Gdańsk w cieniu Weisera - spacerownik i eseje rozrysowują literacką mapę miasta

Dwutomowe „Wędrówki z Weiserem” rysują Gdańsk palcem pisarza — miejscami namacalnie, motywami bardziej ulotnie. W mieście, które Huelle opisywał niemal jak utraconą Atlantydę, książka ma spełniać rolę przewodnika, pamiętnika i punktu zaczepienia dla czytelniczych podróży. W Domu Literatury autorzy i redaktorzy opowiadali o sposobie pracy nad tomami i o tym, jak literatura splata się tu z topografią.

• Wędrówki z Weiserem - dwie części, jedna mapa wyobraźni
• Gdańsk jako bohater - ulice, lasy i mit utraconej pamięci

Wędrówki z Weiserem - dwie części, jedna mapa wyobraźni

Dwutomowe wydawnictwo składa się z części zatytułowanych Miejsca i Motywy. Pierwsza — zgrabna i praktyczna — pełni funkcję spacerownika: wskazuje położenia, trasy i pejzaże, które pojawiają się w prozie Pawła Huellego. Druga to zbiór esejów i wspomnień, które wyjaśniają, skąd brały się określone motywy w jego twórczości i jak łączyły się z życiem autora.

“Odkąd pojawił się ‘Weiser Dawidek’ takie spacery stały się rytuałem związanym z czytaniem jego prozy.”
— Piotr Millati, literaturoznawca Uniwersytetu Gdańskiego

Redakcję i koncepcję projektu omawiali jego współtwórcy — wśród autorów esejów znajdują się między innymi Ewa Graczyk, Piotr Millati, Kwiryna Ziemba, Barbara Piórkowska i Krzysztof Niedałtowski. Jak podkreślali podczas spotkania, celem było uniknięcie surowej akademickości: teksty mają tworzyć wielogłosową, przystępną opowieść o pisarzu i jego świecie.

Praktyczne elementy wydania też nie są przypadkowe — od wyboru czcionki po czerwony gumowy łącznik, który — jak wyjaśniała współautorka projektu — nawiązuje do ulubionego czerwonego szalika Huellego. W ten sposób forma ma komunikować treść i dawkę intymności.

“Ilekroć jestem w okolicach lasów na pograniczu Wrzeszcza i Oliwy… czasami wręcz wydaje mi się, że za chwilę go spotkam.”
— Ewa Graczyk, literaturoznawczyni i współautorka

Gdańsk jako bohater - ulice, lasy i mit utraconej pamięci

Książka pokazuje Gdańsk nie jako neutralne tło, lecz jako aktywnego bohatera prozy Huellego — miasto przedwojenne, wielokulturowe, noszące ślady wypartych historii. W tomie „Miejsca” zidentyfikowano konkretne lokalizacje, które czytelnik może odnaleźć samodzielnie i przejść szlakiem literackich obrazów.

Wśród miejsc najczęściej przywoływanych pojawiają się:

• Oliwa
• Strzyża
• Wrzeszcz
• okolice lasów na pograniczu Wrzeszcza i Oliwy
• ulice takie jak Polanki i Chrzanowskiego

Dzięki takiemu układowi spacerownik nie tylko przywołuje atmosferę znaną z książek, lecz zachęca do fizycznego kontaktu z przestrzenią — do zatrzymania się w parkach, sprawdzenia, gdzie mogła stać opisywana kamienica, lub zebrania liścia do domowego zielnika.

W części esejystycznej — Motywy — autorzy analizują źródła osobiste, historyczne i literackie powracających u Huellego motywów: relacje rodzinne, pamięć miejsca, odniesienia do Mann’a czy Grassa. Materiały łączą pamięć przyjaciół i badaczy z próbą uporządkowania literackiego krajobrazu.

Wydawnictwo ukazało się pod szyldem Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku. Pogłębione rozmowy o książce odbyły się podczas spotkania w Domu Literatury w dniu 29 stycznia; nagrania są także dostępne na Spotify w podcaście „Czytam wszędzie!”.

Książka ma pomagać zarówno tym, którzy już znają Huellego, jak i tym, którzy dopiero zaczynają z nim obcować. Jak mówili uczestnicy spotkania, jej siła polega na połączeniu przewodnika, pamiętnika i analizy — bez przesadnej hermetyczności.

Na koniec, praktyczne przypomnienie — publikacja jest pomyślana jako narzędzie do samodzielnych odkryć: wskazuje trasy spacerów, sugeruje miejsca do zatrzymania i refleksji oraz daje lekturę, która może towarzyszyć kolejnym przechodniom Gdańska.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.