z przekazów, sprawdzanie informacji, higiena cyfrowa oraz bezpieczeństwo w internecie;
• filozofia – formułowanie pytań i przedstawianie własnego stanowiska;
• ekonomia i finanse – rozwijanie umiejętności rachunkowych oraz świadomości finansowej;
• klimat – zdobywanie wiedzy i umiejętności potrzebnych do działania na rzecz środowiska;
• kultura – przygotowanie do samodzielnego uczestnictwa w kulturze oraz rozumienia jej znaczenia dla dobrostanu.

W klasach IV–VI zintegrowana przyroda wróci jako osobny, główny przedmiot w wymiarze trzech godzin tygodniowo. Zajęcia połączą elementy biologii, geografii, chemii i fizyki. W programie przewidziano eksperymenty, obserwacje natury i samodzielne badania uczniów.

Ministerstwo edukacji wskazuje, że podobny interdyscyplinarny model, określany jako „science”, funkcjonuje między innymi w Singapurze, Australii i Irlandii. Państwa te należą do najlepiej wypadających w międzynarodowych badaniach wiedzy przyrodniczej.

Technikę zastąpią zajęcia praktyczno-techniczne. W klasach IV–VI będą prowadzone przez dwie godziny tygodniowo, w dwugodzinnych blokach. Uczniowie zajmą się między innymi:

• majsterkowaniem;
• programowaniem;
• pracami ręcznymi;
• tworzeniem własnych projektów od pomysłu do prezentacji gotowego rozwiązania.

W klasach VI i VII pojawi się edukacja obywatelska, która zastąpi wiedzę o społeczeństwie. Zaplanowano po jednej godzinie tygodniowo. Zajęcia mają dotyczyć praw człowieka, edukacji prawnej i działania wśród innych ludzi.

Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa w klasach IV–VIII, również w wymiarze jednej godziny tygodniowo. Program obejmie zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne, odżywianie, higienę cyfrową, profilaktykę uzależnień, bezpieczeństwo oraz pierwszą pomoc. Nieobowiązkowy pozostanie moduł zdrowia seksualnego. Rodzice nadal będą mogli wypisać z niego dziecko.

Ocenianie i prace domowe dostaną nowe zasady

Pisemne zadania domowe w klasach IV–VIII będą mogły służyć wyłącznie powtórzeniu i utrwaleniu materiału z lekcji. Każdą taką pracę nauczyciel powinien sprawdzić, a uczeń ma otrzymać informację o tym, co wykonał poprawnie i co wymaga poprawy.

Systematyczne wykonywanie nieobowiązkowych prac pisemnych może stać się podstawą do podwyższenia śródrocznej lub rocznej oceny klasyfikacyjnej. Jednocześnie szkoła nie będzie mogła zadawać do wykonania w domu projektów technicznych, makiet, modeli ani prac plastycznych.

Zmieni się również katalog zachowań branych pod uwagę przy wystawianiu oceny z zachowania. Oceniane będą:

• wywiązywanie się z obowiązków ucznia;
• szacunek wobec nauczycieli, uczniów i pracowników szkoły;
• odpowiedzialność za własny rozwój i realizację celów;
• przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią;
• dbałość o kulturę języka;
• troska o własne bezpieczeństwo i zdrowie oraz o bezpieczeństwo i zdrowie innych osób;
• współpraca i budowanie dobrych relacji;
• zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty;
• szacunek dla własnego narodu i ojczyzny, a także dla tradycji i kultury innych narodów.

Dla rodzin oznacza to przede wszystkim konieczność sprawdzania szkolnych zasad dotyczących edukacji zdrowotnej oraz nowych kryteriów oceny zachowania. W przypadku prac domowych uczeń i rodzic będą mogli oczekiwać nie tylko samego zadania, lecz także informacji zwrotnej od nauczyciela.

na podstawie: Urząd Miejski w Gdańsku.