Oryginalne fragmenty po dekadach wróciły do baldachimu ambony Mariackiej

Do baldachimu ambony w Bazylice Mariackiej wróciły fragmenty, które przez dziesięciolecia przechowywano w składnicy konserwatorskiej. Ich ponowne wykorzystanie wymagało usunięcia późniejszej podstawy i przygotowania nowej konstrukcji. To pierwszy etap prac przy zabytku, którego historia wiąże się także z kościołem św. Jana.

Prace przy baldachimie rozpoczęły się w maju 2026 roku. Ich koszt wyniósł około 200 tys. zł. Około 75 tys. zł pochodziło z dotacji Miasta Gdańska, a pozostałą część pokryła parafia kościoła Najświętszej Marii Panny.

• Najwięcej pracy wymagała podstawa baldachimu
• Oryginalne części przetrwały w magazynie
• Ambona sięga niemal dwóch i pół piętra

Najwięcej pracy wymagała podstawa baldachimu

Konserwatorka dzieł sztuki dr Ewa Lisiak z pracowni Restory wyjaśniła, że trzeba było usunąć podstawę zrekonstruowaną w 1985 roku i wykonać nową konstrukcję, dostosowaną do XVII-wiecznych elementów.

„Najtrudniejsze były prace przy podstawie baldachimu” – mówi dr Ewa Lisiak, konserwatorka dzieł sztuki z pracowni Restory.

W maju 2027 roku zaplanowano kolejny etap. Obejmie prace przy dolnej części ambony, rekonstrukcję zaplecka i zamontowanie pierwotnego zwieńczenia bramki. Ten element przechowywano w składnicy kościoła. Odnaleźć go pomogła wiedza konserwatorki Iwony Berent.

Najświeższe wiadomości z Gdańska czekają na stronie głównej glosgdanska.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Oryginalne części przetrwały w magazynie

Ambonę wykonano w latach 1616–1617 dla kościoła św. Jana. W 1944 roku Niemcy zdemontowali ją i wywieźli ze świątyni. Po wojnie trafiła do składnicy konserwatorskiej, a w 1966 roku przekazano ją parafii kościoła Najświętszej Marii Panny.

Podczas prac prowadzonych w 1985 roku część elementów zastąpiono rekonstrukcjami. Oryginalne fragmenty pozostały jednak w magazynie – nieopisane i nierozpoznane. Zidentyfikowała je na podstawie archiwalnych zdjęć Magdalena Kosińska, kierowniczka działu zabytków ruchomych reprezentująca urząd Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Dzięki temu do baldachimu można było włączyć między innymi XVII-wieczne podniebie z glorią.

Powiązany artykuł

Konserwatorzy odsłaniają niemieckie inskrypcje na zabytkowej ambonie

Ambona sięga niemal dwóch i pół piętra

Zabytek ma prawie 7,5 metra wysokości i jest wykonany z drewna dębowego oraz sosnowego. Składa się z kolumny, korpusu, balustrady i baldachimu. Na korpusie znajdują się cztery obrazy ze scenami ze Starego Testamentu, między innymi przedstawiające nawrócenie mieszkańców Niniwy i budowę arki Noego. Balustradę zdobią sceny z Nowego Testamentu, w tym cudowny połów ryb i przypowieść o dobrym pasterzu.

Na froncie bramki umieszczono obraz Chrystusa jako Dobrego Pasterza. Portal wieńczą rzeźby Chrystusa oraz personifikacje Wiary i Nadziei. W belkowaniu widnieje biblijny cytat po niemiecku, którego polskie tłumaczenie brzmi: „Ja jestem bramą. Jeżeli ktoś wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony”. Kolejny etap konserwacji obejmie więc nie tylko dolną część ambony, lecz także przywrócenie jej pierwotnego zwieńczenia.

na podstawie: Portal gdansk.pl.