Klasyczna cytologia odchodzi z programu. Test HPV HR dostępny na Pomorzu

Jedno pobranie i kilka minut wystarczą, by sprawdzić obecność wirusa, który odpowiada za niemal wszystkie przypadki raka szyjki macicy. W programie profilaktycznym podstawowym badaniem nie jest już klasyczna cytologia, lecz test molekularny HPV HR. Na Pomorzu dostępne są tysiące terminów, a na badanie nie trzeba mieć skierowania.

• Test HPV HR wcześniej wykrywa zagrożenie niż cytologia
• Program obejmuje kobiety od 25. do 64. roku życia
• Na Pomorzu czeka prawie 24 tysiące terminów

Test HPV HR wcześniej wykrywa zagrożenie niż cytologia

Od 1 sierpnia w Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy obowiązują nowe zasady. Klasyczną cytologię zastąpił test HPV HR, który pozwala wykryć obecność wirusa mogącego prowadzić do rozwoju nowotworu, zanim pojawią się zmiany w komórkach szyjki macicy.

Badanie ma większą czułość niż tradycyjna cytologia. Zmniejsza to ryzyko wyniku fałszywie ujemnego, czyli sytuacji, w której badanie nie wykazuje choroby mimo obecnych zmian. Prawidłowy wynik może oznaczać, że kolejne badanie przesiewowe będzie potrzebne dopiero za pięć lat, choć dalsze zalecenia zawsze zależą od wyniku i indywidualnej sytuacji pacjentki.

Podczas wizyty pobierany jest wymaz z szyjki macicy. Samo badanie przypomina cytologię, trwa krótko i jest bezpłatne. Jeśli test HPV HR wykaże obecność wirusa, z tego samego materiału wykonywana jest dodatkowo cytologia na podłożu płynnym, określana jako LBC. Nie ma więc potrzeby ponownego pobierania wymazu.

Program obejmuje kobiety od 25. do 64. roku życia

Z badań mogą skorzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat, które w ciągu ostatnich trzech lat nie miały wykonanej przesiewowej cytologii. Uprawniona pacjentka może korzystać z programu co pięć lat, jednak wynik testu może skutkować inną częstotliwością badań i dodatkowymi zaleceniami.

Rak szyjki macicy przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Za blisko 100 proc. przypadków odpowiada przewlekłe zakażenie wirusem HPV. Wykrycie zmian na wczesnym etapie daje bardzo dobre rokowania – choroba jest wtedy wyleczalna w ponad 99 proc. przypadków. To dlatego regularne badania przesiewowe pozostają ważne także wtedy, gdy kobieta czuje się dobrze.

Na Pomorzu czeka prawie 24 tysiące terminów

Od 1 lipca 2026 roku rejestracja na badania jest dostępna przez centralną e-rejestrację. Można zapisać się przez Internetowe Konto Pacjenta albo aplikację mojeIKP. Rejestracja jest możliwa również telefonicznie lub bezpośrednio w placówce realizującej program.

Na Pomorzu działa ponad 200 miejsc, w których wykonywane są badania. W centralnej e-rejestracji dostępnych jest obecnie prawie 24 tysiące wolnych terminów. Aby umówić wizytę przez IKP, należy:

1. zalogować się na swoje konto,
2. wejść w zakładkę „e-rejestracja”,
3. wybrać opcję „Umów badanie profilaktyczne”,
4. wskazać program profilaktyki raka szyjki macicy,
5. wybrać placówkę i termin,
6. zatwierdzić wizytę.

Lista placówek realizujących program znajduje się także w serwisie „Gdzie się leczyć”, w zakładce „Programy Profilaktyczne”. Brak skierowania nie jest przeszkodą – do zapisania się na przesiewowy test HPV HR wystarczy spełniać kryteria programu i wybrać dostępny termin.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.