Olga Krzyżanowska upamiętniona w Gdańsku. Lekarka i parlamentarzystka

W Święto Solidarności i Wolności przypomniano postać Olgi Krzyżanowskiej – lekarki, działaczki opozycyjnej i parlamentarzystki, która przez większą część życia była związana z Gdańskiem. Jej biografia łączy doświadczenie wojenne, pracę w ochronie zdrowia i wieloletnią służbę publiczną. Pamięć o niej wiąże się także z konkretnymi miejscami – cmentarzem Srebrzysko oraz gdańskim tramwajem noszącym jej imię.

• Od Szarych Szeregów do gdańskiej medycyny
• Solidarność, parlament i standardy życia publicznego
• Jej nazwisko przypomina tramwaj i miejsce pochówku

Od Szarych Szeregów do gdańskiej medycyny

Jak przypomina Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku, Olga Krzyżanowska urodziła się w Warszawie 10 września 1929 roku. Była córką generała Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”, dowódcy Okręgu Wileńsko-Nowogródzkiego Armii Krajowej, oraz Janiny Krzyżanowskiej, stomatolożki i uczestniczki Powstania Warszawskiego.

W czasie II wojny światowej działała w Szarych Szeregach. Za tę aktywność została po latach odznaczona Krzyżem Walecznych. Z Gdańskiem związała się już w 1945 roku. Siedem lat później ukończyła Wydział Lekarski Akademii Medycznej w Gdańsku. Zdobyła specjalizacje z chorób wewnętrznych i medycyny przemysłowej.

Pracowała między innymi:

• w szpitalu w Pucku,
• w Szpitalu Wojewódzkim im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku,
• w Akademii Medycznej.

Od 1962 do 1989 roku kierowała poradnią chorób zawodowych Wojewódzkiej Przychodni Przemysłowej w Gdańsku. Jej zawodowa droga pokazuje, że działalność publiczna nie zaczęła się dopiero po 1989 roku. Wcześniej przez dekady zajmowała się ochroną zdrowia pracowników i medycyną przemysłową.

Solidarność, parlament i standardy życia publicznego

Krzyżanowska należała do osób związanych z „Solidarnością” od początku istnienia ruchu. Od 1980 roku angażowała się w działalność związkową środowiska ochrony zdrowia. Po przemianach demokratycznych weszła do Sejmu. Posłanką była przez cztery kadencje, w latach 1989–2001, reprezentując kolejno Komitet Obywatelski, Unię Demokratyczną i Unię Wolności.

Pełniła także funkcję wicemarszałkini Sejmu X oraz II kadencji. W latach 2001–2005 zasiadała w Senacie. Jej aktywność nie ograniczała się jednak do parlamentu. Pracowała między innymi w Radzie Fundacji Batorego, Radzie Społecznej przy Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz Radzie Programowej Kongresu Kobiet.

Była znana jako osoba zajmująca stanowisko w sprawach praw człowieka, etyki w polityce i jakości życia publicznego. Dla mieszkańców Gdańska jej biografia jest również częścią historii miejskich instytucji – Akademii Medycznej, Wojewódzkiej Przychodni Przemysłowej i środowiska pracowników ochrony zdrowia.

Jej nazwisko przypomina tramwaj i miejsce pochówku

Olga Krzyżanowska otrzymała wiele odznaczeń. Wśród nich znalazły się Krzyż Oficerski oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W 2015 roku uhonorowano ją Medalem Księcia Mściwoja II. Rok później w Europejskim Centrum Solidarności odebrała odznakę honorową „Za zasługi dla ochrony praw człowieka”, przyznawaną przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Jej imię nosi gdański tramwaj Pesa Jazz Duo 128 NG o numerze 1056. To jeden z trwałych, codziennie widocznych sposobów przypominania o osobie, której działalność obejmowała zarówno medycynę, jak i politykę oraz pracę na rzecz praw człowieka.

Olga Krzyżanowska zmarła 22 czerwca 2018 roku w Gdańsku. Została pochowana na cmentarzu Srebrzysko. Współczesne upamiętnienie podczas Święta Solidarności i Wolności przypomina o jej drodze od konspiracyjnej działalności w młodości, przez pracę lekarki, po odpowiedzialność za sprawy publiczne w wolnej Polsce.

na podstawie: Urząd Miejski Gdańsk.