Niedźwiedź Wojtek, Anders i Monte Cassino. Gdański major ma 102 lata

Niedźwiedź, który otrzymał stopień kaprala, to jeden z niezwykłych wątków w życiu Władysława Dąbrowskiego. Gdański major skończył 102 lata, a jego wspomnienia prowadzą od zesłania do Kazachstanu przez armię generała Andersa aż po włoski front. Z okazji urodzin odwiedziła go prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz. Jubilat przekazał młodym ludziom krótkie przesłanie, ukształtowane przez doświadczenia całego pokolenia.

• Zesłanie i rozłąka z rodziną poprzedziły służbę u Andersa
• Kapral Wojtek trafił na listę żołnierzy
• Po walkach we Włoszech major zbudował życie w Gdańsku

Zesłanie i rozłąka z rodziną poprzedziły służbę u Andersa

Władysław Dąbrowski urodził się w Warszawie, ale dzieciństwo spędził w Nowogródku, dokąd przeprowadził się z rodzicami. W 1940 roku, mając 16 lat, został wywieziony z matką i młodszym bratem do Kazachstanu. Jego ojciec był w tym czasie internowany na Litwie.

„Znając historię, to my już chyba nie wrócimy” – wspominał słowa matki major Władysław Dąbrowski.

Przełomem okazało się porozumienie Sikorski–Majski i formowanie polskiej armii pod dowództwem generała Władysława Andersa. Dąbrowski zgłosił się do wojska, zanim skończył 17 lat. Trafił do batalionu „S”, gdzie przeszedł szkolenie obejmujące między innymi walkę wręcz i przygotowanie do służby spadochronowej. Wspominał, że wśród żołnierzy byli także Tatarzy.

W 1942 roku polskie oddziały opuściły Związek Radziecki, przeprawiając się przez Morze Kaspijskie do Iranu. Dąbrowski znalazł się później w Iraku, gdzie w Boże Narodzenie 1943 roku spotkał ojca. Rodzina znów była razem, choć wojna trwała.

Więcej lokalnych informacji z Gdańska jest na glosgdanska.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na glosgdanska.pl/wydarzenie.

Kapral Wojtek trafił na listę żołnierzy

Wśród historii z armii Andersa szczególne miejsce zajmuje niedźwiedź Wojtek. Dąbrowski pamiętał, że zwierzę kupiły od Persa kobiety opiekujące się dziećmi ewakuowanymi ze Związku Radzieckiego. Nie mogły zabrać niedźwiadka ze sobą, więc opiekę nad nim przejęli żołnierze kompanii transportowej.

„On chyba uważał nas za swoją rodzinę. Po prostu byliśmy dla niego rodziną” – wspominał major Władysław Dąbrowski.

Kiedy oddział szykował się do dalszej podróży, pojawiła się przeszkoda: brytyjskie przepisy zakazywały przewozu zwierząt. Dowódca wpisał więc Wojtka na listę żołnierzy. Dzięki temu niedźwiedź mógł pojechać z oddziałem i otrzymywać przydział żywności. Został kapralem.

Po walkach we Włoszech major zbudował życie w Gdańsku

Władysław Dąbrowski walczył z polskimi żołnierzami pod Monte Cassino, Ankoną i Bolonią. Wspominał wycieńczenie oddziałów oraz dotkliwy brak wody i jedzenia. Odznaczenia z tamtego okresu przypominają mu o służbie i kolegach. Szczególnym wyróżnieniem był dla niego Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski; z dużym wzruszeniem mówił też o Medalu Monte Cassino i odznaczeniu Sybiraka.

„Przyjąłem je niby w swoim imieniu jako ostatni żyjący, ale tak naprawdę w imieniu wszystkich moich kolegów z pułku” – mówił Władysław Dąbrowski.

Do Polski wrócił w 1948 roku. Przypłynął do Gdyni, a potem przyjechał do Gdańska, gdzie podjął pracę w Centrali Tekstylnej. Zajmował się administracją, finansami i księgowością, a po ukończeniu kursu głównego księgowego poznał przyszłą żonę, Eleonorę. Pobrali się w 1949 roku i mieli czworo dzieci. Po latach przymusowej tułaczki powrót oznaczał więc nie tylko przyjazd do kraju, lecz także początek codziennego życia w mieście, które stało się jego domem.

Pytany o przesłanie dla młodych ludzi, major odpowiedział:

„Nigdy więcej wojny. Nigdy więcej wojny” – powiedział Władysław Dąbrowski.

na podstawie: Serwis gdansk.pl.