Na Westerplatte odnaleziono część moździerza użytego w 1939 roku

W pobliżu północnego skrzydła koszar na Westerplatte archeolodzy znaleźli przedmiot, który łączy współczesne badania z pierwszymi dniami wojny. To płyta oporowa polskiego moździerza kalibru 81 milimetrów. Zachowała się razem z oryginalnym malowaniem i czytelną tabliczką znamionową. Znalezisko uzupełnia wiedzę o uzbrojeniu obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej w Gdańsku.

• Płyta moździerza leżała przy stanowiskach obrońców
• Rzadki ślad polskiego uzbrojenia z Westerplatte

Płyta moździerza leżała przy stanowiskach obrońców

Przedmiot odkrył zespół archeologiczny Muzeum II Wojny Światowej podczas prac prowadzonych na terenie Westerplatte. Płyta oporowa należała do polskiego moździerza wz. 31 i została znaleziona w sąsiedztwie północnego skrzydła koszar załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej.

W czasie walk koszary były najważniejszym punktem polskiej obrony. Znajdowały się tam między innymi dowództwo, główny punkt opatrunkowy, schron załogi, radiostacja oraz elektrownia bojowa. Właśnie w tej części kompleksu rozmieszczono dwa stanowiska moździerzy:

• przy głównym wejściu do koszar, gdzie działały działony 1 i 2,
• przy północnym skraju budynku, w pobliżu garaży, gdzie znajdowały się działony 3 i 4.

Moździerze odegrały ważną rolę podczas pierwszego ataku niemieckiej piechoty. Ich ostrzał pomógł odeprzeć natarcie i utrzymać pozycje potrzebne do dalszej obrony. Załoga wystrzeliła w stronę przeciwnika 104 granaty.

Rzadki ślad polskiego uzbrojenia z Westerplatte

Broń została uszkodzona 2 września 1939 roku w wyniku eksplozji niemieckich bomb. Po zniszczeniu moździerzy ich obsługa otrzymała nowe zadania. Plutonowy Józef Bieniasz, dowódca moździerzy, został skierowany do placówki „Tor kolejowy”, utworzonej w miejscu zniszczonej wartowni nr 5.

Odnaleziona płyta ma szczególne znaczenie, ponieważ przez lata przyjmowano, że po kapitulacji Składnicy Niemcy wywieźli całe polskie uzbrojenie znajdujące się na Westerplatte. To dopiero czwarty zabytek znaleziony na polu bitwy, który jest elementem polskiej broni z 1939 roku.

Rzadkość odkrycia dobrze pokazuje skala dotychczasowych badań. Archeolodzy znaleźli na Westerplatte ponad 110 tysięcy artefaktów, a mimo to tylko nieliczne są bezpośrednimi pozostałościami polskiego uzbrojenia używanego w trakcie walk.

Tabliczka znamionowa wskazuje, że moździerz wyprodukowano w fabryce Stowarzyszenia Mechaników Polskich z Ameryki w Pruszkowie. Płyta zachowała się w bardzo dobrym stanie, dzięki czemu możliwe będzie nie tylko jej zabezpieczenie, lecz także dokładniejsze pokazanie pochodzenia i zastosowania elementu.

Docelowo eksponat trafi na wystawę stałą powstającego Muzeum Westerplatte. Zwiedzający będą mogli zobaczyć nie całą broń, lecz konkretną część wyposażenia, które podczas obrony służyło do prowadzenia ostrzału. Taki przedmiot pozwala precyzyjniej odtworzyć rozmieszczenie stanowisk i przebieg walk w rejonie koszar.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.