Wiślany Grant Bioróżnorodności ruszył 1 września — 4 mln zł na ochronę Wisły

Wisła alarmuje: poziom wody bije rekordy niskiego stanu, a w odpowiedzi rusza nowy program grantowy Fundacji ORLEN dla Pomorza — 4 mln zł na ochronę rzeki i jej bioróżnorodności. Sprawdź, kto może się ubiegać o dofinansowanie, jakie projekty mają największe szanse i do kiedy należy składać wnioski.

• Woda w Wiśle spada — co to oznacza dla Warszawy i innych miast nad rzeką
• Gdańsk i nadwiślańskie miejscowości otrzymują wsparcie — Wiślany Grant Bioróżnorodności startuje

Woda w Wiśle spada — co to oznacza dla Warszawy i innych miast nad rzeką

Stan Wisły od dłuższego czasu pokazuje konsekwencje zmian klimatu. 27 sierpnia 2025 roku hydrolodzy z IMGW-PIB odnotowali na stacji Warszawa-Bulwary historyczne minimum lustra wody wynoszące 7 cm. Instytut informuje ponadto, że niski poziom wody występuje na 22 stacjach monitorowanych przez IMGW.

Skutki niskiego stanu rzeki są wielowymiarowe: zagrożone są lokalne ekosystemy — zarówno flora, jak i fauna Wisły — a także sektory gospodarki takie jak rolnictwo i energetyka, które polegają na stabilnych zasobach wodnych.

„To nie jest niespodzianka, lecz konsekwencja zjawisk obserwowanych od lat. Zaskoczeni mogą być jedynie ci, którzy patrzą na sytuację wyłącznie przez pryzmat tegorocznego, nieco chłodniejszego lata i bardziej wilgotnej wiosny”

prof. Marcin Świtoniak, Instytut Nauk o Ziemi i Środowisku Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

Profesor Świtoniak tłumaczy, że główną przyczyną jest brak wystarczających opadów śniegu zimą, co ograniczyło zasilenie gleb przez roztopy wiosenne. Dodatkowo intensywne opady wiosenne i letnie szybciej spływają do cieków, nie odtwarzając długotrwałych zasobów wodnych w środowisku.

Gdańsk i nadwiślańskie miejscowości otrzymują wsparcie — Wiślany Grant Bioróżnorodności startuje

W odpowiedzi na pogarszający się stan rzeki Fundacja ORLEN dla Pomorza ogłosiła program „Wiślany Grant Bioróżnorodności”. Na program przeznaczono 4 mln zł, a pula ma służyć ochronie bioróżnorodności Wisły oraz wsparciu działań w dorzeczu.

Prezes Fundacji, Anna Oczoś, podkreśla znaczenie rozszerzenia działań poza Pomorze — program obejmuje miejscowości położone wzdłuż całej Wisły, nie ograniczając się do regionu macierzystego fundacji. Fundacja przypomina też, że w 2024 roku dofinansowała zajęcia edukacyjne dla 1 350 uczniów oraz specjalistyczne badania 112 drzew w Gdańsku.

Kto może aplikować: organizacje pozarządowe, instytucje naukowe, szkoły oraz jednostki samorządu terytorialnego. Maksymalna kwota wsparcia dla pojedynczego projektu to 500 000 zł.

Terminy i sposób składania wniosków są następujące: nabór rozpoczął się 1 września i potrwa do 31 października 2025 roku. Wnioski składane są wyłącznie online poprzez aplikację wskazaną przez fundację. Rozpatrzenie zgłoszeń zaplanowano do 10 grudnia 2025 roku.

Program obejmuje projekty w pięciu głównych obszarach: rewitalizacja ekosystemów wodnych wzdłuż rzeki; ochrona lokalnych populacji gatunków rzadkich i chronionych; działania ograniczające wpływ człowieka na jakość wód; zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi; oraz badania i monitoring stanu bioróżnorodności prowadzące do identyfikacji zagrożeń i tworzenia strategii ochronnych.

Dodatkowo dofinansowanie obejmuje inicjatywy edukacyjne i innowacyjne rozwiązania sprzyjające ochronie środowiska.

Fundacja ORLEN dla Pomorza działa od 10 lat, koncentrując swoje wysiłki tam, gdzie obecne są spółki Grupy ORLEN, w tym w Gdańsku. W zakresie działań fundacji mieszczą się projekty sportowe dla dzieci i młodzieży, inicjatywy kulturalne i artystyczne, projekty związane z ochroną zdrowia, edukacją, bezpieczeństwem publicznym oraz remonty i wsparcie mieszkaniowe — przykładem jest współpraca przy programie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku „Szlachetne wnętrze”, gdzie fundacja sfinansowała remont mieszkania dla rodziny zastępczej.

W tym roku „Wiślany Grant Bioróżnorodności” jest drugim programem grantowym Fundacji skierowanym do ochrony ekosystemów wodnych; w marcu przyznano blisko 4 mln zł w ramach „Bałtyckiego Grantu Bioróżnorodności”, mającego na celu ochronę życia w strefie brzegowej i wodnej Bałtyku.

Jeżeli planujesz projekt związany z ochroną Wisły — od badań i monitoringu, przez działania przywracające naturalne siedliska, po programy edukacyjne — przygotuj dokumentację i złóż wniosek w wyznaczonym terminie. To realna szansa na finansowanie działań, które mogą poprawić stan rzeki i chronić jej bogactwo biologiczne.

Na podst. Urząd Miejski Gdańsk