Pierwsza wizyta RPO poza Warszawą. Zobaczyła gdański model mieszkań

Wizyta przy ul. Ogińskiego połączyła rozmowę o prawach człowieka z oglądem rozwiązań, które pomagają mieszkańcom odzyskiwać samodzielność. Nowa Rzeczniczka Praw Obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram odwiedziła Gdańsk jako pierwsze miasto poza Warszawą. Spotkała się z przedstawicielami samorządu, MOPR i organizacji pozarządowych, a także z mieszkańcami lokali treningowych i wspomaganych.

• Przy Ogińskiego pomoc mieszkaniowa ma kilka poziomów
• Samorząd, MOPR i organizacje dzielą się odpowiedzialnością
• Program obejmuje setki osób i kolejne mieszkania

Przy Ogińskiego pomoc mieszkaniowa ma kilka poziomów

Kompleks przy ul. Ogińskiego obejmuje 43 lokale, ale nie wszystkie pełnią taką samą funkcję. Przy numerze 8 działa 16 mieszkań treningowych i wspomaganych. Korzystają z nich osoby oraz rodziny w trudnej sytuacji życiowej, między innymi osoby z niepełnosprawnościami, w kryzysie zdrowia psychicznego lub bezdomności, wychowankowie pieczy zastępczej, rodziny z dziećmi oraz osoby z doświadczeniem migracji.

Kolejne 27 mieszkań przy ul. Ogińskiego 26–28 przeznaczono dla osób wyłonionych w otwartym naborze. W razie potrzeby mogą one korzystać z dodatkowego wsparcia społecznego.

Taki podział pozwala dopasować zakres pomocy do sytuacji mieszkańców. W lokalach treningowych i wspomaganych wsparcie może dotyczyć codziennych obowiązków, prowadzenia domu, zarządzania pieniędzmi, kontaktu z ochroną zdrowia i usługami publicznymi, a także rozwijania umiejętności społecznych i zawodowych. Ważnym elementem jest również budowanie relacji sąsiedzkich.

Pomoc nie ma zastępować mieszkańców w podejmowaniu decyzji. Jej zadaniem jest wzmacnianie samodzielności i stopniowe przygotowanie do niezależnego życia.

Podczas wizyty rozmawiano o prawie do mieszkania, odchodzeniu od opieki instytucjonalnej oraz ochronie praw osób korzystających z pomocy społecznej. Dla Sylwii Gregorczyk-Abram była to pierwsza oficjalna wizyta poza Warszawą od objęcia funkcji Rzeczniczki Praw Obywatelskich 26 lipca 2026 roku.

Samorząd, MOPR i organizacje dzielą się odpowiedzialnością

Gdański model opiera się na stałej współpracy kilku podmiotów. Samorząd zapewnia zasób mieszkaniowy i ramy organizacyjne, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie kwalifikuje mieszkańców oraz koordynuje wsparcie, a organizacje pozarządowe wnoszą specjalistyczną wiedzę i doświadczenie w pracy z konkretnymi grupami.

Przy ul. Ogińskiego 8 działania prowadzą:

• Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną,
• Stowarzyszenie MONAR,
• Fundacja Oparcia Społecznego Aleksandry FOSA,
• Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta,
• Gdańska Fundacja Innowacji Społecznej,
• Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek.

Dwa mieszkania pozostają pod bezpośrednią opieką pracowników MOPR. Organizacje społeczne uczestniczą także w zarządzaniu i rozwijaniu całego programu, dzięki czemu publiczne finansowanie i odpowiedzialność samorządu są uzupełniane przez znajomość codziennych problemów mieszkańców.

W Urzędzie Miejskim w Gdańsku RPO spotkała się z prezydent Aleksandrą Dulkiewicz. Rozmowa dotyczyła między innymi sytuacji głuchych uczniów podczas egzaminów, pieczy zastępczej, współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi oraz mieszkalnictwa społecznego.

Rozmawiałyśmy o najważniejszych sprawach obywateli, szczególnie tych, którzy potrzebują większego wsparcia i ochrony swoich praw – poinformowała Aleksandra Dulkiewicz.

Program obejmuje setki osób i kolejne mieszkania

Rozwiązania przy ul. Ogińskiego są częścią Gdańskiego Programu Mieszkalnictwa Społecznego na lata 2024–2030. Program rozwija model obecny w Gdańsku od 2016 roku. W jego ramach pomoc mieszkaniowa jest łączona z usługami społecznymi, aby osoby zagrożone wykluczeniem mogły nie tylko otrzymać lokal, lecz także uzyskać wsparcie potrzebne do samodzielnego funkcjonowania.

W 2025 roku program obejmował 269 lokali i 546 osób. Na jego cele przeznaczono wtedy 59 kolejnych mieszkań.

Założeniem programu jest traktowanie mieszkania jako jednego z podstawowych warunków bezpieczeństwa, godności i niezależności. Pomoc ma być organizowana możliwie blisko miejsca zamieszkania, z poszanowaniem prywatności, prawa wyboru i decyzji podejmowanych przez mieszkańców.

W Gdańsku rozwijane są różne formy takiego wsparcia – od mieszkań treningowych i wspomaganych po lokale ze wsparciem, które w określonych sytuacjach mogą stać się docelowym miejscem zamieszkania. Podczas spotkania przy Ogińskiego Rzeczniczka Praw Obywatelskich mogła zobaczyć rozwiązanie, w którym polityka mieszkaniowa jest bezpośrednio połączona z ochroną praw i usługami społecznymi.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.