Polski poeta otworzył festiwal w Kiszyniowie. Mówił o literaturze i wojnie

W teatrze Fără Nume w Kiszyniowie zabrzmiały słowa o poezji, wojnie i wspólnym doświadczeniu ludzi. Tadeusz Dąbrowski zainaugurował czwartą edycję CHILL Festival – Chișinău Literary Laboratory. Wydarzenie łączy literaturę, film i rozmowy o polityce, a część programu dociera do odbiorców bezpośrednio z Odessy.

• Tadeusz Dąbrowski otworzył międzynarodowe spotkanie twórców
• CHILL Festival łączy Kiszyniów z Odessą
• Poeta weźmie udział w rozmowie o wojnie i nadziei

Tadeusz Dąbrowski otworzył międzynarodowe spotkanie twórców

W festiwalu uczestniczą twórcy z 11 państw: Mołdawii, Białorusi, Czech, Rumunii, Ukrainy, Portugalii, Niemiec, Gruzji, Wielkiej Brytanii, Szwecji i Polski. Program podzielono na trzy główne obszary:

• literaturę,
• film,
• dyskusje polityczne.

Wśród zaproszonych gości znaleźli się między innymi Andriej Kurkow, Siergiej Łoźnica, Radka Denemarková i José Luís Peixoto. Polskę reprezentuje Tadeusz Dąbrowski, którego wiersze przełożono na ponad 30 języków. Poeta publikuje między innymi w „The New Yorker”, „Paris Review” i „Neue Zürcher Zeitung”.

Podczas przemówienia inauguracyjnego Dąbrowski mówił o tym, że literatura nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat doraźnych zadań. W jego ujęciu poezja może stać się przestrzenią spotkania i rozpoznania wspólnego doświadczenia.

„Literatura nie jest mostem, chyba że zwodzonym, który zawsze można podnieść, gdy nadchodzą barbarzyńcy”.

Poeta podkreślił również, że głębsze poznanie siebie i drugiego człowieka pozwala dostrzec więcej podobieństw niż różnic. Sens tej wypowiedzi doprowadził do obrazu ciszy, w której – poza słowami i podziałami językowymi – ludzie mogą poczuć wspólnotę doświadczeń.

CHILL Festival łączy Kiszyniów z Odessą

Tegoroczna edycja jest efektem połączenia dwóch inicjatyw: Chișinău International Festival of Literature and Translation oraz Międzynarodowego Festiwalu Literackiego w Odessie. Ukraiński festiwal od czterech lat odbywa się poza Odessą z powodu wojny. Wcześniej jego wydarzenia organizowano w Batumi, Bukareszcie i Krakowie.

Ulrich Schreiber, menadżer kultury, założyciel i współdyrektor Międzynarodowego Festiwalu Literackiego w Odessie, podkreślił, że współpraca pozwala kontynuować działalność festiwalu i utrzymać relacje z ukraińskim środowiskiem literackim. Program obejmuje także wydarzenia online, dzięki czemu mogą w nim uczestniczyć osoby, które nie mogły przyjechać do Kiszyniowa.

Część spotkań jest transmitowana bezpośrednio z Odessy. To rozwiązanie pozwala włączyć do programu ukraińskich twórców mimo trwającej wojny, a odbiorcom daje dostęp do wydarzeń odbywających się w dwóch miejscach.

Poeta weźmie udział w rozmowie o wojnie i nadziei

W trakcie festiwalu zaplanowano także spotkanie autorskie Tadeusza Dąbrowskiego połączone z dyskusją. Wezmą w nim udział poeci z Białorusi, Portugalii i Ukrainy: Julija Cimafiejeva, José Luís Peixoto oraz Lyuba Yakimchuk.

Dąbrowski, opisując swój przyjazd do Mołdawii, mówił o „chmurach nadziei oraz wiary w człowieka i poezję”. Zaznaczył przy tym, że literatura nie sprawia automatycznie, iż ludzie stają się mądrzejsi, ale pomaga nadawać sens wydarzeniom zamiast wykorzystywać je do celów propagandowych.

Festiwal potrwa do 24 września. Jego program będzie prezentowany zarówno w Kiszyniowie, jak i w formule z udziałem twórców łączących się z Odessy. W lutym 2026 roku ukazał się najnowszy tom poety „PUK”, wydany przez Państwowy Instytut Wydawniczy.

na podstawie: Portal gdansk.pl.