Śmierć Sikorskiego i rok 1943 – dyskusja wokół Polskich Dokumentów Dyplomatycznych

W bibliotece Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku historycy będą rozmawiać o roku, który przesunął mapę Polski i zmienił trajektorię sprawy polskiej. W sali biblioteki czekać będą archiwalia, twarde fakty i pytania o to, jak decyzje sprzed ponad 80 lat odbijają się echem dzisiaj. Spotkanie ma przybliżyć dokumenty i kontekst polityczny tamtego roku.

• Rok 1943 jako punkt zwrotny w narracji dyplomatycznej
• Debata wokół tomu Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1943 w Gdańsku – szczegóły i uczestnicy

Rok 1943 jako punkt zwrotny w narracji dyplomatycznej

Rok opisany w tomie zbioru źródeł jawi się jako moment, w którym zbiegały się dramatyczne wydarzenia — zerwanie stosunków z ZSRR po ujawnieniu zbrodni katyńskiej, tragiczna śmierć generała Władysława Sikorskiego i militarne sukcesy Armii Czerwonej. Te elementy razem umacniały pozycję Moskwy wobec aliantów i wpływały na rozmowy o powojennych granicach.

“Rok 1943 był decydujący, jeśli chodzi o losy sprawy polskiej w II wojnie światowej” – prof. Jacek Tebinka

Profesor Jacek Tebinka wskazuje, że w kontekście Teheranu i rosnącej przewagi sowieckiej Brytyjczycy i Amerykanie ulegali żądaniom Stalina, co ostatecznie miało przełożyć się na przesunięcie granic Polski na zachód. Tom, który będzie przedmiotem debaty, zawiera dokumenty ukazujące te międzynarodowe zależności oraz wysiłki polskiego rządu na uchodźstwie, by prowadzić politykę zagraniczną i pomagać obywatelom rozproszonym po świecie.

Debata wokół tomu Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1943 w Gdańsku – szczegóły i uczestnicy

Spotkanie odbędzie się przy książkach i archiwalnych zapisach — to tu historycy chcą odtworzyć atmosferę tamtych rozmów i decyzji. Informacje organizacyjne:

• Miejsce: biblioteka MIIWŚ (poziom +2)
• Data i godzina: 17 marca, godz. 17.00

Panel poprowadzi pracownik muzeum, a udział wezmą redaktorzy i badacze związani z wydaniem oraz instytucjami naukowymi:

• Jacek Tebinka – Instytut Politologii Uniwersytetu Gdańskiego, redaktor naukowy tomu
• Piotr Majewski – Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego
• Piotr Długokęcki – Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, redaktor serii Polskie Dokumenty Dyplomatyczne
• Moderator: Jan Szkudliński – Muzeum II Wojny Światowej

Publikacja, wokół której toczy się dyskusja, to trzydziesty pierwszy tom serii PDD. Zawiera około 349 dokumentów, które dokumentują polską politykę zagraniczną w 1943 roku; wydawnictwo zdobyło II nagrodę w Konkursie Ministra Spraw Zagranicznych na Najlepszą Książkę Historyczną. W materiałach pojawiają się relacje z kontaktów z Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi, rozmowy ze Stolicą Apostolską, oraz próby zerwania sojuszy państw Osi poprzez nieoficjalne kanały dyplomatyczne.

W tomie zwrócono też uwagę na humanitarny i dowodowy wymiar pracy rządu na uchodźstwie — dokumenty dotyczą pomocy ludności okupowanej, problemów deportowanych i gromadzenia materiału dowodowego dotyczącego zbrodni wojennych, co wpisuje tę publikację w szerszy kontekst badań nad Zagładą i odpowiedzialnością.

Spotkanie adresowane jest do osób zainteresowanych historią dyplomacji, dziejami II wojny światowej i działaniem instytucji państwowych w warunkach emigracyjnych. Dla odwiedzających warto zapamiętać, że dyskusja odbywa się w bibliotece muzeum na poziomie +2, a w programie przewidziano analizę źródeł oraz rozmowę o znaczeniu dokumentów dla badań nad 1943 rokiem.

na podstawie: UM Gdańsk.