Nagroda TYTAN dla Gdańska. Ponad 300 ogrodów deszczowych

Na osiedlach, przy ulicach i w pasach pieszych powstają rozwiązania, które zatrzymują część wody jeszcze zanim trafi ona do kanalizacji. Taki model ochrony przed ulewami został doceniony nagrodą TYTAN 2026. Gdańskie Wody otrzymały wyróżnienie za kompleksowe podejście do gospodarowania deszczówką – od zieleni retencyjnej po gotowość służb na ekstremalne opady.

• Zielona retencja zatrzymuje wodę blisko miejsca opadu
• Przy ulewie potrzebne są także pompy i szybkie decyzje
• TYTAN docenił połączenie zieleni i infrastruktury

Zielona retencja zatrzymuje wodę blisko miejsca opadu

W Gdańsku działa już ponad 300 ogrodów deszczowych, a rozwiązania zielonej retencji zajmują około 18 hektarów. Ich zadaniem nie jest wyłącznie urozmaicanie przestrzeni. Roślinność przejmuje część wody opadowej i spowalnia jej odpływ, dzięki czemu podczas ulewy mniejsze ilości deszczówki trafiają jednocześnie do kanalizacji.

Takie rozwiązania znajdują się między innymi na Stogach, Jasieniu i Przymorzu. Zastosowano je także wzdłuż ulic, w tym przy ul. Kieleckiej, oraz w przestrzeniach pieszych. Przykładem jest rozbetonowanie fragmentu ul. Grunwaldzkiej, gdzie część nawierzchni zastąpiono rozwiązaniem pozwalającym lepiej gospodarować wodą.

System opisany przez Gdańskie Wody działa na trzech poziomach. Pierwszy tworzy zielona retencja, czyli ogrody deszczowe i inne rozwiązania przechwytujące opad możliwie blisko miejsca, w którym spadł. Drugi obejmuje miejską infrastrukturę – kanalizację deszczową, zbiorniki retencyjne, pompownie oraz pozostałe urządzenia przejmujące wodę przy większym obciążeniu.

Dla mieszkańców oznacza to, że ochrona przed ulewami nie zależy od jednego zbiornika czy pojedynczego odcinka kanalizacji. Woda może być zatrzymywana etapami, a infrastruktura techniczna otrzymuje dodatkowe wsparcie w czasie intensywnych opadów.

– Gdańska Polityka Małej Retencji pokazuje, że bezpieczeństwo miasta można budować na wielu poziomach jednocześnie. Im więcej wody uda się zatrzymać tam gdzie spada, tym mniejsze obciążenie dla infrastruktury. Im sprawniejsza infrastruktura, tym większa odporność miasta – wyjaśnia Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska.

Przy ulewie potrzebne są także pompy i szybkie decyzje

Żaden system gospodarowania deszczówką nie zapewni pełnego bezpieczeństwa podczas najbardziej ekstremalnych opadów. Dlatego trzeci poziom ochrony stanowi zarządzanie kryzysowe. Obejmuje ono monitoring opadów i poziomu wód, prognozowanie, wczesne ostrzeganie, przygotowanie brygad oraz sprzętu, a także współpracę służb.

Ważną częścią tego zaplecza są mobilne pompy i tymczasowe zabezpieczenia. W tym roku Miejski Magazyn Przeciwpowodziowy doposażono w sprzęt o wartości ponad 4 mln zł. Znalazły się wśród niego:

• nowe agregaty,
• pompy,
• koparka,
• ciągnik,
• mniejszy sprzęt do szybkiego reagowania.

Po zakończeniu ulewy analizowane są dane i przebieg działań. Na tej podstawie aktualizowane są procedury oraz przygotowanie do kolejnych zdarzeń. Magdalena Rusakiewicz, wiceprezes Gdańskich Wód, podkreśla, że służby ćwiczą scenariusze kryzysowe, rozwijają monitoring i wykorzystują doświadczenia z wcześniejszych sytuacji.

– Ważne jest również to, co dzieje się po ulewie. Analizujemy dane, wyciągamy wnioski i aktualizujemy działania, by lepiej przygotować się na kolejne zdarzenia – mówi Magdalena Rusakiewicz.

TYTAN docenił połączenie zieleni i infrastruktury

Projekt Gdańskich Wód zwyciężył w kategorii „Projekt Roku” podczas konkursu Nagród TYTAN 2026. Konkurował z czterema innymi przedsięwzięciami dotyczącymi gospodarowania wodami i ochrony przeciwpowodziowej.

O wyniku decydowały trzy niezależne gremia: jury ekspertów, Akademia Nagród TYTAN oraz społeczność branżowa. Uznanie przyniosło nie jedno rozwiązanie, lecz połączenie kilku elementów – małej retencji, infrastruktury deszczowej i systemu reagowania kryzysowego.

W kategorii „Produkt/Technologia roku” nagrodę otrzymała firma PREFA Polska za mobilny system ochrony przeciwpowodziowej.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.