NOMUS pokazuje naturę inaczej. Ryciny spotykają się ze współczesną sztuką

W salach NOMUS-u dawne ryciny roślin spotkają się ze sztuką, w której wzrost, obieg i rozpad stają się częścią dzieła. W Gdańsku otwiera się wystawa „Ciała ziemi. Ciała nasze”, poświęcona relacjom między ludźmi a światem pozaludzkim. Zestawienie prac z różnych epok nie prowadzi do prostego podziału na stare i nowe. Pokazuje raczej, jak zmieniały się pytania zadawane naturze.

• Dawne ryciny i współczesne procesy w jednej wystawie
• Jedna ekspozycja, kilka sposobów patrzenia na naturę
• Artyści i dzieła z wielu kolekcji

Dawne ryciny i współczesne procesy w jednej wystawie

Wystawa rozpoczyna cykl „Każda sztuka dawna była kiedyś współczesna”. Jego założeniem jest łączenie dzieł z odległych epok, aby uchwycić zarówno ciągłość wrażliwości, jak i zmiany w sposobie patrzenia na rzeczywistość.

Punktem wyjścia są nowożytne przedstawienia liści, traw i kwiatów. Nie pokazano ich wyłącznie jako ilustracji naukowych. Ryciny pozwalają przyjrzeć się uważności, z jaką obserwowano formy życia, oraz zachwytowi nad ich złożonością – także wtedy, gdy chodziło o rośliny pozornie niepozorne.

Współczesne prace przesuwają akcent z samego przedstawienia na relację. Wzrost rośliny, krążenie wody, nasiąkanie materiału, pękanie drewna czy rozpad organicznej tkanki nie są tu jedynie tematami. W części dzieł realne procesy materialne współtworzą ich ostateczny kształt.

Interesuje nas natura nie jako nieruchomy obraz czy tło dla ludzkich działań, ale jako materia, która nieustannie pracuje: rośnie, krąży, nasiąka, rozpada się i regeneruje.

Tak mówi Aleksandra Grzonkowska, kuratorka wystawy. Jej zdaniem takie podejście pozwala szerzej spojrzeć na sprawczość i zauważyć, że zmiany zachodzące w świecie nie wynikają wyłącznie z ludzkich decyzji.

Jedna ekspozycja, kilka sposobów patrzenia na naturę

Prezentowane dzieła pokazują naturę jako materię podlegającą nieustannym przemianom, a jednocześnie wpływającą na ludzkie ciała, gesty i sposoby poznawania. Wystawa nie proponuje jednej zamkniętej opowieści. Łączy perspektywę:

• naukową,
• estetyczną,
• cielesną,
• ekologiczną,
• materialną.

Zestawienie dawnych zielników i rycin ze sztuką współczesną pozwala zobaczyć, że uważna obserwacja świata przyrody nie zniknęła. Zmienił się natomiast zakres pytań. Obok wyglądu roślin i ich klasyfikacji pojawiają się kwestie współistnienia, zależności oraz udziału materii w powstawaniu dzieła.

Nie chodzi więc o proste przeciwstawienie dawnego i nowego spojrzenia, lecz o pokazanie, jak zmieniają się pytania, które zadajemy naturze.

Maja Murawska, kuratorka wystawy, zwraca uwagę, że dawne przedstawienia wyrastały z obserwacji i zachwytu nad formami życia. Współczesne realizacje rozwijają tę wrażliwość, kierując uwagę także na procesy i materialne zależności. Dla odwiedzających oznacza to możliwość oglądania tej samej kwestii z dwóch stron – jako obrazu oraz jako relacji między człowiekiem, materią i środowiskiem.

Powiązany artykuł

Wernisaż wystawy „Ciała ziemi. Ciała nasze”

Artyści i dzieła z wielu kolekcji

Na wystawie znajdą się prace następujących osób artystycznych:

• Agnieszki Brzeżańskiej,
• Bogny Burskiej,
• Honoraty Martin,
• Teresy Murak,
• Alicji Patanowskiej,
• Agnieszki Polskiej,
• Łukasza Rusznicy,
• Zofii Sobolewskiej Ursic,
• Teresy Tyszkiewicz,
• Rafała Wilka,
• Liliany Zeic,
• Jakuba Juliana Ziółkowskiego.

Wśród dawnych dzieł botanicznych pojawią się między innymi „Flora Prussica” Johannesa Loeseliusa, „Kreutterbuch” Pietra Andrei Mattioliego oraz „Zielnik” Szymona Syreńskiego ze zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej. Ekspozycję uzupełnią także XVIII-wieczne prace Barbary Reginy Dietzsch i Johanna Friedricha Schulzego, pochodzące ze zbiorów Pracowni Grafiki i Rysunku Oddziału Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego w Gdańsku.

Pozostałe dzieła udostępniły między innymi kolekcja sztuki PKO Banku Polskiego, Fundacja Sztuki Polskiej ING, Galeria Consonni Radziszewski, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki oraz Gdańska Kolekcja Sztuki Współczesnej znajdująca się w depozycie NOMUS-u. Na ekspozycji będzie można zobaczyć także pracę „Leszczyniec” Rafała Wilka.

Wernisaż odbędzie się w piątek, 25 września, o godzinie 18.00 w NOMUS-ie. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny, a spotkanie będzie tłumaczone na polski język migowy.

Po otwarciu wystawę będzie można oglądać od wtorku do niedzieli w godzinach 11.00–18.00. Bilet normalny kosztuje 25 zł, a ulgowy 20 zł. We wtorki wstęp do muzeum jest bezpłatny. NOMUS mieści się przy ul. Jaracza 14.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.