Szesnaście rzeźb i pół wieku historii. Park Oliwski świętuje galerię

Wśród parkowej zieleni spotkają się sztuka, wspomnienia i muzyka sprzed lat. W sobotę w Gdańsku odbędą się obchody 50-lecia Galerii Współczesnej Rzeźby Gdańskiej. Uczestnicy poznają historie artystów i dzieł, zajrzą za kulisy powstania ekspozycji, a także sami spróbują swoich sił w rzeźbieniu i rysunku. Bezpłatny program przygotowano dla kilku pokoleń odbiorców.

Galeria powstała w 1976 roku dzięki współpracy Muzeum Narodowego w Gdańsku i gdańskiego okręgu Związku Polskich Artystów Plastyków. W jej utworzenie zaangażowane były także Ministerstwo Kultury, Urząd Miejski w Gdańsku oraz ówczesne Miejskie Przedsiębiorstwo Budowy i Konserwacji Terenów Zieleni, którego zadania wykonuje dziś Gdański Zarząd Zieleni.

• Parkowa galeria wyrastała z powojennej fascynacji rzeźbą
• Urodzinowy program połączy spacer, warsztaty i koncert
• Szesnaście zachowanych prac wymaga stałej opieki

Parkowa galeria wyrastała z powojennej fascynacji rzeźbą

Pomysł prezentowania rzeźby w przestrzeni publicznej zyskiwał popularność na świecie po II wojnie światowej. W Polsce szczególnie mocno zaznaczył się w latach 60. i 70. XX wieku.

– Utworzenie galerii w parku w Oliwie było związane z coraz większą popularnością idei prezentacji rzeźby w przestrzeni publicznej. Ten trend był obecny na świecie w sztuce powojennej, a w Polsce jego największą popularność widać w latach 60. i 70. XX wieku – powiedziała Joanna Szymula-Grygiel, kuratorka z Oddziału Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku.

Twórcy otrzymali swobodę w wyborze tematów, materiałów i form. Dlatego w galerii sąsiadują ze sobą dzieła realistyczne i abstrakcyjne, a także prace nawiązujące do mitologii, Biblii oraz wydarzeń historycznych. Rzeźby wykonano między innymi z brązu, granitu, piaskowca, tworzywa sztucznego i kamionki ceramicznej. Artyści sami wskazywali również miejsca, w których miały stanąć ich prace.

Wśród autorów znaleźli się przedstawiciele różnych pokoleń gdańskiego środowiska artystycznego, w tym Czesław Ciesielski, Romuald Frejer, Stanisław Horno-Popławski, Zygmunt Kępski, Stanisław Konieczny, Zygfryd Korpalski, Zdzisław Koseda, Irena Loroch, Henryk Lula, Sławoj Ostrowski, Wiesław Pietroń, Anna Pietrowiec, Adam Smolana, Janina Stefanowicz-Schmidt, Alfred Wiśniewski, Marian Wnuk, Irena Zabrocka, Zbigniew Zabrocki, Albert Zalewski i Swetłana Zerling.

Urodzinowy program połączy spacer, warsztaty i koncert

Obchody odbędą się 25 lipca przy ul. Cystersów 18, w godzinach 11.00–17.00. W programie znalazły się zarówno zajęcia dla osób, które chcą tworzyć, jak i oprowadzania dla zainteresowanych historią galerii.

• Od 11.00 do 14.00 Grażyna Tomaszewska poprowadzi międzypokoleniowe warsztaty rzeźbiarskie „Dialogi”. Uczestnicy przygotują własne interpretacje dzieł znajdujących się w galerii.
• Przez cały czas trwania wydarzenia, od 11.00 do 17.00, będzie można wykonać urodzinową laurkę dla wybranej rzeźby w ramach akcji „Laurka dla galerii”.
• W tych samych godzinach zadziała mobilny punkt programu „Rzeźby na spacerze. Cyfrowe archiwum społeczne”. Można tam przynieść prywatne fotografie przedstawiające obiekty z galerii.
• O 12.00 Anna Piotrowska rozpocznie spacer po ekspozycji. Trasa obejmie wszystkie szesnaście zachowanych obiektów, a zbiórkę zaplanowano przy wejściu do muzeum, w oddziale Etnografii Muzeum Narodowego w Spichlerzu Opackim.
• Od 13.00 do 14.00 Joanna Szymula-Grygiel poprowadzi oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Rzeźby wśród zieleni. 50 lat galerii w Parku Oliwskim”. Opowie o powstaniu galerii oraz o artystach, którzy ją współtworzyli.
• W godzinach 14.00–16.00 Jagoda Mielewczyk i prof. Jacek Krenz z grupy Urban Sketchers Gdańsk poprowadzą otwarty plener rysunkowy „Widok na rzeźbę”.
• Od 16.00 do 16.40 potrwa koncert urodzinowy z polskimi przebojami z lat 70. i 80. Krzysztof Majda z zespołem wykona utwory kojarzone z repertuarem Zbigniewa Wodeckiego, Andrzeja Zauchy i Marka Grechuty.

W skład zespołu wejdą Krzysztof Majda (wokal i saksofon), Ariel Suchowiecki (instrumenty klawiszowe), Paul Rutschka (gitara basowa) oraz Grzegorz Lewandowski (perkusja). Ponieważ część punktów programu odbywa się równolegle, uczestnicy mogą wybrać między zajęciami twórczymi, archiwalną akcją i kolejnymi formami zwiedzania.

Szesnaście zachowanych prac wymaga stałej opieki

Wystawienie rzeźb na działanie deszczu, mrozu i słońca przez kolejne dekady sprawiło, że część obiektów potrzebowała konserwacji. Niektóre zmieniły także swoje położenie, a dwie rzeźby zostały zniszczone. Do dziś w galerii pozostało szesnaście prac.

– Lata ekspozycji w różnych warunkach atmosferycznych spowodowały, że rzeźby z czasem wymagały konserwacji, a w kilku przypadkach również zmiany usytuowania. Dwie zostały zniszczone. Do dziś pozostało ich szesnaście. Dzięki dotacji Miasta Gdańska w 2020 roku, po dwóch latach prac konserwatorsko-rewitalizacyjnych, obiekty odzyskały blask i zostały na nowo oznakowane – dodała Joanna Szymula-Grygiel.

Prace konserwatorskie zakończone w 2020 roku nie zamknęły tematu opieki nad ekspozycją. Muzeum prowadzi ją stale, zależnie od potrzeb obiektów oraz dostępnych środków. Jubileusz będzie więc okazją nie tylko do oglądania rzeźb, lecz także do przypomnienia, że plenerowa wystawa wymaga regularnej troski, aby mogła pozostać częścią Parku Oliwskiego dla kolejnych pokoleń.

na podstawie: Portal gdansk.pl.