Pamięć o Sybirakach przy pomniku Golgoty Wschodu. Program uroczystości

14 września 2026

Przy pomniku „Golgoty Wschodu” na Cmentarzu Łostowickim spotkają się Sybiracy, ich rodziny, młodzież i przedstawiciele władz. W Gdańsku zaplanowano uroczystość przypominającą o sowieckiej agresji na Polskę oraz losie osób deportowanych na wschód ZSRR. W programie znalazły się hymny, wystąpienia, modlitwa, apel pamięci i złożenie kwiatów.

Uroczystość na Cmentarzu Łostowickim połączy hymny, modlitwę i apel pamięci
Msza w Bazylice Mariackiej będzie drugim punktem obchodów
17 września przypomina o okupacji sowieckiej i deportacjach

Uroczystość na Cmentarzu Łostowickim połączy hymny, modlitwę i apel pamięci

Obchody Dnia Sybiraka odbędą się w czwartek, 17 września, przy pomniku „Golgoty Wschodu” na Cmentarzu Łostowickim. Początek oficjalnej części zaplanowano na godz. 10.00, natomiast uczestnicy powinni pojawić się przy pomniku kwadrans wcześniej.

Za przebieg uroczystości odpowiadać będą pedagodzy i uczniowie VII Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego. Młodzież przygotowała również program poetycki. Oprawę muzyczną zapewni Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej.

Program wydarzenia obejmuje:

godz. 9.45 – spotkanie przy pomniku „Golgoty Wschodu”,
godz. 10.00 – powitanie uczestników,
hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej w wykonaniu Orkiestry Morskiego Oddziału Straży Granicznej,
Hymn Sybiraków,
wystąpienia oficjalne,
program poetycki przygotowany przez młodzież VII Liceum Ogólnokształcącego i Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 7,
modlitwę za zmarłych prowadzoną przez ks. infułata Henryka Kilaczyńskiego, kapelana Koła Gdańskiego Związku Sybiraków,
apel pamięci,
złożenie wieńców i wiązanek kwiatów,
zakończenie uroczystości.

Organizatorami są Prezydent Gdańska, Związek Sybiraków Oddział Wojewódzki w Gdańsku oraz Rodzina Katyńska w Gdańsku. Dla uczestników istotne są dwa różne terminy: część oficjalna odbędzie się na Cmentarzu Łostowickim, a msza zaplanowana została kilka dni później w Bazylice Mariackiej.

Msza w Bazylice Mariackiej będzie drugim punktem obchodów

Msza święta w intencji ofiar masowych deportacji na Sybir, Zbrodni Katyńskiej oraz żyjących i zmarłych członków organizacji związanych z pamięcią historyczną zostanie odprawiona w niedzielę, 20 września, o godz. 12.00. Nabożeństwo odbędzie się w Bazylice Mariackiej przy ul. Podkramarskiej 5.

Modlitwa obejmie także żołnierzy i twórców Polskiego Państwa Podziemnego. W ten sposób program obchodów połączy uroczystość o charakterze państwowym i pamięciowym z nabożeństwem poświęconym ofiarom represji oraz osobom, które dokumentowały wojenne losy Polski.

17 września przypomina o okupacji sowieckiej i deportacjach

17 września 1939 roku, gdy Polska nadal walczyła z niemiecką agresją, od wschodu zaatakował ją Związek Sowiecki. Podział ziem polskich między obu okupantów wynikał z tajnego porozumienia zawartego w ramach Paktu Ribbentrop–Mołotow.

Po zajęciu wschodnich województw mieszkańcy zostali objęci sowieckim terrorem. Polskich żołnierzy uznano za więźniów i osadzano w obozach. Ponad 21 tysięcy oficerów padło ofiarą zbrodni wojennej. Wielu cywilów deportowano w głąb ZSRR, gdzie ciężka praca, choroby i trudne warunki prowadziły do śmierci.

Historycy wciąż nie wskazują jednej pewnej liczby osób wywiezionych na Sybir. Szacunki mówią o 900 tysiącach, 1,6 miliona, a nawet 1 875 000 deportowanych. W zależności od grupy i miejsca zesłania śmiertelność wynosiła od 15 do 30 procent.

W polskiej tradycji określenie „Sybir” obejmuje nie tylko Syberię. Dotyczy także rozległych wschodnich i północnych obszarów Rosji, w tym terenów położonych za kołem podbiegunowym, dokąd kierowano zesłańców.

Światowy Dzień Sybiraka ustanowiono w 1991 roku. Obchody mają przypominać losy deportowanych, a także zachęcać do zachowywania relacji osób, które przeżyły zsyłki. Wraz z odchodzeniem kolejnych świadków historii takie spotkania stają się jedną z niewielu okazji do bezpośredniego kontaktu z ich wspomnieniami.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.

Autor: krystian