Kurhany na trasie nowej drogi i ślady kultury pomorskiej

Zanim na trasie przyszłej drogi do elektrowni ruszy ciężki sprzęt, archeolodzy już zdejmują z ziemi kolejne warstwy historii. W Jackowie natrafili na dwa kurhany oraz obiekty, które prowadzą badaczy do kultury pomorskiej z wczesnej epoki żelaza. To znalezisko nie tylko opóźnia część robót, ale też dopisuje nowe fakty do dziejów tego fragmentu Pomorza. Równolegle inwestycja GDDKiA idzie dalej, bo nowa trasa ma połączyć plac budowy elektrowni jądrowej z istniejącą siecią dróg.

• Jackowo 5 odsłania ślady dawnych osadników
• Gdy ziemia odsłania zabytek, roboty muszą zaczekać
• Droga do elektrowni nie zwalnia mimo odkryć

Jackowo 5 odsłania ślady dawnych osadników

Podczas badań powierzchniowych prowadzonych w 2024 r. zebrano na tym terenie liczne fragmenty ceramiki z różnych epok. Na tej podstawie wytypowano osiem stanowisk do dalszych prac wykopaliskowych, które ruszyły już w związku z budową drogi krajowej między Lubiatowem a drogą wojewódzką nr 213.

Najciekawsze odkrycia pojawiły się na stanowisku Jackowo 5. Archeolodzy natrafili tam nie tylko na obiekty związane z codziennym funkcjonowaniem osady, takie jak piecowiska i paleniska, ale też na dwa kurhany – kamienne kopce pełniące funkcję grobowców lub miejsc o znaczeniu symbolicznym. W tych dwóch konstrukcjach nie znaleziono jednak pochówków, więc mogły mieć także charakter kultowy.

Z wnętrza kurhanów wydobyto kilkanaście fragmentów naczyń. To właśnie one wskazują na związek znaleziska z kulturą pomorską, która rozwijała się we wczesnej epoce żelaza, mniej więcej między VI a II wiekiem p.n.e. Prace na ośmiu stanowiskach prowadzi Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego. Łączny teren badań to 832 ary, a koszt przedsięwzięcia przekracza 2,5 mln zł. Zakończenie zaplanowano na III kwartał tego roku.

Gdy ziemia odsłania zabytek, roboty muszą zaczekać

Przy takich inwestycjach archeologia nie jest dodatkiem, lecz częścią całego procesu. Podczas zdejmowania humusu na placu budowy obecny jest archeolog, który obserwuje każdy etap prac. Jeśli w ziemi pojawi się przedmiot o wartości zabytkowej, roboty są wstrzymywane, a znalezisko trafia do właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Najczęściej są to fragmenty potłuczonych naczyń, drobne obiekty archeologiczne albo metalowe przedmioty. Rzadziej ujawniają się ślady po dawnych budynkach. Takie procedury potrafią wydłużyć tempo robót, ale chronią to, co może bezpowrotnie zniknąć pod kolejną warstwą ziemi. W przypadku drogi do elektrowni to szczególnie istotne, bo inwestycja przechodzi przez teren, na którym dawniej ludzie zostawiali po sobie zaskakująco dużo śladów.

Droga do elektrowni nie zwalnia mimo odkryć

Sama budowa trasy do przyszłej elektrowni jądrowej „Lubiatowo-Kopalino” pozostaje zgodna z harmonogramem. Cała droga ma mieć 26 km i została podzielona na dwa odcinki realizacyjne:

1. od Lubiatowa do drogi wojewódzkiej nr 213 – 11,2 km,
2. od DW213 do węzła Łęczyce na S6 – 15 km.

W ramach budowy drogi ekspresowej S6 Leśnice – Bożepole Wielkie powstanie też łącznik między drogą powiatową w Łęczycach a ekspresówką, który skomunikuje nową trasę z węzłem Łęczyce. Sama droga krajowa będzie miała przekrój 1x2 i klasę GP, czyli drogi głównej ruchu przyspieszonego, poprowadzonej w nowym śladzie.

Ważne kroki administracyjne są już za inwestorem:

1. w kwietniu uzyskano pozwolenie na budowę pierwszego, pięciokilometrowego fragmentu tzw. „ostatniej mili”,
2. w marcu złożono wniosek o ZRID dla pozostałych 6 km odcinka Lubiatowo – DW213,
3. w maju trafił kolejny wniosek o ZRID dla odcinka od DW213 do węzła Łęczyce na S6.

Jeśli procedury potoczą się bez większych przeszkód, decyzja ZRID dla drugiego odcinka ma pojawić się w III kwartale tego roku. Umowy z wykonawcami podpisano w II i III kwartale 2025 r., a całość ma być prowadzona zgodnie z planem.

Za ponad 11-kilometrowy fragment Lubiatowo – DW213 odpowiada konsorcjum Polimex Infrastruktura, Polimex Mostostal i Mosty Łódź . Kontrakt opiewa na ponad 177 mln zł, a zakończenie robót przewidziano na II kwartał 2028 r. Drugi, 15-kilometrowy odcinek wybuduje konsorcjum Aldesa Construcciones Polska i Aldesa Construcciones. Wartość tej umowy to prawie 200 mln zł, a finał prac zaplanowano na IV kwartał 2028 r.

na podstawie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Gdańsk.