Odwaga i więzi w centrum rozmowy o przyszłości szkoły

Przyszłość edukacji nie sprowadza się do nowych technologii ani wyników na świadectwach. W Gdańsku uczestnicy ogólnopolskiej konferencji wracają do pytań o stres, poczucie bezpieczeństwa i relacje, które kształtują codzienność uczniów oraz nauczycieli. Wśród tematów pojawia się też odwaga — potrzebna, by zabierać głos i próbować zmieniać szkolne przyzwyczajenia.

W Gdańsku rozmowy zaczęły się od stresu

Konferencję „Edukacja – Współpraca – Satysfakcja” zainaugurował wykład Wojciecha Eichelbergera poświęcony przechodzeniu od stresu do uważności. Psycholog i psychoterapeuta zwrócił uwagę na napięcia, z którymi mierzą się dzieci, oraz na niedobór społecznego i psychologicznego wsparcia.

– Podłożem tego, co się dzieje z dziećmi jest ilość stresu, którego doświadczają. A po drugiej stronie mamy zmniejszającą się ilość wsparcia, szczególnie takiego społecznego i psychologicznego – mówi Wojciech Eichelberger. – Mamy kryzys realnych więzi społecznych, a te więzi są podstawowym warunkiem poczucia bezpieczeństwa – dodaje.

Hasło tegorocznej edycji brzmi „W dialogu z przyszłością”. Dyrektor Hevelianum Paweł Golak wskazał, że jedną z ważnych kompetencji jest odwaga — zarówno do wykonania pierwszego kroku, jak i do zaakceptowania zmiany.

– Ważną kompetencją jest odwaga, zrobienie pierwszego kroku, chęć zmiany. To, co nas najbardziej blokuje przed tym krokiem, to obawa przed zmianą, przed skutkami działania. Dlatego uważam, że w przyszłości i już dziś ma ogromną wartość. Odwaga z każdej strony: rodziców, opiekunów, ale też dzieci jest ważna i inspirująca – mówi Paweł Golak.

FOT. Grzegorz Mehring, Hevelianum

W konferencji „Edukacja – Współpraca – Satysfakcja” ważne są relacje

O szkolnej odwadze mówił także dr Ryszard Kessler, zastępca prezydenta Wrocławia. Przekraczanie lęku może zaczynać się od pozornie drobnych sytuacji — na przykład od nawiązania kontaktu z nauczycielem. Jak podkreślił, uczniowska aktywność wymaga również wiary nauczycieli we własne kompetencje i znaczenie ich pracy.

– Nauczyciele muszą wierzyć w swoje kompetencje i w to, że są potrzebni – przyznaje dr Ryszard Kessler. – Nie zgadzajmy się na zło, to już jest też forma buntu, która może pojawić się ze strony nauczyciela.

Dorota Suchacz z Kuratorium Oświaty w Gdańsku zwróciła uwagę, że szkoła powinna dopuszczać różnicę zdań i uczniowskie wątpliwości. W jej ocenie nauczyciel nie musi być przedstawiany jako osoba, która zawsze wie najlepiej.

Dr hab. Magdalena Błażek, mówiąc o kompetencjach przyszłości, wskazała na znaczenie relacji — w szkole, rodzinie i szerszym otoczeniu. Przypomniała też o roli utrwalonych praktyk edukacyjnych, takich jak powtarzanie, zapamiętywanie czy ręczne pisanie.

– Relacje to największy fundament przyszłości, nie kompetencje, nie oceny. Żaden człowiek nie będzie szczęśliwy, gdy będzie samotny, odizolowany. Relacje to kompetencja zdrowotna, społeczna i edukacyjna – mówi dr hab. Magdalena Błażek.

Wątek więzi powrócił w wystąpieniu dr hab. Magdaleny Żadkowskiej, która zajmuje się również badaniem relacji człowieka ze sztuczną inteligencją. Zwróciła uwagę, że współczesne przemiany utrudniają proste opisywanie życia rodzinnego jako kolejnych, przewidywalnych etapów. Jednocześnie sprawniejsza komunikacja nie musi oznaczać większego poczucia bliskości — podczas konferencji przywołano problemy samotności i braku przynależności wśród młodych ludzi.

Dwa dni wykładów i warsztatów

„Edukacja – Współpraca – Satysfakcja” to cykliczne wydarzenie skierowane do nauczycieli, pedagogów, edukatorów i dyrektorów szkół. Jego program łączy tematykę edukacji opartej na wartościach psychologii pozytywnej z rozmową o praktyce szkolnej.

• 5 i 6 października — termin konferencji;
• Góra Gradowa i Dom Zdrojowy w Brzeźnie — miejsca wskazane w programie;
• pierwszy dzień — wykłady i dyskusje, a także podsumowanie VII edycji Ogólnopolskiego Tygodnia Szczęścia w Szkole, organizowanego przez Happiness at School;
• drugi dzień — warsztaty.

Organizatorami są Hevelianum i Miasto Gdańsk. Wśród partnerów wydarzenia wymieniono Instytut Myśli Edukacyjnej KOM oraz Uniwersytet WSB Merito Gdańsk. Patronat honorowy objął Minister Edukacji.

Zestaw tematów pokazuje, że rozmowa o przyszłości szkoły obejmuje nie tylko to, czego uczniowie mają się uczyć, lecz także warunki, w których mogą czuć się bezpiecznie, budować relacje i zabierać głos.