Do 90 tys. euro na rozwiązania dla wsi. Trwa nabór SMART ERA

Na przygotowanie i przetestowanie nowych rozwiązań dla obszarów wiejskich można otrzymać nawet 90 tys. euro. Program SMART ERA szuka organizacji i partnerstw, które chcą zająć się problemami swoich regionów, od starzenia się mieszkańców po ograniczony dostęp do usług. Wnioski można składać do 15 września, więc czasu na stworzenie projektu zostało niewiele. Z programu mogą skorzystać także podmioty działające w regionach objętych strategią dla Morza Bałtyckiego.

• Cztery projekty mają sprawdzić rozwiązania dla obszarów wiejskich
• Konsorcjum dostanie więcej, ale musi podzielić role
• Nie każdy region może zgłosić się do programu

Cztery projekty mają sprawdzić rozwiązania dla obszarów wiejskich

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wspólnie z Instytutem Regionu Morza Bałtyckiego w Finlandii oraz przedstawicielami unijnej strategii dla Regionu Morza Bałtyckiego, prowadzi drugi nabór do programu SMART ERA. Konkurs jest skierowany do organizacji i społeczności wiejskich, które chcą przenieść sprawdzone rozwiązania do nowych części Europy.

Wybranych zostanie maksymalnie czterech realizatorów. Każdy projekt będzie miał formę mikropilotażu, czyli ograniczonego wdrożenia pozwalającego sprawdzić, czy zaproponowane rozwiązanie odpowiada na rzeczywiste potrzeby mieszkańców i innych osób zaangażowanych w życie regionu.

Projekty powinny obejmować:

• rozpoznanie lokalnych potrzeb i problemów,
• włączenie mieszkańców oraz interesariuszy we współtworzenie rozwiązania,
• przygotowanie nowych pakietów Smart Innovation Packages,
• wdrożenie działań wspierających rozwój społeczny, gospodarczy i środowiskowy.

Program odwołuje się do podejścia community-led. Oznacza to, że pomysł nie powinien powstać wyłącznie przy biurku organizacji składającej wniosek. Ważną częścią projektu ma być współpraca z osobami i podmiotami, których problem bezpośrednio dotyczy.

Konsorcjum dostanie więcej, ale musi podzielić role

W konkursie mogą uczestniczyć osoby prawne z państw Unii Europejskiej oraz krajów stowarzyszonych z programem Horizon Europe. Wnioskodawca ma do wyboru dwa modele:

1. Konsorcjum złożone z dwóch podmiotów:
   • Community Activator, czyli animatora społeczności,
   • Pilot Orchestrator, czyli koordynatora pilotażu, którym najczęściej jest małe lub średnie przedsiębiorstwo albo dostawca technologii.
2. Jeden podmiot, który będzie w stanie wykonywać obie funkcje.

W przypadku konsorcjum łączna kwota wsparcia może wynieść do 90 tys. euro. Animator społeczności może otrzymać do 30 tys. euro, a koordynator pilotażu do 60 tys. euro. Pojedynczy beneficjent pełniący obie role może ubiegać się o maksymalnie 60 tys. euro. Taki podział od razu pokazuje, że wybór modelu aplikowania będzie miał znaczenie przy planowaniu budżetu i zakresu odpowiedzialności partnerów.

Nabór rozpoczął się 12 czerwca 2026 roku. Termin składania wniosków upływa 15 września 2026 roku o godz. 13.00 czasu CEST. Projekty będą realizowane przez 12 miesięcy, a wskazany okres obejmuje również program mentoringowy.

Nie każdy region może zgłosić się do programu

Mikropilotaże mogą być prowadzone wyłącznie na obszarach wiejskich należących do jednej z czterech makroregionalnych strategii Unii Europejskiej:

• Strategii dla Regionu Morza Bałtyckiego,
• Strategii dla Regionu Dunaju,
• Strategii dla Regionu Adriatycko-Jońskiego,
• Strategii dla Regionu Alpejskiego.

Dodatkowym warunkiem jest wykluczenie sześciu pierwotnych regionów pilotażowych SMART ERA. Przed złożeniem wniosku trzeba więc sprawdzić nie tylko status prawny organizacji, lecz także dokładne położenie obszaru, na którym ma odbywać się pilotaż.

Finansowanie nie będzie jedyną formą pomocy. Wybrane zespoły otrzymają również:

• indywidualny plan mentoringowy,
• wsparcie przy angażowaniu mieszkańców i innych uczestników projektu,
• pomoc w przygotowaniu oraz testowaniu rozwiązań,
• dostęp do wiedzy i narzędzi opracowanych w ramach SMART ERA.

Program koncentruje się na problemach często występujących na terenach wiejskich. Chodzi między innymi o wyludnianie, starzenie się mieszkańców, ograniczoną dostępność usług, niewykorzystany potencjał technologii cyfrowych oraz słabą współpracę między lokalnymi interesariuszami. Dobrze przygotowany projekt powinien więc łączyć diagnozę konkretnego problemu z rozwiązaniem, które da się sprawdzić i później dostosować do potrzeb danego regionu.

na podstawie: Urząd Miasta Pruszcza Gdańskiego.