Składki rosną, ale wydatki też. ZUS pokazuje bilans półrocza

Opublikowano najnowsze dane o finansach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Liczby pokazują system, który nadal opiera się na wysokich wpływach ze składek, choć jednocześnie coraz więcej kosztują emerytury, renty i zasiłki. W tle zmienia się także struktura rynku pracy, między innymi za sprawą rosnącej liczby cudzoziemców objętych ubezpieczeniami.

ZUS opiera wypłaty na miliardach ze składek

W pierwszym półroczu 2026 roku przychody FUS wyniosły 244,7 mld zł. Największą część stanowiły składki na ubezpieczenia społeczne – 204,7 mld zł, czyli o 7,8 proc. więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.

Wpływy ze składek pokryły:

• 82,2 proc. wydatków FUS w całym pierwszym półroczu,
• 82,9 proc. wydatków w drugim kwartale,
• 7,6 mld zł wpłat z otwartych funduszy emerytalnych, o 39,5 proc. więcej rok do roku.

Budżet państwa przekazał w tym czasie do FUS 30,3 mld zł. To 33,4 proc. kwoty zaplanowanej na cały rok. W raporcie ZUS podkreślono, że dotacja pozostaje ważnym elementem gwarantującym ciągłość wypłat świadczeń.

Warto zaznaczyć, że wprowadzone w listopadzie 2024 r. wakacje składkowe spowodowały, iż w pierwszym półroczu 2026 r. do FUS wpłynęło o 1,0 mld zł mniej składek. Łączny skutek finansowy z tego tytułu od początku 2025 r. wyniósł 3,8 mld zł.

Powiązany artykuł

Renciści i wcześniejsi emeryci z Pomorza mogą dorobić więcej. ZUS podniósł limity zarobków

Zmiany na rynku pracy

Na koniec czerwca do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zgłoszonych było 16 281,9 tys. osób – o 17,6 tys. więcej niż rok wcześniej. Największą grupę stanowili pracownicy, którzy odpowiadali za 70,6 proc. ubezpieczonych. Dalej znalazły się osoby prowadzące działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące (11,4 proc.) oraz wykonujący pracę na podstawie umów: zlecenia, agencyjnej lub o świadczenie usług (9,2 proc.).

Wyraźnie zwiększyła się liczba cudzoziemców ubezpieczonych w ZUS. Było ich 1 341,8 tys., czyli 8,2 proc. wszystkich ubezpieczonych. W ciągu roku ta grupa powiększyła się o 101,4 tys. osób.

Najliczniejsze narodowości to:

• obywatele Ukrainy – 901 018 osób,
• obywatele Białorusi – 143 895 osób,
• obywatele Indii – 25 538 osób,
• obywatele Kolumbii – 23 177 osób.

Emerytury pochłaniają największą część wydatków

Koszty FUS od stycznia do czerwca wyniosły 243,9 mld zł. Na emerytury i renty przeznaczono 215,3 mld zł, czyli ponad 88 proc. wszystkich wydatków. Była to kwota o 17,4 mld zł (8,8 proc.) wyższa niż rok wcześniej.

W czerwcu przeciętne świadczenie emerytalno-rentowe wynosiło 4353 zł, po wzroście o 7,2 proc. rok do roku. Liczba emerytów i rencistów sięgnęła 8 mln osób, czyli o 82,5 tys. więcej niż w czerwcu poprzedniego roku.

Rosły również wydatki na pozostałe świadczenia. W pierwszym półroczu wyniosły 22,7 mld zł, o 13,3 proc. więcej niż rok wcześniej. Szczególnie mocno zwiększyły się koszty zasiłków pogrzebowych – od stycznia 2026 roku świadczenie wynosi 7000 zł, wcześniej było to 4000 zł. Wydatki na ten cel wzrosły o 66,4 proc.

Raport obejmuje także Fundusz Emerytur Pomostowych. Jego przychody wyniosły 1,3949 mld zł, a koszty 1,3406 mld zł. Same emerytury pomostowe pochłonęły 1,3378 mld zł. W czerwcu przeciętne takie świadczenie wynosiło 5680 zł, a pobierało je 38,7 tys. osób. Fundusz nadal wymaga jednak regularnego wsparcia z budżetu – składki pokrywają około jednej piątej jego wydatków.

na podstawie: zus.pl.