Młodzież z Pruszcza uczy się nie ufać automatom – warsztaty o AI w bibliotece

W Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Pruszczu Gdańskim zapanowała żywa dyskusja o granicach technologii. Młodzież miała okazję sprawdzić, jak działa manipulacja informacją i na ile nasze sądy mogą kształtować kontekst. Zajęcia łączyły teorię z praktyką – od analiz zdjęć po porównywanie odpowiedzi sztucznej inteligencji.

• Projekt „Być obywatelem w świecie AI” zaczął pokazywać pułapki informacji
• Na warsztatach w Pruszczu Gdańskim – zadania, które uczą bronić się przed manipulacją

Projekt „Być obywatelem w świecie AI” zaczął pokazywać pułapki informacji

W bibliotece realizowany jest projekt Być obywatelem w świecie AI, finansowany przez Fundacja ORLEN w ramach programu grantowego Moc odpowiedzialności i prowadzony we współpracy z ZSO nr 1 oraz ZSOiO w Pruszczu Gdańskim. Zajęcia miały formę warsztatów eksperckich, podczas których młodzież nie tylko słuchała, ale i działała – szukając, porównując i weryfikując treści.

Prowadzący starali się pokazać, że AI to nie tylko narzędzie pomocne w nauce, lecz także potencjalne źródło dezinformacji. W efekcie uczestnicy usłyszeli proste hasło do codziennej praktyki: STOP– THINK– CHECK, czyli zatrzymaj się, pomyśl i sprawdź zanim uwierzysz i udostępnisz.

Na warsztatach w Pruszczu Gdańskim – zadania, które uczą bronić się przed manipulacją

Zajęcia poprowadzili Boguś Janiszewski oraz Piotr Aszyk. W ich trakcie około 150 uczniów uczyło się rozpoznawać mechanizmy wpływu i techniki, które często stoją za fałszywymi treściami. W praktycznych ćwiczeniach pojawiły się między innymi:

• analiza nagłówków i wychwytywanie elementów clickbaitowych,
• rozpoznawanie emocjonalnego tonu materiałów mających wywołać reakcję zamiast przedstawić fakty,
• identyfikacja rzekomych ekspertów i weryfikacja ich kompetencji,
• rozpoznawanie materiałów wygenerowanych przez AI poprzez porównanie różnych kontekstów zadawanych pytań.

Uczestnicy porównywali odpowiedzi tej samej sztucznej inteligencji formułując pytania w różny sposób, co pokazało, jak kontekst zmienia efekt. W osobnych ćwiczeniach analizowali zdjęcia i filmy – nie zawsze dało się jednoznacznie stwierdzić, które materiały są autentyczne.

Młodzież wyszła z warsztatów z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi codziennego korzystania z technologii i krytycznego myślenia wobec treści internetowych.

Perspektywa mieszkańca – co z tego wynika dla osób poza szkołą Dla każdego, kto przegląda wiadomości lub media społecznościowe, te warsztaty to przypomnienie kilku prostych zasad, które warto wdrożyć na co dzień. Sprawdzać źródła, porównywać wersje wydarzeń, używać narzędzi do weryfikacji obrazów i informacji oraz nie poddawać się natychmiastowej reakcji wywołanej silnymi emocjami. Szkoły i biblioteka w Pruszczu Gdańskim pokazały, że edukacja medialna może być praktyczna i angażująca – a to umiejętność przydatna zarówno uczniom, jak i dorosłym.

na podstawie: UM Pruszcz Gdański.