Na UG rozmawiają o samobójstwach. Rośnie liczba prób wśród młodzieży

W salach Uniwersytetu Gdańskiego spotkali się naukowcy, lekarze, psychologowie i osoby pracujące z ludźmi w kryzysie suicydalnym. Rozmowa dotyczy nie tylko statystyk, ale też tego, co dzieje się przed próbą samobójczą i gdzie można szukać wsparcia. Podczas konferencji wybrzmiało, że milczenie nie chroni, a uważność drugiej osoby może mieć znaczenie.

• Gdańska konferencja łączy badaczy i osoby pracujące z ludźmi w kryzysie
• Wśród młodzieży liczba zgonów wzrosła o około 10 procent
• Dyskryminacja i brak zabezpieczeń zwiększają ryzyko kryzysu

Gdańska konferencja łączy badaczy i osoby pracujące z ludźmi w kryzysie

II Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom jest wspólną inicjatywą Uniwersytetu Gdańskiego i Uniwersytetu SWPS. Dwudniowe spotkanie łączy środowisko akademickie z osobami, które na co dzień pracują w szpitalach, poradniach, Policji i organizacjach pozarządowych.

Za organizację wydarzenia odpowiada Danuta Sowińska, suicydolożka i doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych i Społecznych UG. Program obejmuje wystąpienia, panele oraz warsztaty. Zaproszono osoby zajmujące się wsparciem dzieci i młodzieży, dorosłych mierzących się z problemami zawodowymi oraz ludzi funkcjonujących w trudnych warunkach środowiskowych.

– Zależało nam na tym, żeby oddać głos praktykom, którzy z osobami w kryzysie suicydalnym mają do czynienia – wyjaśnia Danuta Sowińska.

Rozmowa jest potrzebna także ze względu na dane dotyczące Polski. W całej populacji liczba zgonów samobójczych spadła poniżej 5 tysięcy rocznie, ale jednocześnie rośnie liczba podejmowanych prób.

Wśród młodzieży liczba zgonów wzrosła o około 10 procent

W 2025 roku wśród młodych osób odnotowano 156 śmierci samobójczych. To około 10 procent więcej niż rok wcześniej. Liczba prób samobójczych w tej grupie przekroczyła 2 tysiące i pozostała na podobnym poziomie jak wcześniej.

Dr Kosma Kołodziej z Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, socjolog i medyk pracujący w ochronie zdrowia, zwrócił uwagę na obniżający się wiek dzieci podejmujących próby. Jego zdaniem nie są to już pojedyncze, wyjątkowe sytuacje.

– Najbardziej alarmujące jest, że dzieci w coraz młodszym wieku podejmują próby samobójcze i nie są to już sytuacje sporadyczne – mówi dr Kosma Kołodziej.

Naukowiec podkreślał również znaczenie języka. Podczas konferencji uczestnicy starają się przełamać przekonanie, że o samobójstwie nie wolno mówić, bo sama rozmowa może pogorszyć sytuację.

– Właśnie mówienie o tym może sprawić, że ta informacja trafi do kogoś i ktoś odważy się mówić o swoich problemach, szukać pomocy – dodaje dr Kołodziej.

Dyskryminacja i brak zabezpieczeń zwiększają ryzyko kryzysu

Dr Kosma Kołodziej od dekady zajmuje się naukowo problematyką samobójstw, szczególnie wśród grup doświadczających dyskryminacji. Wskazywał, że młodzież LGBT podejmuje myśli i próby samobójcze częściej niż jej heteroseksualni rówieśnicy – według przywołanych przez niego danych różnica jest dwukrotna.

Jego zdaniem same działania interwencyjne nie wystarczą, jeśli nie będą im towarzyszyć zmiany systemowe. Jako przykład przywołał Hiszpanię, gdzie po wprowadzeniu równości małżeńskiej liczba samobójstw wśród młodzieży miała spaść o połowę. Zwracał uwagę, że ochrona prawna i poczucie akceptacji wpływają na funkcjonowanie osób z grup szczególnie narażonych na kryzys.

Ważnym tematem spotkania jest także dobrostan osób studiujących. Przemek Staroń z Fundacji Bohaterek i Bohaterów, psycholog, nauczyciel i autor książki „Szkoła bohaterek i bohaterów”, odniósł się do prezentacji dr Agaty Rudnik z Uniwersytetu Gdańskiego. Przedstawiono w niej badanie dotyczące kondycji psychicznej studentów oraz działania uczelni związane z ich wsparciem.

Staroń opowiedział o śmierci kolegi ze studiów, która wiele lat temu wpłynęła na jego postrzeganie problemów psychicznych i presji związanej z sukcesem. Zwrócił uwagę, że dorosły obecny w otoczeniu młodej osoby nie zawsze zna jej sytuację, ale może zauważyć sygnały osamotnienia.

– Jeżeli jesteś sąsiadką, która mija młodego, a może niekoniecznie młodego człowieka na schodach, nie wiesz, jaki kryzys on toczy w środku w sobie – mówi Przemek Staroń.

W jego ocenie zwykłe pytanie „Co tam?” albo okazanie zainteresowania może pokazać drugiej osobie, że ktoś dostrzega jej obecność. Dlatego reagować mogą nie tylko specjaliści. Także sąsiad, nauczyciel, znajomy czy pracownik uczelni może rozpocząć rozmowę i skierować osobę w kryzysie do odpowiedniej pomocy.

Na Uniwersytecie Gdańskim działa Akademickie Centrum Wsparcia Psychologicznego, uruchomione w 2021 roku. W poprzednim roku skorzystało z niego 700 osób. Tego samego dnia na innej gdańskiej uczelni rozpoczął się II Miesiąc Zdrowia Psychicznego. Program potrwa od 10 września do 10 października, a tegoroczna edycja jest poświęcona zaburzeniom odżywiania.

na podstawie: Portal gdansk.pl.