Andrzej Januszajtis - pamięć Gdańska, fizyk, muzyk i pasjonat miasta

W Gdańsku odeszła postać, która przez dekady opowiadała o mieście z czułością badacza i gawędziarza. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku przypomina o spuściźnie Andrzeja Januszajtisa - człowieka, który potrafił wydobyć historię z każdego zakątka miasta. 📚🙂

• Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku przekazała wiadomość o jego śmierci - i opisała jego wkład w miasto
• Januszajtis zostawił miastu książki, które prowadzą po ulicach i wnętrzach - jego tytuły nadal żyją na półkach
• Jego działalność publiczna i odznaczenia pokazują, jak bardzo był związany z Gdańskiem

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku przekazała wiadomość o jego śmierci - i opisała jego wkład w miasto

W nocy z 22 stycznia 2026 r. zmarł Andrzej Januszajtis, mając 97 lat. Był fizykiem z wykształcenia, muzykiem z zamiłowania, nauczycielem akademickim na Politechnice Gdańskiej i przede wszystkim wieloletnim popularyzatorem dziejów Gdańska. Od 1967 r. regularnie publikował książki o mieście i angażował się w prace konserwatorskie oraz rozmowy o ochronie zabytków. Organizacje miejskie i czytelnicy znali go jako autora barwnych, często osobistych gawęd o kamienicach, spichlerzach i małych gdańskich historiach. 🏛️

„Nikt nie pisze o Gdańsku tak jak Andrzej Januszajtis, który z losów jednego zakątka, domu, placu potrafi wysnuć fascynującą opowieść o miejscu i ludziach”

mat. Wyd. Marpress

Januszajtis zostawił miastu książki, które prowadzą po ulicach i wnętrzach - jego tytuły nadal żyją na półkach

W dorobku ma prace, które stały się punktami odniesienia dla mieszkańców i przewodników: “Legendy dawnego Gdańska na nowo opowiedziane”, “Mr. Fahrenheit, dżentelmen z Gdańska”, “Gdańskie Spichlerze - piękno zapomniane”, “Gdańskie ABC…”, “W Gdańsku i w szerokim świecie”, “Kościół Świętego Józefa w Gdańsku: dzieje i zabytki” oraz “Domek Młynarzy i inne gdańskie różności”. Te tytuły nie są suchymi katalogami - to krótkie opowieści, anegdoty i detale, które pomagają spojrzeć na miasto inaczej: nie tylko jako zespół budowli, ale jako sieć ludzkich losów. Czytelnicy wracają do nich, gdy chcą zrozumieć, co kryje się za murami i fasadami. 📖✨

Jego działalność publiczna i odznaczenia pokazują, jak bardzo był związany z Gdańskiem

Januszajtis pełnił funkcje samorządowe, m.in. jako Przewodniczący Rady Miasta Gdańska, za co otrzymał m.in. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski oraz tytuł Honorowego Obywatela Gdańska. Jego wykłady i spotkania gromadziły tłumy — nie dlatego, że był autorytetem z ambony, ale dlatego, że potrafił zaprosić do wspólnego odkrywania miasta. Dla tych, którzy chcą lepiej poznać Gdańsk, jego książki pozostaną przewodnikami po zakamarkach i opowieściach, które tworzą miejski charakter. 🕰️📍

Gdańsk stracił głos, który przez lata tłumaczył przeszłość w sposób przystępny i żywy. Pozostają książki, wykłady i pamięć tych, którzy spotkali go na wykładach i spacerach śladami historii miasta.

na podstawie: Wojewódzka Biblioteka Publiczna Gdańsk.