Rusza nabór do konkursu Zabytek Zadbany 2026 - co można zgłosić i jak przygotować dokumenty

W Gdańsku właściciele i opiekunowie zabytków znów mają okazję pochwalić się efektami konserwacji, rewitalizacji i opieki nad historycznymi obiektami. Konkurs organizowany przez narodową instytucję przyciąga przykłady prac od drobnych działań porządkowych po kompleksowe adaptacje. To szansa na promocję miejsca i uznanie eksperckie dla tych, którzy dbają o dziedzictwo.

• Kto i jakie obiekty można zgłosić do konkursu Zabytek Zadbany
• Terminy i miejsce zgłoszeń - gdzie wysłać dokumenty
• Jak przygotować zgłoszenie i co warto uwzględnić będąc opiekunem zabytku z Gdańska

Kto i jakie obiekty można zgłosić do konkursu Zabytek Zadbany

W konkursie mogą wziąć udział osoby i instytucje, które formalnie opiekują się wpisanymi do rejestru zabytkami nieruchomymi. Zgodnie z ogłoszeniem uprawnieni są m.in. właściciele, posiadacze i zarządcy takich obiektów oraz wojewódzcy konserwatorzy zabytków, kierownicy delegatur Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków i konserwatorzy samorządowi. Ważne kryteria merytoryczne to:

• obiekt wpisany indywidualnie do rejestru zabytków nieruchomych;
• wszystkie prace konserwatorskie, badawcze i budowlane wykonane zgodnie z pozwoleniem właściwego organu ochrony zabytków;
• zakończenie prac w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku.

Dla kategorii specjalnej “Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem” wymagany jest dłuższy okres prowadzenia działań - co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku.

Terminy i miejsce zgłoszeń - gdzie wysłać dokumenty

Organizatorem konkursu jest Narodowy Instytut Dziedzictwa; zgłoszenia są kierowane do jego Oddziału Terenowego w Olsztynie. Kluczowe daty i informacje:

• termin nadsyłania zgłoszeń: do 15 lutego;
• ogłoszenie laureatów i gala: do 31 października.

Zgłoszenia należy przesyłać na adres: Narodowy Instytut Dziedzictwa, Oddział Terenowy w Olsztynie, ul. 11 Listopada 4, 10-104 Olsztyn z dopiskiem “Zabytek Zadbany”. Konkurs obejmuje kilka kategorii, między innymi utrwalenie wartości zabytkowej, rewaloryzację przestrzeni kulturowej i krajobrazu, adaptację obiektów, architekturę i budownictwo drewniane, zabytki techniki, zabytek dostępny oraz kategorię specjalną stałej opieki.

Jak przygotować zgłoszenie i co warto uwzględnić będąc opiekunem zabytku z Gdańska

Dla opiekunów zabytków najważniejsze są rzetelne dokumenty i czytelna prezentacja efektów prac. Przygotowując wniosek, warto zebrać:

• dokumentację formalną potwierdzającą pozwolenia konserwatorskie i decyzje administracyjne;
• opis przeprowadzonych prac z podziałem na etapy i zakres robót;
• zdjęcia “przed” i “po” oraz materiały archiwalne, jeśli są dostępne;
• kosztorysy i dowody rozliczeń, o ile to możliwe;
• krótkie uzasadnienie wartości zabytkowej i społecznej działań.

Jeżeli prace obejmowały długotrwałą opiekę lub porządkowe działania prowadzone przez wiele lat, warto rozważyć zgłoszenie do kategorii specjalnej, która premiuje stałą troskę o obiekt. Kontakt z wojewódzkim konserwatorem zabytków ułatwi ustalenie, czy zgłoszenie spełnia wymogi formalne i merytoryczne.

Udział w konkursie to także możliwość promocji obiektu poza regionem - dobrze przygotowany wniosek może przyciągnąć uwagę mediów, partnerów do dalszych prac i odwiedzających.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Gdańsku.