Domowe pamiątki po kolejarzach trafią do archiwów. Trwa ogólnopolska zbiórka

W szufladach i rodzinnych albumach mogą czekać bilety, fotografie, legitymacje albo listy związane z koleją. W jubileuszowym roku 100-lecia PKP Archiwa Państwowe zbierają takie materiały, by zachować pamięć o ludziach, którzy przez pokolenia pracowali na kolei. W Gdańsku pamiątki można przekazać do Archiwum Państwowego. Akcja potrwa do 2 października 2026 roku.

• Bilety, mapy i rodzinne nagrania zachowają historię kolei
• Dworzec Gdańsk Główny także jest częścią kolejowej historii
• Archiwa chcą ocalić prywatne historie przed zapomnieniem

Bilety, mapy i rodzinne nagrania zachowają historię kolei

Zbiórka „Pamięć kolejowych pokoleń” obejmuje zarówno oficjalne dokumenty, jak i prywatne relacje. Archiwa chcą gromadzić materiały pokazujące zawodowe losy kolejarzy oraz codzienne doświadczenia ich rodzin.

Przekazać można między innymi:

• dokumenty związane z przebiegiem pracy zawodowej,
• fotografie,
• rodzinne wspomnienia i relacje w formie nagrań audio lub wideo,
• rozkłady jazdy, mapy i plany,
• książki oraz inne wydawnictwa,
• bilety, plakaty i pocztówki.

Materiały przyjmują wszystkie Archiwa Państwowe i ich oddziały w Polsce. Dzięki temu darczyńcy nie muszą wysyłać pamiątek do odległej placówki – mogą zgłosić się do archiwum znajdującego się najbliżej ich miejsca zamieszkania.

W Gdańsku osoby zainteresowane przekazaniem pamiątek powinny skontaktować się z Archiwum Państwowym w Gdańsku:

• telefonicznie pod numerami 58 301 74 63 lub 58 301 74 64,
• pocztą elektroniczną pod adresem [email protected].

Archiwa przyjmują oryginały dokumentów. Jeśli właściciel chce zachować ich kopie, Archiwum Państwowe w Gdańsku może przygotować wersje cyfrowe. To pozwala zabezpieczyć rodzinne materiały, a jednocześnie przekazać ich oryginalną treść do instytucji zajmującej się opracowaniem i przechowywaniem dokumentów.

Dworzec Gdańsk Główny także jest częścią kolejowej historii

W zbiórkę wpisuje się również historia samego Gdańska. Dworzec Gdańsk Główny ma 125 lat i należy do materialnego dziedzictwa polskiego kolejnictwa. Za jego murami przez dekady spotykały się drogi pasażerów i pracowników kolei, a związane z nimi dokumenty i fotografie mogą dziś uzupełnić obraz tamtej epoki.

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak zwraca uwagę, że historia kolei nie ogranicza się do torów, dworców i taboru. To także biografie kolejarzy, ich rodzin oraz ludzi, których życie było związane z koleją.

Historia polskiej kolei to przede wszystkim historia ludzi – kolejarzy, ich rodzin i społeczności, które przez pokolenia wpływały na rozwój naszego kraju.

Jednym z pierwszych darczyńców został aktor Artur Barciś. Do zbiorów Archiwów Państwowych przekazał legitymacje kolejowe swoich rodziców. Podobne dokumenty mogą znajdować się w domach osób, których bliscy pracowali na kolei – nawet jeśli na co dzień nie są postrzegane jako materiały archiwalne.

Archiwa chcą ocalić prywatne historie przed zapomnieniem

Dla Archiwów Państwowych ważne są nie tylko dokumenty wytworzone przez instytucje, lecz także materiały przechowywane przez rodziny. Mogą one pokazać kolej od strony codziennej pracy, relacji rodzinnych i osobistych wspomnień.

Dr hab. Lucyna Harc, zastępczyni naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych, podkreśla, że przekazanie pamiątek oznacza powierzenie ich instytucji zapewniającej bezpieczne przechowywanie, opracowanie i dostęp dla kolejnych pokoleń.

Dzięki temu prywatna pamięć staje się częścią wspólnego dziedzictwa.

Akcja odbywa się pod patronatem honorowym Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Pamiątki można przekazywać do 2 października 2026 roku.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.